Werkzoekende Patricia vertelt ...

Nogal wat mensen die reageerden op mijn blog, dachten zich te herkennen in het hooggevoelig zijn. Regelmatig keerden de vragen ‘Hoe werd je hooggevoeligheid vastgesteld?’ en ‘Hoe ga je er mee om?’ terug. Hierop wil ik in mijn laatste bijdrage graag antwoorden.

Bij mij werd er eigenlijk nooit een officiële diagnose van hooggevoeligheid gesteld. Ik weet zelfs niet of er testen bestaan die effectief kunnen bewijzen dat je hooggevoelig bent. Wel heb ik destijds op de site www.hooggevoelig.nl een test gedaan. Maar met het resultaat van zulke onlinetesten moet je altijd voorzichtig zijn.

Ik heb vooral veel gelezen en gepraat over het onderwerp. En hoe meer ik erover las én hoe meer ik praatte met mensen die zichzelf hooggevoelig noemden, hoe meer ik er mezelf in herkende. De boeken van Elaine N. Aron vind ik goed. Ook het boek ‘Blijf je werk de baas voor hoogsensitieve personen’ van Barrie S. Jaeger is een aanrader.

Hoe je moet omgaan met hooggevoeligheid, is een moeilijke kwestie. Volgens mij bestaat er geen eenduidig antwoord op deze vraag. Het is voor iedereen anders.

Zelf let ik heel erg op de signalen die mijn lichaam me geeft. Voel ik me overdonderd door alle prikkels die op me afkomen? Dan probeer ik me even af te zonderen. Liefst op een rustige plek in de natuur. Is dat onmogelijk, zoals bijvoorbeeld tijdens een opleiding, dan verlaat ik even het lokaal. Een paar minuutjes alleen zijn kunnen al helpen om een beetje tot rust te komen.

Tenslotte vertrouw ik steeds vaker op mijn intuïtie. ‘Voelt’ iets echt niet goed aan, dan neem ik daar zoveel mogelijk afstand van. Hierin ben ik nog aan het experimenteren, maar meer en meer durf ik op mijn intuïtie te vertrouwen.

Zo, mijn tijd zit er op. En met het einde van deze blog, nadert ook het einde van mijn opleiding. Mijn dagen zullen vanaf nu hoofdzakelijk gevuld worden met solliciteren. Ik hoop dat mijn intuïtie me niet in de steek laat bij mijn zoektocht naar een goede job. Wie weet word ik binnenkort wel jouw nieuwe collega? :-)

Ik geloof dat ik straks een goede bediende zal zijn, ook al ben ik van mening dat ik nog veel kan bijleren. Toen ik dat laatste toegaf in een sollicitatiebrief, kreeg ik de volgende opmerkingen van de instructeur: “Je bent té bescheiden!” en “Je moet je positieve eigenschappen meer in de verf zetten!”

Uiteraard is dit opbouwend bedoeld maar… voor mij voelt het aan alsof ik moet leren ‘opscheppen’ over mezelf. En daar heb ik het moeilijk mee, hoewel dat net nodig blijkt te zijn om mezelf te ‘verkopen’ bij het solliciteren. Zeker als je, zoals ik, op je 43 nog geen ervaring hebt binnen de sector waarin je solliciteert. Elk negatief punt is er dan eentje teveel.

Toch vraag ik me af of dat opscheppen eigenlijk wel zin heeft. Geloven werkgevers echt die sollicitatiebrieven waarin alles positief is? Waarin elke taal en elke vaardigheid vlot gekend zijn? Waarin geen enkele aarzeling voorkomt? Zo ja, zouden ze dan echt verbaasd zijn wanneer ze merken dat hun nieuwe werknemer soms fouten maakt? Elke werkgever die iemand aanwerft die er op papier perfect uitziet, zou moeten weten dat hij straks een illusie armer is. Want… de perfectie bestaat nu eenmaal niet.

Is het vanuit dit standpunt gezien dan zo erg dat ik toegeef dat ik nog kan bijleren? Ik begrijp het niet goed. Maar misschien komt dat nog. Later, als ik groot ben…

'Welke kleur hebben de glazen van jouw bril?' Dat was een vraag tijdens de communicatietraining die deel uitmaakt van mijn opleiding tot algemeen bediende.

Hiermee wou de instructeur ons laten inzien dat mensen steeds hun eigen redenen hebben om op een bepaalde manier te reageren. Wat je meemaakt in je verleden, van je kindertijd tot op heden, kleurt je reacties. Bovendien interpreteren we het gedrag van anderen daardoor vaak verkeerd.

Ik herken dat alvast bij mezelf. In de omgang met mensen denk ik steevast dat mijn gesprekspartner een evenwichtige persoon is, zonder twijfels of onzekerheden. En wanneer hij vreemd reageert, dan ga ik ervan uit dat het wel aan mij zal liggen. Om een voorbeeld te geven: als iemand me niet begroet, neem ik meestal aan dat ik bij een vorige gelegenheid iets verkeerds zei of deed. Terwijl er zoveel andere redenen kunnen zijn.

Door deze houding én mijn verlegenheid - die onderdeel is van mijn hooggevoeligheid - stapte ik in het verleden bijna nooit spontaan naar iemand toe om kennis te maken.

De training leerde me echter dat de tegenpartij misschien wel eens onzekerder zou kunnen zijn dan ikzelf. En dat gedrag dat vreemd of asociaal overkomt, ook veroorzaakt kan worden door zoiets eenvoudigs als het hebben van ‘een slechte dag’.

Ik besef hoe gekleurd de glazen van mijn bril regelmatig zijn en probeer om die bril zo vaak mogelijk af te zetten. Het is moeilijker dan verwacht, maar beslist de moeite waard…

Vorige vrijdag zou ik testen afleggen om het ‘European Computer Driving License’ (ECDL) of Europees computerrijbewijs te behalen. Dat is een certificaat dat je computerkennis bewijst en dat in heel Europa erkend wordt. Maar ik had pech. Op het moment dat ik de proef zou afleggen bij ons in het testcentrum van VDAB, lukte het niet om een verbinding te maken met de website (www.ecdl.be) waarop de testen ingevuld moeten worden. Dat kan gebeuren. Ik maakte me niet druk en plande gewoon een nieuwe afspraak.

Maar ook bij de tweede poging lukte het eerst niet om een verbinding met de site tot stand te brengen! Na enig speurwerk door de instructeur én de nodige foutmeldingen, kon ik dan eindelijk toch starten met het afleggen van de testen. En ondanks het feit dat mijn zenuwen intussen een hoogtepunt hadden bereikt, slaagde ik voor de eerste test. Alleen, op het moment dat de score moest worden afgedrukt, weigerde de printer dienst!

De volgende testen leverden gelukkig geen problemen op. Mijn kennis bleek voldoende te zijn en alle apparatuur deed wat het verondersteld was te doen. Tot het na afloop van de testen weer fout ging. Men kon op de site van ECDL wel zien dat ik geslaagd was voor de vier basisonderdelen, maar het systeem weigerde om de eerste test te erkennen!

Uiteindelijk is alles in orde gekomen. Ik heb het startcertificaat van het Europees computerrijbewijs op zak en ga binnenkort ook voor de volgende 3 testen. Maar af en toe veroorzaak ik blijkbaar een vreemd effect op computerapparatuur en hapert zo ongeveer alles wat kan haperen. Misschien moet ik toch eens een gesprek aanvragen met de heer Murphy?

Als onderdeel van de opleiding die ik volg, werken we vier weken mee in een ‘oefenbedrijf’. Daar simuleert VDAB taken die je als administratief bediende in het bedrijfsleven moet uitvoeren. Twee weken geleden was het zover: het was mijn beurt om te starten. Ik keek er eerlijk gezegd niet naar uit.

Gelukkig werd ik onmiddellijk gerustgesteld. Ik kende mijn collega’s al. Het zijn allemaal mensen die dezelfde opleiding volgen als ik, maar in andere groepen zitten. Toevallig hebben we samen al bepaalde lessen gevolgd waardoor ik op voorhand wist dat ik graag met hen samenwerk. Zo had ik alvast geen last van kennismakingsstress.

Naast het behandelen van alle administratie, is het de bedoeling om telefoongesprekken in het Nederlands, Frans en Engels te oefenen. Ook dat viel mee. Maar… hoe professioneel we de gesprekken ook trachtten te voeren, af en toe vielen we uit onze rol. Dan sloop er in een Frans telefoongesprek bijvoorbeeld plots een Engels of Nederlands woord. :-)

Tot mijn verbazing stelde ik halverwege de simulatie vast dat ik deze oefening, ondanks mijn oorspronkelijke angst, eigenlijk best leuk vond! Ik ondervond het nut van wat ik tijdens de opleiding leerde en tegelijk werd me duidelijk wat ik nog niet voldoende kende. Ik leerde waar ik nog extra aandacht aan moest besteden, welk werk ik graag deed en welke taken ik probeerde te vermijden.

Maar ondanks deze positieve ervaring, weet ik dat ik opnieuw stress zal ervaren op het moment dat ik écht aan de slag ga. Dan zal de druk zelfs nog groter zijn, omdat er dan geen sprake is van een simulatie. Ik ben op zo’n moment niet zozeer bang van de taken die me wachten. Het zijn eerder de overweldigende gevoelens die ik ervaar bij het verwerken van nieuwe indrukken die me afschrikken. Het enige wat ik dan ook graag zou overslaan bij een nieuwe job is… de start ervan.

Zoals ik al vertelde, ben ik hooggevoelig. Ik weet het pas sinds begin 2007, maar ik heb me altijd al anders gevoeld dan anderen. Als kind leek het alsof iedereen volgens een geheime code leefde waar ik helemaal niks van begreep. Ik was extreem verlegen en zonderde me af. Het gelukkigst was ik als ik als ik in een hoekje een boek las… Ik vluchtte weg uit de realiteit in de boekenwereld. Daar kon ik ongestoord meeleven met de personages. In het gewone leven kon dit niet: de mensen vonden me te gevoelig. Ik voelde dit aan en leerde mijn gevoelens te verbergen…

Nu ik volwassen ben, duurt het nog altijd een tijd voor ik mezelf durf blootgeven. Als ik in een nieuwe groep terechtkom, zoals tijdens de opleiding, kijk ik eerst hoe de mensen met elkaar omgaan. Ik wil weten wat aanvaard wordt binnen de groep en wat ze vreemd vinden. Pas wanneer ik dat volledig denk te begrijpen, durf ik uit mijn schelp komen.

Misschien vragen jullie je af wat ik precies anders ervaar? Ik probeer het uit te leggen.
• Mijn gehoor is extra gevoelig. Ik kan niet tegen lawaai, drukte of scherpe geluiden.
• Ik kan het niet aan om met veel mensen samen te zijn. Dan wil ik vluchten.
• Ik voel heel goed de stemming aan van anderen, en neem die over. Bijvoorbeeld: als iemand verdrietig is, word ik dat ook.
• Ik kan me extreem goed inleven in de gevoelens van anderen.
• Ik heb veel begrip voor de fouten van anderen, maar van mezelf kan ik moeilijk aanvaarden dat ik iets fout doe.
• Ik denk heel veel na over alles wat ik zie en hoor, en kan heel moeilijk dingen loslaten.
• Ik kan me verschrikkelijk ergeren aan details die volgens mij niet in orde zijn, terwijl anderen ze niet eens lijken op te merken.
• Ik ben bang voor alles wat nieuw is. Zelfs al is dat nieuwe iets totaal onbelangrijks of iets wat ik al een tijd wou doen.
• Ik voel heel goed aan dat ik door dit alles 'anders' ben dan de meeste mensen. Ik voel het onbegrip en trek me daardoor nog meer terug.

Dit alles lijkt negatief. Toch heeft hooggevoeligheid ook voordelen. Als ik bijvoorbeeld praat met mensen, weet ik hoe ik best kan reageren. Ik voel namelijk hun emoties aan: geluk, verdriet, emotionele pijn… De meesten zijn opgelucht als ze met mij gepraat hebben.

Een ander voordeel is dat ik ook gelukkige momenten veel intenser ervaar. Een kleinigheid kan me al enorm blij maken. Een mooie zonsondergang meemaken bijvoorbeeld, een bloem of plant zien, bij een dier zijn…

Ook al is het vaak moeilijk, toch beschouw ik mijn hooggevoeligheid als een gave. Ik voel het aan als een verrijking en zou deze gave niet graag kwijtraken…

Vandaag begon mijn dag heel goed. Iemand zei 'goeiemorgen' tegen me. Het was niet dit banale woord dat mijn dag goed maakte, maar wel de warme glimlach en de oprechtheid waarmee het gezegd werd. Zoiets eenvoudigs. Zo simpel. En toch bleef het goede gevoel hangen!

Dit voorval deed me nog maar eens beseffen hoe belangrijk het is om oprechte belangstelling en warmte te geven aan je dierbaren. En om voor hen te zorgen. Dit kan in verschillende richtingen gaan. Denk maar aan een kleuter die heel lief mama een zoentje geeft zodat haar hoofdpijn zou weggaan. Ook dat is zorgen...

Helaas gebeurt dit allemaal veel te weinig. Ik hoor van verschillende jonge en minder jonge mensen dat het niet goed gaat. Dat ze wanhopig op zoek zijn naar iemand die wil luisteren en dat ze hun problemen thuis niet kunnen of durven bespreken.

Luisteren we dan met zijn allen zo slecht? Horen we alleen de woorden: "Met mij is alles oké, hoor!" en zien we die wanhopige blik niet? Door onverschillig te zijn of gewoon al door onverschillig te lijken, verliezen we sommige mensen. Ze nemen afscheid van het leven, lang voor het hun tijd is. Alleen doordat net dat beetje warmte en interesse ontbreekt.

Daarom wil ik een oproep doen. Besteed wat extra aandacht aan de mensen in je omgeving. Toon oprechte interesse en plaats jezelf even op de achtergrond. Zo ben je echt aanwezig en hoor je ook wat niet gezegd wordt. Op die manier slagen we er misschien in om dat beetje steun te geven dat ontbreekt. Ik hoop het van harte…

Als ik studeer, ga ik meestal naar het 'boekhoudlokaal'. Ik kan me er optimaal concentreren omdat het er rustig is. Er zitten niet veel mensen te werken. Onlangs kreeg ik echter verontrustend nieuws. Ik zou er niet meer terechtkunnen omdat het gebruikt wordt door een nieuwe groep cursisten. M'n collega's vonden dit niet aangenaam om te horen. Ze hadden een houding van: ''Hé nee, jammer dat we hier weg moeten!" Maar mijn reactie ging een stuk verder. Ik panikeerde…
 
Waarom? Wel, het ging mij niet zozeer om een fijn lokaal, maar om zoveel meer: rust, weinig mensen om me heen, stilte, niet de gevoelens van andere cursisten aanvoelen en absorberen, naar huis gaan zonder hoofdpijn, 's avonds onmiddellijk met het huishouden kunnen beginnen en niet eerst uren moeten bekomen… Kortom, voor mij stond het lokaal synoniem met: kunnen functioneren en er een goed gevoel bij hebben.

Toen ik het nieuws hoorde, heb ik 's nachts uren liggen piekeren over hoe het verder moest en of ik het wel zou aankunnen.

Ondertussen zijn de nieuwe cursisten er. Tot mijn immense opluchting is het lokaal vaak niet bezet en kan ik er nog altijd naartoe. Mijn rust is gered! :-) Maar ik heb wel iets belangrijks geleerd: ik mag niet te snel panikeren. Ik moet eerst de nodige vragen stellen zodat ik alle details ken. Zo bespaar ik me veel hoofdbrekens. Voor iemand die hooggevoelig is, kan het kleinste detail belangrijk zijn.

Waarom ik het zo moeilijk vind om eerst door te vragen? Ik weet het niet, maar ik werk er aan…

Vandaag kregen we tijdens de opleiding uitleg over de 'correcte omgangsvormen' voor een bediende. De instructeur gaf ons onder andere kledingtips en vroeg wat volgens ons gepaste kledij is voor een bediende.
 
Enkele cursisten zeiden dat een bediende zich modieus moet kleden. En dat je als vrouw een rok hoort te dragen. Is het niet dagelijks dan toch minstens tijdens je sollicitatiegesprek. Jeans kan volgens hen slechts in bepaalde omstandigheden.

Wat ze zeiden, kwam in aanvaring met mijn gevoel. Ik begrijp heel goed het belang van lichaamshygiëne en verzorgde kledij, maar moet je je daarom ook modieus gaan kleden? Ik volg toch geen opleiding tot modepop? Is de planning die ik opmaak beter als ik de laatste mode draag? Zijn mijn brieven leesbaarder? Is mijn boekhouding correcter? Ik denk het niet!

Persoonlijk spreekt mode me helemaal niet aan. Ik draag de kledij die gemakkelijk zit en waarin ik me goed voel. Als die ook nog eens aangepast is aan het seizoen, is wat mij betreft aan alle voorwaarden voldaan. :-)
 
Het is best mogelijk dat jullie vinden dat ik overdrijf, maar het is nu eenmaal mijn mening dat er in de wereld al ruim voldoende op uiterlijkheden wordt afgegaan. Waar het mogelijk is, laat ik dan ook merken dat ik zo weinig mogelijk deelneem aan die 'poppenkast'.
 
Voor de volledigheid wil ik hier nog aan toevoegen dat onze instructeur slechts op bepaalde punten akkoord ging met de geuite voorstellen. Wat haar betreft is nette kledij waarin je je goed voelt de beste keuze… En daar kan ik dan wel weer mee akkoord gaan. :-)

Zoals jullie al weten, volg ik een opleiding tot onthaalbediende. Omdat het belangrijk is om de praktijk te benaderen, moeten we… rollenspelen doen.

Zo'n rollenspel is echt mijn allergrootste nachtmerrie! Op zich vind ik spelletjes leuk en kan ik er ook helemaal in opgaan (vraag maar aan mijn tweejarig neefje :-)). Maar een spel waarin ik een bepaalde rol krijg en waarin vastgelegd wordt hoe ik moet reageren (behulpzaam, nors, vriendelijk, superstreng…), ligt een stuk moeilijker.

Hoe dit komt? Omdat ik al die jaren al deed alsof. Mijn hooggevoeligheid werd niet begrepen, dus speelde ik toneel. Ik durfde mijn ware ik niet te tonen. Nu heb ik er vrede mee dat ik anders ben en probeer ik dit niet langer te verbergen. Integendeel, ik kom er mee naar buiten.

Al die jaren acteren, maken dat ik nu in de knoop raak als ik rollenspelen moet doen. Mijn collega's merken het niet, maar ik voel me er echt heel slecht bij. Ik word al beroerd bij de gedachte dat er weer rollenspelen op de agenda staan.
 
Nu, één ding is intussen wel duidelijk: een carrière bij het toneel is voor mij niet weggelegd. :-)

Toen ik besliste dat ik niet langer in fabrieken wou werken, volgde automatisch de vraag: wat wil ik dan in de plaats doen? Ik wist vrij snel dat ik mijn studie, die ik op mijn zestiende had afgebroken, wou hervatten. Daarom besloot ik om bij VDAB een opleiding tot algemeen bediende te volgen. Probleem: vooraleer je aan zo'n opleiding mag beginnen, moet je testen afleggen…

Die testen waren voor mij een eerste grote hindernis. Ik vermoedde wel dat ik voldoende basiskennis had, maar als je een hsp bent valt het niet mee om testen af te leggen.

Waarom? Wel, als je hooggevoelig bent, neem je niet enkel je eigen stress mee naar de testen maar absorbeer je ook de stress van je medekandidaten. De schrik van de ene, de zenuwen van de andere, de gejaagdheid van nog iemand anders, de onzekerheid… Je voelt al die zaken aan alsof het je eigen emoties zijn. Ook al kan je het op dat moment niet benoemen, je neem wel alles in je op. Vaak gaat dit gepaard met zware hoofdpijn.

Daarnaast is het voor een hooggevoelig persoon ook lastig om bekeken te worden. Ik herinner me bijvoorbeeld dat de instructeur vlak achter me stond toen ik een snelheidstest dactylo moest doen. Ze deed dit bij elke cursist om in te schatten of iedereen wel blind kon typen. Op mij had dit een verlammend effect. Ik begon te knoeien, tikte fouten… Toen ze haar aandacht op mijn buurvrouw richtte, verdween mijn onhandigheid. Ik kon mijn tekst verder afwerken. Achteraf hoorde ik dat ik het er een stuk beter vanaf gebracht had dan ze verwachtte. Zij wist dan ook niet dat ze me op mijn slechtste moment bezig gezien had. :-)

Na het afleggen van de testen volgde een heel spannende tijd. Was ik geslaagd?  Zou ik mogen starten met de opleiding? Ik twijfelde vooral of m'n Frans goed genoeg zou zijn. Tot mijn grote verbazing bleek dat ik zelfs daarvoor de minimumvereiste gehaald had. Wat ik toen dacht? Yes, ik mag starten!

Hallo, ik ben Patricia (42). Tot nu toe werkte ik altijd als arbeidster, in verschillende bedrijven en verschillende functies. Zo stond ik al aan de lopende band, maakte ik bloemstukken, was ik magazijnmedewerker, controleerde ik auto-onderdelen op foutjes, enz. Maar naarmate mijn leeftijd vorderde, werden m'n jobs steeds minder interessant… 

Meer info over hsp: www.hooggevoelig.nl