VDAB-medewerkster Liesbeth vertelt ...

Compleet overdonderd ben ik door het gigantische succes van Van katoen vorige zaterdag. Al voor de opening stonden rijen mensen te wachten op straat, en ze bleven maar komen. Twaalf uur lang, in totaal 4000. Iedereen was dolenthousiast voor de workshops, de verkoopstanden en de naaimarathon. Er werd geknipt, gestikt en gekocht dat het een lieve lust was. Zeventig naaimachines stonden continu te draaien om allerlei fraais te maken dat werd verkocht in de shop van Van katoen. Alles ten voordele van Annick for Kenya. Het was een overweldigende, geslaagde organisatie. Nog verbazender is het te weten dat deze stormloop georkestreerd is via Facebook en blogs. Wat een kracht, die sociale media! Er kwam geen betalende publiciteit aan te pas. Alles gebeurde via muisklikken en links delen met elkaar. Straf.

Hoe klein is de wereld via internet. Fans uit verschillende landen kwamen speciaal naar Gent voor dit evenement. Er werd zelfs een prijs uitgereikt voor wie van het verste kwam. De winnaar is een leuke, overenthousiaste dame uit Dubai, op zoek naar gelijkgestemde, creatieve zielen. Overgelukkig en beladen met leuke stofjes vloog ze zondag terug naar man en vijf kleine kinderen die het even zonder haar hadden moeten stellen.

Ondertussen weten we waarom het Annick-project de uitverkorene van Van katoen was. Iemand die deze joblog volgde heeft de hint gegeven aan het zoekende Van katoen-team. Als die iemand nog steeds mijn blog volgt: mijn eeuwige dank heb je!

Eddy en Martine, de ouders van Annick, en mijn man en ik bleven na het evenement een nachtje in Gent. Terug naar huis rijden was niet echt een optie na zo’n zware dag. De workshop die ik mocht geven, de laatste en naar het schijnt de moeilijkste, liep namelijk uit tot 22u00. Na afloop liepen er nog steeds bezoekers rond en praatten we nog even met het overgelukkige, organiserende team.

Zondagmorgen bij het lange en late ontbijt konden we beginnen dromen. Hoeveel zou het event hebben opgebracht? Bij een tas koffie na het opruimen van het MIAT kwam het verlossende bericht: 50.000 euro! Bedankt, bedankt, bedankt iedereen...

Precies twee weken geleden kwam ik terug van het Kenia-avontuur in Annick’s Fashion School in Lukore. De belevenissen zinderen nog na en de vermoeidheid is nog niet verdwenen, maar tijd om te rusten is me niet gegund. Niet alleen ligt er een stapel werk op me te wachten bij VDAB, ook de wedren naar sponsoring voor onze missie van volgend jaar is al in volle gang. Nu zaterdag vindt er een groot evenement plaats in de gebouwen van het MIAT (Museum Industriële archeologie) in Gent, én in de nabijgelegen gebouwen van VDAB Minnemeers. Het heet Van katoen en iedereen is van harte welkom!

Het begon een jaar geleden als een blog tussen enkele jonge handwerkfans. Daar ontstond het idee om een naaimarathon te organiseren voor het goede doel. Waarom ze het project Annick for Kenya kozen weten we niet, maar we zijn uitermate happy dat wij de uitverkorenen zijn! De afgelopen maanden hebben de dames van Van katoen heel wat leuke kindermodelletjes, en ander fraais geknipt en gestikt. Dat wordt nu te koop aangeboden. Dankzij de sociale media -Facebook, Twitter, blogs…- is er een stroom van randactiviteiten ontstaan. Het is een ware hype. Als strategisch accountmanager voor de confectiesector kan ik alleen maar blij zijn met zoveel aandacht voor mode en zelfmaakmode. Jonge dames en zelfs kinderen hebben de weg naar creatief bezig zijn met stoffen gevonden. Er is een boost ontstaan die vorige week zelfs het VRT-nieuws haalde.

Zelf heb ik me laten verleiden om zaterdag één van de tientallen workshops te geven: het tekenen van een basispatroon voor een goed passende pantalon. Een schot in de roos, want in één dag was de workshop volzet. Dat betekent ook dat mijn vrije tijd deze week helemaal opgaat aan de voorbereiding ervan. Maar voor een vette cheque voor Annick for Kenya, heb ik dat graag over!

Na tientallen jaren van neerbuigend kijken naar ‘zelf kleding maken’, heerst er duidelijk een nieuwe trend. Ik kan alleen maar beamen hoe leuk het is om bezig te zijn met kleding maken, en ik ben dan ook een fervente fan. Misschien is de tijd aangebroken dat jonge mensen de weg terug vinden naar de confectie-industrie? Want dat daar interessante jobs zijn, is zeker. Van ontwerp tot prototype, het maken van een patroon en matenreeksen, tot het voorbereiden van een productiedossier, alles gebeurt met gesofisticeerde software en heeft bovendien een internationaal karakter. Wie zin heeft in veel reizen moet beslist kennis maken met de confectiesector, de stoffenbeurzen, de fashionshows en de productiebedrijven overal ter wereld.

Deze week had ik bij VDAB een studente cultuurmanagement van de universiteit Antwerpen op bezoek. Ze bestudeert voor haar thesis de nood van de Antwerpse modeontwerpers aan goed geschoolde technische mensen. Op enkele weken was ze volledig in de ban van deze boeiende sector waarvan ze het bestaan niet had vermoed. Fijn!

Na een lange vlucht landden we ‘s nachts -met zes uur vertraging- terug in Zaventem. Met een bang hart reden we naar huis. In Kenia kregen we het nieuws dat we thuis dieven over de vloer kregen. Eenmaal thuis zag ik dat wat ik niet durfde denken, wel degelijk was gebeurd: de dieven namen een aantal waardevolle dingen mee.

Dit maakt me behoorlijk overstuur. Ik vind het echt niet eerlijk. Is dat de beloning voor mijn inzet in Kenia? Hierdoor ben ik bovendien verplicht een dag extra verlof te nemen om aangifte te doen bij de politie, die een sporenonderzoek willen uitvoeren. Ik moet ook nieuwe pasfoto's laten nemen voor een duplicaat van mijn treinabonnement en een nieuw rijbewijs, en ik moet bij de bank langsgaan om andere bankkaarten aan te vragen. Wat een rompslomp! Bovenal bezorgt het me een gevoel van ontgoocheling in de mensen.

Ik weet niet of er toeval mee gemoeid is, maar het lijkt of de Kenia-missie telkens een negatief staartje krijgt. Vorig jaar maakte ik die stomme uitschuiver die me 13 maanden revalidatie kostte. En nu deze diefstal, die me ook wel enkele maanden zal achtervolgen. Niet met fysieke, maar wel met een mentale pijn.

Vandaag is de laatste dag. Voor Agnes, Marc en ikzelf is het een rustdag. We hebben gekozen om in het hotel te blijven en van de zon, het zwembad en de prachtige omgeving te genieten. Marc en ik gaan in de voormiddag wel naar de kerkdienst, want die willen we écht niet voorbij laten gaan. We zijn opnieuw diep onder de indruk van de waardigheid, de présence en de trots die de Kenianen uitstralen. We nemen plaats naast het koor om de vibraties van de zang en de muziek tot in onze diepste vezels te laten doordringen. De tranen rollen over mijn wangen van ontroering.

Tijdens de viering stel ik mij constant vragen over het grote contrast tussen hun wereld en de onze. Wij leven in een wereld van overconsumptie, materiële overdaad, schaamteloos geldbejag, menselijke koelte en stress. We hebben de beste medische zorgen, maar ook het hoogste percentage aan mensen met stressproblemen, burn-outs, depressies en zelfmoorden. Zij leven in minimale en primitieve leefomstandigheden met een gebrek aan hygiëne en medische verzorging, maar een overvloed aan menselijke warmte en samenhorigheid. Ik weet niet of het echt zo is, maar de mensen lijken hier veel gelukkiger.

De rest van de ploeg maakte vandaag een lange autorit -ongeveer drie uur rijden- naar de school van Mwangea. Daar werd twee jaar geleden met geld van Annick for Kenya een grote waterpomp en een reservoir gebouwd. Ze werden enthousiast onthaald en maakten ons bij hun terugkomst attent op wat we misten.

Onze laatste avond brengen we, zoals gewoonlijk, door op het terras om samen te eten en na te praten. Het is elke dag een fijn moment waarop we zowel de goede als de moeilijke momenten met elkaar delen. Vanavond hebben Hans en Marc voor een verrassing gezorgd voor Eddy en Martine: de kok van het hotel heeft een grote biscuit gebakken met als opschrift ‘Annick for Kenya 2012’. De kelners komen er zingend in een lange rij mee tot aan onze tafel. Hans heeft een leuke samenvatting van het project gemaakt, en leest de tekst op een grappige manier voor, met telkens ‘A Sante Sana’ tussendoor, zowat de lijfspreuk van de Kenianen. De verrassing was compleet gelukt. Ook ik bedank Eddy en Martine namens de lesgeefsters, omdat we mochten deelnemen aan deze unieke missie.

Wat een tsunami van emoties krijgen we over ons heen!

Gisteren namen we afscheid van de meisjes van Annick's Fashion School, en diezelfde avond kwam een deel van onze ploeg emotioneel gehavend terug van het leegmaken van de container. Het transport over zee -8000 km- had zijn tol geëist. Dozen waren aan het schuiven gegaan en opengebarsten, kostbare zaken waren omgevallen en beschadigd en bovendien had de douane zijn best gedaan om in het rond te graaien. Het was één ravage en de verslagenheid was groot. Maar met de hulp van een 20-tal Kenianen werd de container in drie uur volledig leeggemaakt en werden de goederen verdeeld over verschillende goede doelen:

• het Rode Kruis voor medisch materiaal, kasten en stoelen
• het Kwale Hospitaal voor de tandartsstoel, behandeltafels, medicijnen en computers
• Annick's Fashion School voor patronen, stoffen, naaimachines en computers
• een school in Mwangea voor computers
• het project Hope for Children voor naaimachines, sportmateriaal en computers

Terwijl Hans, Lucien en Martine vandaag naar het Kwale Hospitaal gaan om de tandartsstoel operationeel te krijgen -en water en elektriciteit aan te sluiten- gaat de rest van de ploeg op bezoek bij Bonnie, een Belg die de steunpilaar vormt van het project Hope for Children. Ongeveer anderhalf jaar geleden is hij aan het herstel van een vervallen klasje begonnen. Intussen heeft hij de school volledig hersteld en uitgebreid met zes prachtige klassen. Via sponsoring zorgt hij voor schoolgeld voor de kinderen, een warme maaltijd per dag, schooluniformen en schoolboeken. Bovendien zorgt hij elke week voor een uur les over hygiëne en gezondheid én krijgt hij twee keer per jaar Vlaamse tandartsen op bezoek voor de tandverzorging van de leerlingen. Zelf doet hij aan wondverzorging bij kwetsuren of infecties. En hij heeft nog plannen: volgend jaar hoopt hij klaar te zijn met de bouw van een naaiatelier, en watervoorziening om groenten te kweken.

Voor de gelegenheid werd er een voetbalploeg opgetrommeld om samen met Kelly een match te spelen naast de school. In de brandende zon heeft ze twee-en-een-half uur met die Keniaanse jongens gevoetbald. Moeilijk, als je niet echt weet wie bij welke ploeg hoort en aan wie je de bal moet doorgeven. Maar ze heeft het prachtig gedaan, en heeft er erg van genoten. Aan supporters was er geen gebrek. Een honderdtal kinderen waren laaiend enthousiast. Na afloop gaf Eddy aan alle kinderen een tandenborstel.

Later op de dag kwam de ploeg van het Kwale hospitaal glunderend terug. De installatie van de tandartsstoel was gelukt, en alles werkte zoals het moest. Martine straalde!

Het was weer een boeiende dag vandaag. Het begon al vanmorgen, toen we tijdens de rit door de brousse moesten stoppen voor een koe die languit op de smalle weg lag. Ze was met een houten gestel vastgebonden aan een andere koe. Een hele hoop samengebonden takken lag naast haar. Er was niemand bij de koeien en we dachten dat ze waren aangereden. Toen we uitstapten, bemerkten we een jongetje van ongeveer 10 jaar langs de weg. Even later kwam er een jong meisje bij, en een man. Toen we vroegen wat er aan de hand was, zei de man: “she doesn’t want to work”. Héél grappig: een koe die niet wil werken en dan maar op de weg gaat liggen. We konden er hartelijk om lachen en maakten enkele leuke foto's. Trekken en sleuren hielp niet, de koe wou niet opstaan. Na ongeveer een kwartier gaf ze zich toch gewonnen en stond ze recht. Maar ze deed geen stap vooruit. Gelukkig konden wij zo wel voorbij rijden.

In de naaischool heb ik de meisjes de laatste uitleg gegeven over het didactisch materiaal, de patronen en de prototypes. Zo hebben ze een uitgebreide oefeningenreeks en kunnen ze een aantal maanden verder. Daarna trokken we naar het dorp voor de modeshow. Er waren een honderdtal mensen bij elkaar gekomen, die zaten te wachten in een kring. Na ongeveer anderhalf uur toespraken, konden onze meisjes eindelijk de geïmproviseerde catwalk op. Ze straalden, en wij waren intens gelukkig. Zingend en dansend lieten ze het beste van zichzelf zien. Wij lesgeefsters kregen -na nog meer toespraken- groot applaus en gemeende ‘thank you very muchen’. De meisjes sloten af met de leuze van de school -Help them to help us- en maakten een buiging voor Annick.

Daarna moest onze hele delegatie dringend vertrekken want eindelijk was de container in aantocht! Om 15u00 zou hij aankomen in het Kwale hospitaal. Alleen Mia, Agnes en ik gingen terug naar de school voor de gezamenlijke lunch met de meisjes, hun ouders, Hari en de leden van het comité. Toch wel een delegatie van 30 mensen.

Na de lunch was het ‘oudervergadering’. Twee uur lang luisterden we naar toespraken en overleg tussen de leden van de vergadering. Ik was enorm gefascineerd. Zo diep in de brousse, ver weg van de beschaving zou je denken, verliep de vergadering met diep respect voor elkaar. Daar kunnen wij nog veel van leren. Hari leidde de gesprekken en iedereen luisterde onvermoeibaar naar de leider en naar elkaar. Hari vertaalde in het Engels voor ons en vervolgens kwam om de beurt, in de juiste hiërarchie, iedereen aan het woord. Niemand onderbrak de andere. Men respecteerde ieders mening en vulde elkaar aan waar nodig. Er was geen onderscheid tussen mannen en vrouwen. Ten slotte mochten wij nog wat presentjes uitdelen aan de meisjes, met dank aan enkele sponsors, en toen was het afscheid daar. Het was pakkend, aangrijpend, emotioneel. De traantjes vloeiden aan alle kanten en we werden nog maar eens bedankt met een grappig bedankritueel.

Vandaag was het de laatste dag in de school. Mijn pijp is stilaan uit. Al mijn energie is opgebruikt. Morgen houden een gezamenlijke lunch in de klas, en sluiten we af met een modeshow in de school vlakbij. Ben benieuwd wat de pot zal schaffen, maar ik ben er gerust in. Elke keer wanneer er iemand kwam koken voor de meisjes -in één grote pot, buiten op een vuurtje van takken- proefde ik uit beleefdheid en belangstelling. Meestal was de smaak onbekend voor mij, maar wel heel lekker. Een variatie op onze eigen lunch, maar dan in een sobere vorm.

Het was vandaag zeer stresserend, omdat alles in sneltempo af moest geraken. Wat een karwei! Zowel bij Mia, Agnes en mezelf hing de tong op de tenen. We werkten door tot halfzes ’s avonds. Het was pikdonker toen we aankwamen in het hotel. Maar het was ook leuk! Eén van de elektrische naaimachines werkte én het strijkijzer en de strijkplank werden met veel enthousiasme onthaald. Ook de zonnepanelen deden hun werk, we hadden de hele dag elektriciteit.

De rest van de ploeg reed vandaag weer naar Mombassa om -je kan het al raden- die verdomde container vrij te krijgen. De douane wil schijnbaar nog meer geld! Pure afzetterij. Ze drijven Eddy bijna tot wanhoop. Via allerlei kanalen wordt geprobeerd om schot in de zaak te krijgen, maar tot hiertoe was dat vergeefse moeite. Daarnet wist Eddy te vertellen dat er voor het eerst een uur is vermeld waarop de container zou aankomen in het Kwale ziekenhuis: morgen om 16u00. Juist op het einde van de werkweek! We durven er eigenlijk niet meer op hopen. Wij lesgeefsters gaan passen voor het zware werk om de container uit te laden, en hebben ons voorgenomen om in de late namiddag te genieten aan het zwembad van het hotel, met een verdiende 'wodka orange'.

We horen van de achterblijvers dat het mooi weer is in België. Leuk! Maar wij lachen om die 20 graden, want hier is het bijna dubbel zo warm. Dat betekent natuurlijk ook zwaar afzien tijdens de arbeid.

Vandaag is het spannend. De installateur van de zonnepanelen rijdt met ons mee naar Lukore om de laatste aansluitingen te doen en te testen of we elektriciteit hebben. Het ziet er allemaal prima uit. Minder goed nieuws kregen we van Abdul, onze chauffeur. Hij heeft de herstelde naaimachines meegebracht uit Mombassa, maar is de pedalen vergeten. We moeten dus nog een dag wachten voor we ze kunnen gebruiken. Geduld is hier een mooie deugd. Ook Eddy leeft nog steeds in spanning. Het verlossende telefoontje dat de container is vrijgegeven, is er nog steeds niet. Tandarts Martine en Kelly zijn vandaag dan maar met de taxi naar Mombassa om wat te ‘toeristen’, want ze zijn technisch werkloos.

In de klas zijn er weer twee nieuwe leerlingen bij. Ondertussen zijn ze met acht én Duwa de lesgeefster. Ik heb ongelooflijk veel respect voor Mia, die zich elke dag met engelengeduld over de nieuwelingen ontfermt. Er wordt door de beginners gewerkt aan een rok en een bloes, en door de gevorderden aan een broek met aanpassend corsage. De gevorderden zijn sinds gisteren met drie, want Kache, een studente van vorig jaar, is terug. Het is verbazend welke vorderingen zij het afgelopen jaar heeft gemaakt. Dat ze veel geoefend heeft, is duidelijk. Ik probeer haar te vragen waar ze dat allemaal heeft geleerd, maar ze kent amper Engels en ik geraak er niet wijs uit. Bovendien heeft ze een mentale achterstand doordat ze ooit een zware vorm van malaria heeft gehad. Vreemde ziekte. Haar begrip en handigheid zijn in een stadium waardoor ze in België in een beschutte werkplaats zou kunnen werken. Ik vraag me af welke toekomst ze heeft in Kenia. Fatuma is dan weer nukkig omdat ik haar heb moeten berispen wegens de slechte kwaliteit van een werkstuk. Dat heeft ze duidelijk niet graag. Ze is een heel impulsieve en heftige dame. Heel uitbundig ook. Maar als het niet naar haar zin is, heb je het snel geweten.

Wanneer we terug rijden naar het hotel kopen we in de supermarkt een strijkplank en een strijkijzer, zodat we vanaf morgen ‘tussenstrijk’ kunnen doen bij het in elkaar stikken. Ik leg ook de laatste hand aan een model van een kast die de schrijnwerker zal komen maken. Dat klusje wordt betaald met het geld dat mijn VDAB-collega's inzamelden, waarvoor dank!

Euforie vanmorgen toen we aankwamen aan de school. De leerlingen van de High School zaten met hun volledige groep -ik schat wel veertig- buiten op hun schoolbanken, onder een grote boom. Dat betekende maar één ding: de grote klas was vrijgemaakt, en wij konden er terug in! Wat een opluchting om te kunnen werken in een ruim lokaal, met voldoende lucht en een constante flinke bries door de open ramen. Het zorgt ervoor dat we minder uitgeput zijn aan het einde van de dag. Bovendien zijn de drie naaimachines, die nu nog in Mombassa staan voor herstelling, klaar. In de winkel hebben ze er elektrische motoren op gemonteerd. Die zullen we dadelijk kunnen proberen als morgen de zonnepanelen worden geplaatst.

Vanmorgen is ook de installateur van de waterpomp ons tot in Lukore gevolgd om de mogelijkheden te bekijken. Nu kan de vergunning worden aangevraagd en kunnen de werken van start gaan. Het boren zullen we niet meer zien, want deze werken kunnen deze week niet meer gebeuren. Hari droomt luidop van een irrigatiesysteem, zodat er rond de school groenten kunnen worden geplant. De opbrengst ervan zou voor voldoende inkomsten moeten zorgen om de werkingskosten van de school te dekken. Ik ben benieuwd hoe ver ze volgend jaar met dit project zullen staan.

Deze namiddag kregen we ook eindelijk het verlossende nieuws dat de douane de boete voor onze container heeft bepaald. Als het geld onmiddellijk gebracht wordt, dan wordt de container vrijgegeven. Eddy houdt er zich mee bezig, dus dat komt in orde. Het zal voor donderdag zijn.

Zondag is onze laatste dag in Kenia, en er moet nog veel gebeuren. Als alles goed afloopt, gaan we aan de champagne. Na alle stress die Eddy en Martine de afgelopen week hebben doorstaan, is dat wel verdiend. Voor mij is het echter dubbel, want mijn man Marc had bij aankomst een dubbele moeilijke boodschap. Vorige week werd er bij onze zoon Sander op kot in Brussel ingebroken. Zijn computer is gestolen. En ook bij ons thuis werd er ingebroken. De schade moeten we nog opmaken bij thuiskomst. Pfff…

Vandaag is het wisseldag. Roger is terug naar huis gevlogen en Marc -mijn man- en Martine -een tandartse- zijn aangekomen. Het is broeierig warm. De warmte valt op je lichaam en de vochtigheidsgraad is zeer hoog. De hele dag zijn we nat van het zweet. De busrit naar Lukore van meer dan drie uur, en de hele dag lesgeven in zo'n piepklein lokaal, zijn heel zwaar in deze omstandigheden.

Vandaag zijn de mannen gestart met het leggen van de elektriciteit in onze school. Dat betekent: de hele dag boren in de muren, kabels trekken en stopcontacten installeren. Op een bepaald ogenblik stonden we met 11 mensen op een oppervlakte van drie m² te werken! Gelukkig kwam Hari met het goede nieuws dat we morgen kunnen verhuizen naar het grote lokaal. Wat een opluchting. We zaten letterlijk als sardienen in een doosje.

Stilaan begint alles in de juiste plooi te vallen. Morgen komt de installateur van de zonnepanelen, de elektriciteit is bijna klaar en de container zou dan toch vrijgegeven worden, mits het betalen van een boete. Dat zijn pure maffiapraktijken, maar de container moet nu eenmaal dringend leeggemaakt worden en de inhoud ervan moet naar de juiste bestemmingen worden getransporteerd.

Dé opsteker van vandaag: het model van de slip met hygiënische toepassingen voor meisjes tijdens hun menstruatie, werd heel enthousiast onthaald. Ik geef toe: het was een delicate opdracht, maar ik heb het toch maar dapper gedaan! Ik ben trots op de uitwerking ervan en hoop dat het werkt. De patroondelen zijn door Duwa -de toekomstige lesgeefster- en Fatima in drie maten gegradeerd: small, medium en large. Geen simpele opdracht, maar de dames gaan met reuzensprongen vooruit.

Vandaag kwam er nog maar eens een beginner bij. Ondertussen zijn ze al met zes geloof ik. De mond-tot-mondreclame doet ook in de brousse zijn werk. De beginners zijn vandaag gestart met het maken van een rokje en een bloesje om vrijdag tijdens de modeshow te presenteren. Ook hier niets dan lachende gezichtjes en regelmatig gekir. We zijn heel moe ondertussen, maar ook erg gelukkig…

Gisteren startte de dag voor mij in lichte euforie, want we gingen naar de misviering in 'St. Joseph church'. Niet dat ik zo'n kerkganger ben, maar hier in Afrika is dat een hele andere belevenis. Bijna drie uur duurt de dienst, en ik ben de hele tijd bijna in trance. Wat dat met mij doet, kan ik moeilijk beschrijven. Ik ben zo diep onder de indruk van de vriendelijkheid, de samenhorigheid, de prachtige gezangen en het ritmische dansen. Maar ook van de manier waarop de verschillende priesters de aanwezigen toespreken. Er worden zelfs grapjes gemaakt en de honderden gelovigen mogen er hartelijk om lachen. In de kerkdiensten bij ons kan je daar alleen maar van dromen.

Gisteren werd 'St.Joseph' gevierd -bij ons Vaderdag- en de mannen werden extra toegesproken. Hier verstaan ze de kunst om de boodschap aan te passen, persoonlijk te maken en de mensen gelukkig te laten zijn. Impressionant in het kwadraat.

Zelf blijk ik een aantrekkingskracht te hebben op de Afrikaanse kindjes. Al van bij onze aankomst aan de kerk komt er een klein meisje naar me toe, neemt mijn hand en blijft de hele tijd bij mij. Ze komt zelfs op mijn schoot zitten en vlijt zich tegen me aan. Ook tijdens de dienst komt er een jongetje op mijn schoot gekropen. Samen klappen en wiegen we op de mooie muziek. Mijn moederhart maakt ongelooflijke bokkensprongen. Wat een leuke, lieve kindjes. En die ogen... daar smelt je gewoon van.

In de namiddag hadden we even de tijd om van de zon, het zwembad en de zee te genieten. Agnes is gelukkig aan de beterhand. De erge buikpijn die haar vrijdag overviel, blijkt even snel te zijn verdwenen als ze was gekomen. Vermoedelijk een bijwerking van de Malarone, een preventief medicijn tegen malaria.

De mannen en Kelly zijn op safari getrokken. Om halfvijf moesten ze opstaan voor een tocht van 250 km door de brousse op zoek naar olifanten, tijgers, leeuwen en giraffen. Bij terugkomst waren ze overenthousiast en probeerden ons te overtuigen om volgende zondag -als afsluiter- ook een dag op safari te gaan. Maar hun 135 prachtige foto's kunnen me niet de brousse inlokken. Als ik moet kiezen tussen 13 uur in een busje door de natuur hotsen op zoek naar wilde dieren, of de warme menselijkheid die ik ervaar tijdens de  kerkdienst, dan weet ik het wel meteen: ik kies niet voor de dieren, maar voor de mensen...

Vandaag gaan we niet naar de school in Lukore, maar een rustdag is het evenmin. We slapen één uur langer dan anders, en rijden dan met de hele ploeg naar Mombassa. Dat is telkens een helse onderneming: twee uur tot aan de ferry, daar véél te lang aanschuiven voor de oversteek, en dan door het superdrukke verkeer de chaotische en vuile stad in.

Onze eerste stop brengt ons naar een houtfabriek die gesponsord wordt door Oxfam. Stel je daar niet te veel van voor, want ‘factory’ is hier het woord voor een aantal hutjes bij elkaar. Het domein bestaat uit enkele tientallen open hutten, waar honderden houtbewerkers aan het werk zijn. Met simpele beitels en schaven maken ze uit ebbenhout en mahonie de prachtigste beeldjes, kommen en maskers. De werkomstandigheden zijn ronduit primitief. Er zouden ongeveer 10.000 arbeiders in een beurtsysteem werken. Op het domein staat een grote winkel waar al dat moois staat te wachten op klanten. Iedereen komt er gepakt en geladen buiten, want het is moeilijk om niets te kopen als je de arbeiders aan het werk hebt gezien. Eerlijke verkoopsprijzen worden vooropgesteld: 85% van de verkoopsprijs gaat naar de arbeider die het object heeft gemaakt.

Daarna rijden we door naar het centrum om stoffen te kopen voor de oefeningen van volgende week want, je kan het al raden: de container is vandaag niet geleverd. Ook maandag zal hij er nog niet zijn. Misschien woensdag? Eddy wordt er moedeloos en boos van. Ook de installatie van de waterpomp is nog niet voor dadelijk, want de vergunning is nog niet in orde. Maar de installateur van de zonnepanelen komt dinsdag, we zijn benieuwd.

Terug in het hotel hebben we nog net de tijd om te gaan zwemmen en over het strand te wandelen. Ondertussen spreekt Eddy met iemand uit Limburg die in deze streek bouwprojecten in scholen doet, en een naaischool wil oprichten. Eddy heeft de man de zeven naaimachines beloofd die in de container staan.

Na het diner genieten we van een optreden van Masai-krijgers, en mogen we meedansen. Altijd leuk om de avond mee af te sluiten.

De mannen zijn gisteren in Mombassa materiaal gaan kopen, met hilarische taferelen als gevolg. In een winkel voor elektrische materialen wilden ze enkele meters kabel, en een paar stopcontacten kopen. Anderhalf uur zijn ze daar binnen geweest, terwijl er geen andere klanten aanwezig waren. Ze moesten met een groene bon naar het ene bureel, daarna met een witte bon naar het magazijn, dan met nog een andere bon naar de kassa en met nóg een andere bon naar de security. Het werkte vooral Hans danig op de zenuwen. Pas toen hij duidelijk maakte dat hij nú zou weggaan als hij niet mocht betalen, kwam er schot in de zaak. Zeven personeelsleden waren met hun bestelling bezig geweest. Zo heb je veel personeel nodig, maar efficiënt is het niet. Eenmaal buiten kregen ze de slappe lach. Vanmorgen vertelde Roger dat hij er nachtmerries van gehad had: hij was de hele nacht bezig geweest met inkopen doen! :-) De hele ploeg heeft er eens goed om kunnen lachen.

Ik ben benieuwd naar de verhalen van vandaag, want de mannen en Kelly zijn opnieuw de hele dag in Mombassa. Deze keer om de container los te krijgen. Daar zou dan toch weer een probleem mee zijn. Ook het zonnepaneel en het materiaal om het te installeren zou vandaag gekocht worden.

Het dak van de school is afgewerkt vandaag, en in de school gaat het elke dag beter en beter. De meisjes beginnen los te komen en grapjes uit te halen. En dan die smekende, lachende ogen van ‘picture please’? We zijn ondertussen met zes meisjes en drie lesgeefsters, dus dat is privé onderwijs, en bijzonder intensief. Het is nauwelijks te geloven dat ieder van ons de hele dag bezig is, zonder één minuut rust, maar dat we bijna niet weten wat de andere heeft gedaan, terwijl we op amper enkele meters van elkaar staan.

Vandaag was het een zeer moeilijke dag voor Agnes, want ze kampt al enkele dagen met een flinke keelontsteking. Alle middeltjes die we bij hebben, lijken nauwelijks te werken. Bovendien kwam daar een onverklaarbare pijn bij in haar buik. De hele namiddag heeft ze in de klas op de betonnen vloer gelegen tussen de stikmachines, vechtend tegen de pijn. Ondanks ons aandringen, wilde ze niet dat we zouden terugkeren naar het hotel om een dokter te consulteren. Eddy heeft beslist om morgenvroeg met haar naar het ziekenhuis te rijden, als ze tegen dan niet beter is.

Mia is daarstraks in de tuin van het hotel gevallen toen ze wegsprong voor twee grote apen die vlak bij haar in de buurt waren. Met wat schaafwonden en een kapotte bril kwam ze ervan af. Haar man zal blij zijn, want het was een nieuwe bril en hij vond het montuur absoluut niet mooi.

Ik ben helemaal terug in het Afrikaanse ritme en de vriendelijke ingesteldheid van de bevolking. Wat zijn het toch aardige en goedlachse mensen. Ik kan daarvan geniéten, dat is niet te doen. Het maakt me vrolijk en intens gelukkig.

Vanmorgen zijn we met z'n allen naar Lukore gereden. De dames in een minibus via de gekende weg, de heren in een gewone wagen via een -waarschijnlijk meer comfortabele- weg die Roger vond met zijn GPS. Die weg leek langer, maar toch kwamen we allemaal precies op hetzelfde ogenblik aan. Vermoedelijk zullen we de komende dagen vaker deze nieuwe weg nemen, en dat vind ik spijtig. Want hij is minder authentiek: je ziet er minder van de brousse, minder hutjes en minder huisjes en mensen. Ik genoot elke dag opnieuw van de prachtige natuur en al de kinderen die we op onze 'oude' weg tegenkwamen, zelfs al betekende het drie uur per dag hotsen en botsen. Maar ik klaag niet, want volgende week is er regen voorspeld. Het is dan mogelijk dat we helemaal niet op onze bestemming geraken omdat de wegen door de felle regen worden weggespoeld. Dat wordt bang afwachten.

In de klas heerst er een drukte van jewelste. De meisjes hebben hun draai gevonden. Zij zijn intussen gewoon aan onze werkwijze, en wij zijn gewoon aan hun. De oefeningen vliegen erdoor. Agnes, Mia en ikzelf hebben elk onze taak, en zijn de hele dag intensief bezig. Vanmorgen hebben we de techniekers nog even kunnen gebruiken voor wat herstellingen aan de machines, daarna zijn ze vertrokken naar Mombassa om inkopen te doen. Niet om gewoon te shoppen natuurlijk, maar om materialen te zoeken om de elektriciteit en het water te kunnen aansluiten aan de tandartsstoelen die vanaf zaterdag geïnstalleerd worden. Verder heeft Eddy ook lang gepraat met schooldirecteur Hari. Over de investeringen die al gebeurd zijn, en nog moeten gebeuren. Het leek niet echt een vrolijk gesprek.

Bij het afsluiten van de dag gingen we naar ons busje dat in de nabijgelegen school staat en hoorde ik vrolijke zang en dans. Ik was niet te houden: daar moest ik zijn! Een 20-tal jongens en meisjes van de High school waren aan het oefenen voor de openingsceremonie van de school. Met een simpele stok en een plastieken ton werd een mooi Afrikaans ritme gecreëerd. De meisjes zongen om beurten, en dansten. Gewoon in de schaduw van een boom. Mia en ik vroegen of we mee mochten dansen en ja hoor... enkele seconden later stonden we mee te doen met de groep. Wat een fijne afsluiter van de dag. En hoe heerlijk om zoveel jonge mensen gelukkig te zien. Met niets eigenlijk: een boom, een stok, een ton en elkaar... Zo simpel is geluk hier.

De projecten verlopen niet naar wens. Een aantal zaken gaan verkeerd of hebben vertraging. De firma die vandaag zou komen om te starten met het boren van een waterput voor de school, is er niet. Ze komen pas vrijdag! Ook de container met onze hulpgoederen is niet los te krijgen uit Mombassa. Ergens zijn de juiste documenten nog niet bij de juiste persoon geraakt. Er wordt door Eddy heel druk getelefoneerd, en alle middelen worden ingezet. Maar voorlopig valt er niets te forceren. Onze drie techniekers zijn dus technisch werkloos en voelen zich daar uiteraard niet goed bij. Eddy en Martine zijn verdrietig om al de zaken die beloofd waren, en nu niet in orde blijken.

Bij aankomst vanmorgen in Lukore toch een opsteker: de schrijnwerkers zijn gestart met het timmeren van de dakconstructie voor de tweede klas! Met wat geduld zal het dak er in de loop van de week wel op liggen, want zo ingewikkeld is de bouw ervan niet. Een houten constructie en daar bovenop metalen golfplaten. Dat is het. Dikke isolatielagen zoals in België bestaan hier niet. Alle openingen zijn goed om wat frisse wind door het lokaal te laten waaien. Dus helemaal afsluiten is nergens voor nodig.

 

 

Ook wij madammen laten ons niet door de tegenslagen omver blazen! Met volle moed zijn Mia, Agnes en ikzelf vanmorgen gestart in ons piepkleine klasje. Met vijf leerlingen, drie lesgeefsters, onze hele ploeg die binnen en buiten wandelt en nog wat Afrikaanse mama's met baby's op tijd en stond, is het een drukte van jewelste in ons schooltje.

Agnes en Mia ontfermen zich over de vier nieuwe meisjes en starten met de eerste knip- en stikoefening. De helft van de tijd spenderen ze aan het afstellen van de machines, want er zijn constant defecten. Ik ga proberen om de lesgeefster en Fatuma, de leerlinge vorig jaar, op enkele dagen tijd op een flink hoger niveau te krijgen. We werken de hele dag door en om 16u vertrekken we uitgeteld maar tevreden terug naar het hotel. Agnes en Mia vonden de dag extreem zwaar en zeggen dat ze zichzelf zijn tegengekomen. Ja dames, en dit was nog maar dag één?!

Op de terugweg krijgt Eddy goed nieuws: de container zal zaterdagmorgen zeker geleverd worden in het Kwale hospitaal. Hans, Lucien en Roger zijn blij dat ook zij aan het werk kunnen, want daarvoor zijn ze naar Kenia gekomen natuurlijk. Wij zien het alvast zitten om dapper door te werken in de school. Onze gedrevenheid is een opsteker voor Eddy en Martine, die toch wel wat met een dip te kampen hadden vandaag.

 

 

 

De verwachtingen zijn hooggespannen: wat gaan we allemaal zien en doen vandaag? Agnes en ik zijn véél te vroeg wakker en gaan buiten op het terras al een koffie drinken.

Na een uitgebreid ontbijt vertrekken we om acht uur naar onze eerste bestemming: het Kwale hospitaal. Is de container met medische hulpgoederen en het materiaal voor de school al aangekomen? Neen dus, geen container te zien. Na wat over en weer getelefoneer blijkt deze nog in de haven van Mombassa te staan. Het zal het een hele toer worden om die deze week nog tot in Kwale te krijgen. Ik vermoed dat er centen onder tafel nodig zijn om wat schot in de zaak te krijgen. Grote ontgoocheling bij Eddy, Lucien, Hans en Roger die er op gerekend hadden onmiddellijk met de installatie van één van de tandartsstoelen te beginnen. Niets aan te doen. De collega's van DHL -waar zowel Eddy als Hans werken- in Mombassa zijn ingeschakeld om te zien wat er kan gedaan worden.

We rijden met z’n allen door naar Lukore, naar Annick's Fashion School. De tocht door de brousse van anderhalf uur bezorgt de nieuwelingen regelmatig lachbuien en kreten van ongeloof. Voor mij en Roger voelt de rit zo vertrouwd alsof we er vorige week nog waren. Zo'n mooie natuur. Ik ken het pad nog feilloos: aan die boom links, aan die grote steen rechts, aan dat schooltje rechtdoor...

Aangekomen in Lukore is de verwondering groot. Op enkele maanden tijd werd op 100 meter van de Fashion school een High School gebouwd voor leerlingen van 16 tot 18 jaar. Het is een mooi en groot gebouw met wel 6 klassen en ongeveer 200 leerlingen. Minder leuk was de aankomst in de Fashion school: de tweede klas is nog steeds niet klaar, en de eerste is ingenomen door leerlingen van de High School. Tijdelijk, tot het einde van de maand. Onze vijf meisjes zaten in het piepkleine lokaaltje dat dienst moest doen als bureel.

Hoe moet dat nu? Met nog drie lesgevers erbij is dat niet te doen. Ik loop wat lastig, al doe ik mijn best om dat niet te laten zien. Dan pak ik al mijn moed bij elkaar en beslis om de boel op te ruimen en te reorganiseren, zodat we toch wat plaats hebben. De hele namiddag maken we de boel proper, sleuren de planken en het tuinmateriaal buiten, sorteren de stoffen die compleet onoverzichtelijk in dozen zijn gepropt en brengen alles in gereedheid voor de start.

Hari -de schooldirecteur- doet zijn best om een hele reeks welkomspeeches af te steken, en Agnes schiet in actie om de machines afgeregeld te krijgen. Gelukkig hebben we drie tijdelijk werkloze techniekers mee die we ook kunnen inschakelen om de machines te repareren, nagels in de muur te kloppen, enz. Terwijl de vijf nieuwelingen hun best doen om Agnes te tonen wat ze kunnen, komt Fatima binnen. Het weerzien met haar, een leerlinge van vorig jaar, was ongelooflijk en gemeend hartelijk.

Wat een vermoeiende reis, zo'n nachtvlucht met weinig slaap en geen beweging. Vanmorgen bij de tussenlanding in Zanzibar was er lichte paniek: het regende pijpenstelen! Dat ziet er niet goed uit. Zanzibar ligt op amper 30 minuten vliegen van Mombassa en het regenseizoen is er precies al begonnen.

Om 10 uur landden we in Mombassa. We moesten eindeloos aanschuiven bij de douane op de luchthaven. Vreemd hoor, in Kenia moet er van iedereen bij het binnenkomen een digitale foto gemaakt worden én wordt iedereen onderworpen aan een zeer tijdrovende controle van digitale vingerafdrukken. Wat is daar het nut van in een land als Kenia? Als zelfs Amerika dat niet doet? Het zorgt wel voor bijna twee uur vertraging.

Na een lange tocht met de bus, komen we rond half drie aan in het hotel. Gelukkig waren we nog net op tijd voor de middaglunch. Nadien konden we even in het zwembad duiken. De komende weken zal daar geen tijd meer voor zijn.

Bij het terug wandelen naar de kamer is Agnes erg gecharmeerd door de apen die hier op het domein rondlopen: van piepkleine tot vrij grote bavianen. Ze loopt ze een tijdje achterna om er foto's van te maken. Maar het lachen verging haar onmiddellijk bij het binnengaan van onze kamer. Ja hoor, we hadden bezoek gehad! Agnes haar medicijnen lagen helemaal overhoop. Aan alle tabletten was flink geknabbeld en er lag zelfs een tube zalf buiten op het gras, onder ons balkon op de eerste verdieping. Die dekselse aapjes! Beter opletten Agnes, want ze krijgen zelfs de terrasdeur open.

Na een fijn diner buiten onder de zeer zwoele lucht, maakten we ons klaar voor de eerste drukke werkdag.

Joepie, we zijn ingecheckt en we wachten voor het vertrek. De zenuwen gieren door mijn lijf. Heel erg ongeduldig kijk ik uit naar het weerzien met Kenia en de meisjes van Annick's Fashion school.

Onze ploeg bestaat uit 9 personen. Dat is een indrukwekkende delegatie die klaar staat om aan allerlei prachtige projecten te werken in en rond Lukore. Wie gaat mee?

• Eddy en Martine, de ouders van Annick, waarvoor ik heel diep mijn hoofd buig. Omdat ze de kracht hebben om zoveel energie te steken in het voorbereiden van deze missie.
• Lucien, Hans en Roger zullen elk een andere technische taak op zich nemen. Lucien gaat de 3 tandartsstoelen installeren in verschillende ziekenhuizen, Hans gaat zonnepanelen op het dak van de school monteren zodat we aan elektriciteit kunnen geraken, en Roger zal allerlei klusjes doen.
• Drie lesgeefsters voor Annick's Fashion School. Agnes, instructrice productietechnieken confectie voor VDAB Turnhout. Mia, regentes kleding op rust. En ikzelf.
• Kelly, de zus van Kevin. Kelly heeft nog niet echt een taak en we zullen zien waar ze zich voor kan inzetten. Ze kan alvast zeer goed voetballen -ze speelt zelfs in het vrouwenteam van Anderlecht-, dus misschien kan ze voetbaltraining geven in de schooltjes.

Iedereen zit nu nog rustig de krant te lezen in afwachting dat we aan boord kunnen gaan. Het wordt weer een lange vlucht, van ongeveer 9 uur, met tussenstop in Zanzibar. Morgenvroeg landen we in Mombassa en kunnen we eraan beginnen. Vanaf minuut 1 is het actie. Wat er allemaal op het programma staat, weten we nog niet. Maar ik vertrouw erop dat Eddy terug een boeiend programma in elkaar heeft gestoken.

Voor de school hebben we heel wat oefeningen -waarschijnlijk veel te veel- voorbereid. Hoeveel meisjes er precies zullen zijn, blijft nog altijd een verrassing. We zullen zien…

Een videoboodschap vanuit de luchthaven!

De spanning stijgt. Nog precies 10 dagen, en we zitten in het vliegtuig richting Kenia en de 'Fashion School' voor Annick. De voorbereidingen zijn bijna volledig afgerond. Ik kan stilaan beginnen met het inpakken van het materiaal.

Gisteren heb ik samen met Mia, een derde lesgeefster, de patronen afgewerkt van al de oefeningen en modellen die we de meisjes willen aanleren. Een moeilijke opdracht, want we weten nog steeds niet met hoeveel ze zullen zijn, wat het niveau is, en of die tweede klas nu af is. Ook na aandringen via mail en telefoontjes naar Kenia, zijn we niet veel wijzer. Wij Belgen toch met ons georganiseer en alles in de hand willen houden. Heel de Keniaploeg moet terug naar de Afrikaanse mentaliteit van ‘we zullen wel zien’. Want dat we terug volledig de knop moeten omdraaien, is duidelijk . En weet je wat? Ik kijk er énorm naar uit! Héérlijk om langs de ene kant heel hard te werken, maar aan de andere kant de vrijheid te hebben om dat zonder opgelegde structuur te doen.

Ik voel dat mijn emotionele stabiliteit al aan het wankelen is. Ik heb -in tegenstelling tot vorig jaar- geen plankenkoorts, maar ik weet nu wel dat er een fikse dreun van overweldigende emoties op me afkomt. En ja hoor, laat maar komen! Enkele gebeurtenissen van de afgelopen week waren al een voorproefje:

• Vorige vrijdag was er de lezing “Geen kind is zo aanwezig als het kind dat gemist wordt” door Prof. Dr. Manu Keirse. Heel aangrijpend en een absolute aanrader voor mensen die diep en onbegrijpelijk verlies te verwerken krijgen.
• Zaterdagavond zijn mijn man en ik naar de bioscoop geweest om de film “Tot Altijd” van Nic Balthazar te bekijken. Wat een mooie, menselijke film. Gewoonweg prachtig! De tranen vloeiden rijkelijk bij de aanwezigen. De scherpe stilte werd continu onderbroken door gesnik en gesnotter. Het trof ons diep.
• Deze week heb ik ook afscheid genomen- eindelijk- van de kinesist. Lachend heb ik ‘mijn diploma’ in ontvangst genomen. Precies 1 jaar ben ik in behandeling geweest voor een totaal van 200 à 250 behandelingen. Ik zou genezen moeten zijn, maar voor de veiligheid gaat mijn dokter me volgende week toch nog een spuit (wondermiddel ) in mijn knie geven, zodat ik geen last zal hebben in Kenia.

'Kenya here we come!'

Dat het leven niet altijd even voorspelbaar is, weten we. Maar vorige week moest ik toch even diep ademhalen toen Agnes me meldde dat haar beide ouders momenteel ernstige gezondheidsproblemen hebben. Haar vader is op oudejaarsavond zelfs met hoogdringendheid gehospitaliseerd. Tja... dat kan gebeuren. Dat hierdoor ook haar deelname aan onze missie in Kenia in het gedrang komt, is een bangelijke realiteit. Hopen maar dat alles goed komt de komende weken. Ook de moeder van Eddy (de grootmoeder van Annick) blijkt met gezondheidsproblemen te kampen. Ik mag er niet aan denken dat, na al die voorbereidingen, het project in het water zou vallen. Voor de ploeg die op 11 maart vertrekt -ondertussen 8 personen-, zijn alle afspraken en boekingen gemaakt. Dus alsjeblieft...

Nu de deadline zo dichtbij komt, begint de adrenaline te stijgen. Wat kijk ik uit naar het vertrek! Alleen al denken aan Kenia, Lukore en de Fashion School bezorgt me een glimlach en licht vochtige ogen. Zonder twijfel wordt het weer een heel emotionele ervaring.

Maar eerst nog 8 weken flink doorwerken voor VDAB. In februari staan de besprekingen met de sectoren op de agenda om te bepalen welke beroepen ‘knelpuntberoepen’ zijn. Dit zijn beroepen waarvoor er niet voldoende geschoolde kandidaten zijn om het aantal vacatures in te vullen. De lijst met knelpunten wordt elk jaar langer en het probleem is niet zomaar 'snel snel' op te lossen. Bij VDAB spreken we trouwens liever van ‘kansenberoepen’ in plaats van 'knelpuntberoepen'. Want als een werkzoekende een opleiding kiest voor één van deze beroepen, heeft hij een grote kans op werk!

Voor de sectoren waarvoor ik account ben, zullen vermoedelijk de volgende beroepen als 'kansenberoep' uit de bus komen: patronenmaakster, stikster, strijkster, wasserijarbeidster, drukker, drukafwerker, automecanieker, plaatslager/koetswerkhersteller, kapper, schoonheidsspecialiste, vrachtwagenchauffeurs, buschauffeurs en heftruckbestuurder. Een lange lijst waarvoor heel wat actieplannen nodig zijn. VDAB en haar partners willen al die jobs namelijk graag ingevuld zien.

Werk hebben dat je ligt, geeft een zeer grote voldoening. Het is een échte verrijking in je leven, zelfs al moet het -met graagte overigens- tot 65 jaar!

Een nieuw jaar en een nieuw begin! Mooie slogan. Maar voor mij begon het jaar in mineur. Ik heb de hele oudejaarsavond nukkig en lastig doorgebracht. Je kan het al raden: problemen met de knie.

Al enkele weken is duidelijk dat het met mijn knie slechter gaat. Hij wordt steeds dikker en dikker. De kinesist weet er niet echt raad mee en stuurt me dus terug naar het ziekenhuis voor verder onderzoek. Volgende week is het zover. Ondertussen ben ik bij de huisarts geweest, en vermoedelijk is mijn knie flink ontstoken. Potverdorie toch. De grove middelen dan maar weer bovengehaald: het ijscompres wordt frequenter dan ooit gebruikt. Met het andere advies van de huisarts heb ik het wat moeilijker, namelijk: volledig platte schoenen dragen. Voor iemand die zo gesteld is op vrouwelijke elegantie is dat een moeilijke opdracht. Ik heb er in de schoenenwinkel een volledig uur over gedaan om me te laten overhalen, maar… ik voel na drie dagen dat de verminderde druk op mijn knie inderdaad goed voelt. Deze ervaring moet ik dringend delen met Goedele Liekens, want ik las onlangs dat ze flinke rugpijnen trotseert omwille van haar hoge hakken.

De deadline die ik mezelf gesteld had om eindelijk van mijn knieprobleem af te zijn, namelijk het nieuwe jaar, is dus niet gehaald. De kinesist zei wijselijk dat het stellen van deadlines niet geldig is voor medische problemen, vermits je daar zelf geen sturing in hebt. Een wijze raad, en meteen een reden om toch weer positief verder te kijken. Ik heb de brave man benoemd tot ‘mijn held van het afgelopen jaar’. Hij was er ontzettend trots op!

Het nieuwe jaar drukt me ook meteen met mijn neus op een ander feit: binnen 9 weken vertrek ik terug naar Kenia, naar de Fashion School. Deze deadline is wél geldig en ik besef dat vanaf nu, tot mijn vertrek op 11 maart, alle -maar dan ook alle- vrije tijd naar de voorbereiding van het project moet gaan. Momenteel ben ik naarstig oefen- en didactisch materiaal aan het ontwikkelen. En tussendoor breek ik me het hoofd over een hygiënisch probleem dat me al enkele maanden met hoogdringendheid wordt gemeld vanuit Kenia. De vrouwen daar hebben nood aan wasbaar maandverband, en een praktische mogelijkheid om het te dragen. Daarom concentreer ik me op enkele prototypes van slipjes. Ik vraag me echt af hoe de dames dit probleem momenteel aanpakken. Er is daar geen wegwerpverband beschikbaar, en al helemaal geen water om zich te wassen. Ik durf het eigenlijk niet rechtstreeks te vragen. In onze wegwerpmaatschappij stelt dit probleem zich niet. Delicate materie dus, waar ik een oplossing voor moet vinden. Als iemand ideeën heeft?

Het is toch een hele opdracht in het leven: je kinderen, je familie, je gezondheid, je werkomstandigheden… Altijd wat anders, altijd wat nieuws. De ene keer vooruit, de andere keer achteruit. Wonderlijk wat een veelvoud aan veranderingen op ons afkomen. Om dat allemaal aan te kunnen, wordt van ons verwacht dat we flexibel zijn. Maar wat betekent dat concreet? Een overzicht:

Op het werk zit ik in een overgangsperiode. Mijn nieuwe functie -strategisch accountmanager- heb ik al, maar voorlopig is het team nog niet volledig. En hebben we nog geen kapitein. De selecties zijn nog bezig. Toch vallen hier en daar al namen en afspraken met titel ‘kennismaking’ in mijn mailbox binnen. Beetje vreemd hoe de collega’s van enkele jaren toch al wat afstand nemen. En hoe kasten worden opgeruimd met het oog op de verhuis naar een nog ongekende verdieping. Onze bevoegdheden worden uitgebreid, want we werken vanaf nu ‘corporate’. Dat wil zeggen: voor de hele VDAB én alle partners, en niet meer enkel voor de competentiecentra en de sectoren. We verwachten nog een 4-tal nieuwe collega’s, een teamleider, én een directeur Regie. Vanaf het voorjaar 2012 moeten we operationeel zijn. Hoe lang het zal duren voor de radertjes vlot draaien, is niet te voorspellen. Maar dat het enkele maanden zal duren, is wel duidelijk.

Ook de situatie op de arbeidsmarkt schijnt weer te wijzigen. Rampberichten overspoelen het nieuws: Griekenland bijna failliet, het ene na het andere land in eurocrisis, banken die niet meer te vertrouwen lijken, België dat maar niet aan een nieuwe federale regering geraakt en besparingsinspanningen die een zware dobber zijn in de huidige begrotingsonderhandelingen. Bedrijven zijn op hun hoede. Wat betekent dit allemaal voor de economie? Niemand kent het antwoord. Laat ons hopen dat er niet opnieuw een golf van ontslagen valt.

Twee weken geleden gingen mijn man en ik voor enkele dagen naar Sevilla om zoon Sander -Erasmusstudent- te bezoeken. T-shirts en katoenen rokjes werden weer uit de kast gehaald, want het was er nog heerlijk warm. Bijna 30 graden! Het was een fijn weerzien, en we slenterden en fietsten enkele dagen door de mooie stad. We genoten van onze zoon en het vakantiegevoel. Tot middernacht zaten we met een glaasje wijn op een terras. Ja, alles leek in orde. Terug in België was het koud en mistig. We haastten ons naar huis. Enkele dagen later een telefoon van twijfel: de heimwee knaagt, het niveau van de studies is veel lager, er is niet genoeg uitdaging, de twijfel steekt de kop op. Het is normaal dat na de euforie, de dip op de loer ligt. Hoe krijgen we hem er weer bovenop? Praten helpt. Luisteren ook. Alternatieven aanreiken en begrip tonen ook. Natuurlijk zijn we trots op je jongen. En neen, je ontgoochelt ons niet. Laat het even bezinken.

Jasper daarentegen straalt. Woensdag slaagde hij -na de derde poging- voor zijn praktisch rijexamen. Wat een ontlading van vreugde! En wat een ‘boost’ voor zijn zelfvertrouwen. Op de terugweg somde hij de vier grote veranderingen op in zijn leven. Op twee maanden tijd: naar het tweede jaar hogeschool, weekendwerk gevonden, een prachtige studio én zijn rijbewijs. En nu op naar de volgende uitdaging: een diploma behalen! Oef. Ook deze opvoedingsopdracht begint zijn vruchten af te werpen.

Eens terug thuis ga ik op bezoek bij mijn moeder. Een ongelooflijk lief en dapper mens. Steeds kleiner, steeds fijner. Gelukkig al 86 jaar oud, en ze zorgt nog flink voor zichzelf in een comfortabel appartement. Of Jasper al op kot zit? Ja, in Antwerpen. En of Sander nog in Spanje is? Ja hoor, hij stelt het goed. Of Jasper nog met de trein naar Antwerpen rijdt? Neen, hij is op kot. Of Sander al terug is? Moedertje moedertje lief. Neen. Sander is nog in Spanje. Met vochtige ogen vertel ik het haar graag drie keer opnieuw. Een nieuwe fase in haar leven lijkt eraan te komen.

Dan mijn been. Als ik het rustig aan doe, lijkt het allemaal te lukken. Maar o wee als ik me overschat. Dan gaat het terug vijf dagen achteruit. Gelukkig blijven de gouden handen van de kinesist me nog even nabij.

Elke dag is anders. Elke dag zijn er nieuwe dingen en uitdagingen. Ik geniet daarvan. Maar wat als het niet goed lukt om flexibel zijn? Wat als je houdt van regelmaat en vertrouwde dingen en opdrachten? Tja, dan is het leven écht niet zo simpel.

Deze week lijkt wel de week van de opluchting. Ik krijg het ene na het andere goede nieuws voorgeschoteld, en ik geniet ervan met volle teugen.

Met mijn been gaat het eindelijk goed. Sinds vorige week mag ik fietstochtjes maken, en vanaf vandaag ook korte wandelingen. En raar maar waar, het voelt aan zoals het moet. Wat een opluchting! Na acht maanden ‘kine’ en thuis oefenen tot ik er suf van werd, komt het goed. De dokter en de kinesist zijn tevreden en voorzien geen complicaties meer. Het einde van de lijdensweg is in zicht. Nog een twintigtal ‘kine-beurten’ en dan sluit ik dit hoofdstuk af.

Een nog veel grotere opluchting is het afsluiten van het proces tegen Ronald Janssen, de moordenaar van Annick, Kevin en Shana. Zoals jullie weten ben ik door het project ‘Annick for Kenya’ goed bevriend geraakt met de ouders van Annick. Ik heb het assisenproces dan ook op een intense manier gevolgd. Het is niet te beschrijven wat een onmenselijke opdracht het was voor de ouders om zoveel weken lang de kwelling van de onzekerheid te moeten doorstaan, bovenop al het leed dat al was aangericht. Op de dag van de getuigenissen van Nele (medelesgeefster in Kenia), de vriendinnen en de ouders van Annick, was ik aanwezig. Wat een overweldigende, respectvolle en lieve verklaringen werden er door hen gegeven over het leven met Annick. Hartverwarmend en diep ontroerend. Wat een pijnlijke leegte heeft haar dood veroorzaakt bij al die jonge mensen die eigenlijk nog onbevangen in het leven moeten staan.

Annick blijft voortleven. Daarvoor zorgen de ouders, familie, vriendinnen én de projecten in Kenia. Ondanks de slopende procesweken verzamelde Eddy volop medisch materiaal om tegen eind november een container met hulpgoederen te kunnen versturen. Van een tandarts die gestopt is met haar praktijk kregen we al het materiaal. Van tandartsstoel tot klein gereedschap. En wat meer is, ze gaat mee naar Kenia in 2012. Terwijl ik ga lesgeven in ‘Annick’s Fashion School’, gaat deze dame in de nabijgelegen schooltjes aan tandverzorging doen! We zoeken nog een sponsor voor 2000 kindertandenborstels. Als iemand kan helpen?

We zijn ook enkele maanden op zoek geweest naar een tweede lesgeefster voor de Fashion School. Nele, de vriendin van Annick, kan namelijk niet mee. Via allerlei kanalen deden we een oproep, maar zonder resultaat. Uiteindelijk kwam de oplossing uit onze eigen VDAB. Agnes Schoenmaekers, een instructrice productietechnieken confectie uit Turnhout, stelde zich kandidaat. Bedankt Agnes! Een tweede lesgeefster is echt nodig, want er werd ondertussen een tweede leslokaal gebouwd. Vermoedelijk wordt het een computerklas, dankzij de schenking van enkele tientallen laptops van DHL. Maar omdat er geen elektriciteit is in de brousse, moet er nog een zonnepaneel op het dak geplaatst worden om de pc’s van stroom te voorzien. Als dat niet lukt, wordt het extra lokaal een tweede naaiklas.

Deze keer wil ik wat meer tijd besteden aan het opleiden van Chiponda, de lesgever die nu in de school werkt. Met een tiental leergierige dames erbij is dat een flinke opdracht. Maar samen gaan we dat afwerken Agnes! Bovendien krijgen we hulp van Kelly, de zus van Kevin. Ook zij gaat mee naar Kenia.

Vorige week viel er zowaar nog een verrassing uit de hemel. Onze zoon Jasper, die in Antwerpen studeert en toch zo graag op kot wil -maar van ons om allerlei redenen nog geen toestemming kreeg-, hebben we dan toch aan een mooie (kot)studio kunnen helpen. Geen evidente opdracht in Antwerpen als het academiejaar al bezig is. Maar toch is het gelukt. Jasper loopt sinds enkele dagen fluitend en neuriënd door het huis. Zaterdag is het zover. Ook deze kerel gaat de wereld in…

Verbazend wat er allemaal in één week kan gebeuren. Als ik terug kijk naar vorige week, dan sta ik ervan te kijken.

Maandag was eindelijk het einde van de lange schoolvakantie: maar liefst drie maanden voor hogeschoolstudenten, dat is véél. Jasper kan naar het tweede jaar jeugdcriminologie. Wel met een rugzakje vakken van het eerste jaar, maar toch. Aan zijn uitstelgedrag moet nog gewerkt worden. Advies van ouders aannemen is niet gemakkelijk voor een eigenzinnige 20-jarige. De ervaringsschool zal het hem wel leren.

’s Avonds hielden we een familiefeestje thuis om het vertrek van Sander, Jaspers tweelingbroer, te vieren. Hij vertrok voor 10 maanden via een Erasmusbeurs naar Sevilla om er zijn derde jaar vertaler-tolk Frans/Spaans af te werken. Het was druk en emotioneel. Nonkels, tantes, neven, nichtjes, oma en zussen waren zo lief om hem te komen uitwuiven en te voorzien van wat drinkgeld. Afwezige was Jasper, tot we hem belden. Het is soms moeilijk om een tweeling op te voeden. Vooral als de ene méér aandacht krijgt dan de andere is het telkens een evenwichtsoefening. Volwassen worden en een eigen weg gaan heeft bij hen een andere invulling dan bij gewone broers en zussen. Maar daar tegenover staat op lange termijn dan weer vaak een hechtere band.

Dinsdagochtend zat iedereen na een korte nacht stilletjes aan het ontbijt. Want toen was het moment écht wel daar: Sander vertrok. Hij had er lang naar uitgekeken, maar het afscheid op de luchthaven was moeilijk: emotioneel en overgoten met tranen van alle partijen. Het ga je goed jongen.

Woensdag kreeg ik een rondleiding van Stien -mijn collega en domeinexpert in de automobielsector- in het opleidingscentrum van VDAB in Wondelgem. De wereld van de automechaniek, carrossiers en herstellers van personen- en vrachtwagens ging voor mij open.

Donderdag werd ik verwacht in het gloednieuwe opleidingscentrum van Educam in Lokeren voor de start van de onderhandelingen over een nieuwe samenwerkingsovereenkomst. Wat een prachtig uitgebouwd opleidingscentrum! Omdat ik nieuw ben als strategisch accountmanager, is het belangrijk om te weten wat er in de sector leeft, en hoe de beroepen en opleidingen zijn ingedeeld. Het is bewonderenswaardig wat deze sector doet aan ‘navorming’ van zijn personeel. Dat is dan ook erg nodig, want de technologie in wagens en vrachtwagens evolueert razendsnel. De sector is erg betrokken bij de uitrusting en de opleidingsprogramma’s van VDAB, en er wordt dan ook intensief overleg gepleegd. Deze sector is voor mij een nieuwe uitdaging. Maar techniek in al zijn vormen interesseert mij, dus ik zal me grondig inwerken.

Ondertussen liepen de berichten vanuit Spanje binnen. Het kot in Sevilla was niet wat Sander verwachtte, en de inschrijving door de VUB bleek niet in orde te zijn. Daardoor mocht hij zijn eerste talentest Spaans niet doen. En oeps, ondertussen was hij ook al zijn Belgisch paspoort verloren… Ja jongen, nu sta je er alleen voor. Zo worden kinderen dus groot.

Vrijdag was ook een moeilijke dag. Voor Eddy en Martine -de ouders van Annick Van Uytsel- startte het proces tegen de moordenaar van hun dochter. Het raakte me diep om de pijn op hun gezichten te zien. Ik heb heel erg met hun te doen. Wat een zware beproeving voor deze fijne mensen. Ik trek me op aan het vooruitzicht van het volgende project. In januari 2012 trekken we terug samen naar Kenia, naar ‘Annicks Fashion School’. Een mooi project en de verwezenlijking van de droom van Annick. Ja, ik ga graag weer mee om les te geven.

Op zondag wilde ik nog even wat cultuur opsnuiven. Samen met mijn man ging ik naar de overzichtstentoonstelling van 30 jaar carrière van Walter Van Beirendonck in het Mode Museum in Antwerpen. Waaaaaw! Daarna trokken we naar het MAS, museum aan de Stroom. Ook hier liepen een aantal prachtige tentoonstellingen. Maar twee tentoonstellingen op één namiddag bleek toch wat overmoedig. Mijn knie wou op den duur niet meer mee en we braken het bezoek af. Maar geen nood. We komen zéker terug voor het vervolg.

Gisteren moest het er dan van komen: mijn knie werd geopereerd. Ik kreeg een ruggenprik, maar kon al de geluiden van het werk van de chirurg volgen. Brrr. Echt niet mijn wereld, die hospitalen. Ik heb mijn ogen de kost gegeven aan de apparatuur, infrastructuur én het personeel. Wat een luxe gezondheidszorg hebben wij hier. Het contrast met Kenia zal groot zijn.

Nu zit ik hier stilletjes voor nog maar eens zes weken revalidatie. De komende weken zullen niet zo druk zijn als de vorige…

Mijn leven verloopt ondertussen terug in sneltreinvaart. De achterstand van enkele maanden ziekteverlof is weggewerkt, en ik ben gestart met nieuwe uitdagingen.

De afgelopen weken maakte ik kennis met de sectorconsulenten van de sector ‘kappers, fitness en schoonheidszorgen’, de automobielsector en de sector ‘papier en kartonnage’. Bedoeling was om hen te briefen over de uitdagingen die VDAB in 2012 zal opnemen, en om advies te vragen. VDAB hecht veel belang aan een goede en intensieve relatie met externe partners, zodat we onze acties kunnen afstemmen op de échte noden van de arbeidsmarkt.

Mijn job als strategisch accountmanager houdt in dat ik contactpersoon ben tussen VDAB en de sectoren:

• confectie (confectiebedrijven-ontwerpers-retouchebedrijven)
• textielverzorging (industriële wasserijen en droogkuis)
• textiel (weverijen en producenten van breigoed)
• grafische (drukkerijen, uitgeverijen en grootformaatprintende bedrijven)
• papier en kartonnage (papierverwerkende en kartonproducerende bedrijven)
• automobiel (garage- en carrosseriebedrijven)
• kappers, fitness en schoonheidszorgen
• diamant (diamantverwerkende bedrijven)

Een ruime portefeuille, en heel divers. Als ik het lijstje zo bekijk, overvalt me de omvang ervan wel even. Maar gelukkig ben ik iemand die heel strikt georganiseerd is, en daardoor goed structuur kan brengen in de veelheid aan opdrachten die al deze contacten met zich meebrengen.

Ik hou van deze job: met mensen omgaan, steeds nieuwe contacten leggen, VDAB vertegenwoordigen bij diverse overlegfora, advies geven aan de partners over arbeidsmarktwerking en opleidingen, en nieuwe prioriteiten leggen en initiatieven ontwikkelen. Na bijna 30 jaar werken bij VDAB, voel ik me als een vis in het water en kan ik geen job bedenken die beter bij me past.

Tijdens al deze contacten komen een aantal constanten naar voor: de vergrijzing, het tekort aan technisch geschoolde mensen in alle beroepen, attitudeproblemen -vooral bij jongeren-... De uitdagingen voor VDAB zijn dus groot: hoe krijgen we de vijftigplussers terug aan het werk, hoe verhogen we het aandeel van de personen met een arbeidshandicap op de werkvloer, hoe krijgen we dat technische hiaat opgevuld, hoe lossen we die attitudeproblemen op? Dat er druk en intensief overleg gepleegd wordt, intern en extern bij VDAB, is wel duidelijk. Er is dan ook véél werk aan de winkel.

Ook op het thuisfront gaat het er heel intensief aan toe: één van onze zonen heeft tweede zit, en elke ouder weet welke spanningen dat met zich meebrengt. Ondertussen maakt zijn tweelingbroer zich klaar om een volledig schooljaar -via Erasmus- in Sevilla te studeren. Het kot is gezocht en het vliegtuigticket geboekt: geen terugweg meer mogelijk. Terwijl zoonlief aftelt naar dit avontuur, knijpt stilaan mijn keel wat dicht. Aan de ene kant zijn we geweldig gelukkig dat hij deze uitdaging aangaat, aan de andere kant zijn we toch bang om hem zo lang te moeten missen. Ik moet dringend leren skypen.

En dan was er vorige week nog de Pukkelpophorror: stiefzoon en echtgenote waren op het terrein, terwijl hun kindjes bij ons logeerden. Eindelijk, rond één uur ’s nachts, een bericht: ‘alles in orde’. Mijn dochter de hele avond in paniek: al haar vrienden waren daar, terwijl zij en haar vriend van plan waren om vrijdagochtend te vertrekken. Hun tent stond al opgesteld en is nu helemaal stuk. Door de uitzonderlijk snelle verkoop van combitickets konden ze voor het eerst sinds 10 jaar géén drie maar slechts twee dagen naar Pukkelpop. Achteraf gezien een groot geluk.

Zaterdagavond zijn mijn man en ik -om even te ontspannen- naar de concerten op Maanrock (Mechelen) geweest. Tijdens een prachtig ontroerend optreden van Gabriel Rios, kwam plots de oproep: iedereen gsm in de aanslag en storten voor actie 12-12. Ai ai, een sneer in mijn hart: Afrika en de hongersnood. Dringend tijd om de voorbereidingen te starten voor het volgende project: op 29 januari -binnen vijf maanden dus- vertrekken we weer naar Annick’s Fashion School in Kenya (www.annick-van-uytsel.be). En tussendoor moet ik nog tijd nemen voor mijn knie, die toch nog onder het mes moet. Plannen Liesbeth. Plannen!

Het gewone leven herneemt zich. Ja ja, sinds 4 juli ben ik terug aan het werk! Een hele opluchting, en tegelijk een uitdaging: gaat het wel lukken? Want zitten is nog steeds moeilijk en die treinbanken zijn verdraaid hard. Gelukkig heb ik bij VDAB een hele comfortabele bureaustoel. De terugkomst op kantoor was hartelijk en de collega’s waren gemeend blij met mijn herintrede. Ook dat was een opluchting. Want stel je voor dat ik op hun gezichten kon aflezen: ‘Oh jee, hier is die Liesbeth terug.’?

Na vier en een halve maand afwezigheid heb ik de komende weken mijn handen vol. Om de achterstand weg te werken en terug op de hoogte te geraken van wat zich binnen onze organisatie allemaal heeft voorgedaan. Ik lees de belangrijkste verslagen van vergaderingen die ik heb gemist, interne nieuwsbrieven, nieuw op intranet… met grote belangstelling. Nieuwe termen of diensten zoals Excellente Allianties, Sluitende aanpak Werkgevers, expertenteams, de nieuwe structuur van VDAB diensten… probeer ik te doorgronden. Verbazend wat er in een dynamische VDAB allemaal verandert in zo’n beperkte tijd. Boeiend.

Terwijl mijn collega’s aan hun laatste dagen werk toe zijn en aftellen naar een welverdiende vakantie, zit ik fris, monter en vol verwachting te kijken naar de nieuwe uitdagingen. Want uitgerust, dat ben ik wel na zo’n lange tijd. Ook de stress is wonderwel verdwenen. Ik neem me voor om dat gevoel nog lange tijd met me mee te dragen, maar weet niet of het zal lukken. Mijn agenda loopt namelijk langzaam maar zeker terug vol...

Zo’n ziekteperiode is een goede les in nederigheid. Ik kijk nu anders naar mensen die zich door een ziekte spartelen, leef intens mee met enkele collega’s die het gevecht aangaan met de K-ziekte waar iedereen bang van is, kijk met andere ogen naar de dagelijkse zware valpartijen van de renners in de Ronde van Frankrijk. Het is een oud gezegde dat gezondheid het allerbelangrijkste is, maar zolang je als een wervelwind door het leven gaat, besef je de diepgang van deze woorden niet.

Eén van de grote uitdagingen van VDAB is mensen met een arbeidshandicap aan het werk krijgen. De groep werkzoekenden in deze categorie is statistisch te groot. Ik neem me voor om voor deze problematiek extra aandacht te vragen bij de sectoren tijdens het jaarlijkse overleg ter voorbereiding van het ‘Ondernemingsplan 2012’. Want hoe lossen we dit samen op? Moeilijke opdracht. Als ik ’s morgens de trein neem naar Brussel en de wandeling maak naar de VDAB gebouwen, stel ik me de vraag hoe ik dàt zou gedaan hebben in een rolstoel. Gelukkig ben ik daaraan op het nippertje ontsnapt…

Mijn leven lijkt wel een soap, ik kan haast niet geloven wat er allemaal met me aan de hand is. Je weet wel... die knie. Afgelopen week ‘holde’ ik van het ene naar het andere onderzoek, en vandaag was ik bij de orthopedisch chirurg. Ik ben de koude douches ondertussen gewoon, maar ik kreeg er nog een bij. Nog maar eens een nieuwe scan bracht aan het licht dat ik nu ook drie uitgebreide scheuren heb in de meniscus van mijn linkerknie. Bovendien is een spier aan de binnenkant van mijn dijbeen afgescheurd en heeft zich opgerold in een dikke bol boven aan mijn knie. Alsof dat nog niet genoeg is, zitten er ook knobbels op de scheuren van mijn meniscus. De hele boel, van mijn heup tot mijn knie, is dus aan het scheuren gegaan bij die ongelukkige uitschuiver. Volgens de dokters heb ik onwaarschijnlijke en zeldzame kwetsuren. Ben ik vet mee natuurlijk…

Ik weet ondertussen niet meer hoe ik me hierbij moet voelen en word over en weer geslingerd tussen woede en onbegrip. Als ik zie hoe ik de afgelopen maanden van het ene onderzoek naar het andere ben gestuurd, wat een gebrekkige communicatie en organisatie ik heb geconstateerd, wat een oppervlakkigheid waarmee in ziekenhuizen met patiënten wordt omgegaan… Neen, dat is bij mij niet in goede aarde gevallen. Ik voelde me zo’n nummer.

Wat me het meest stoort, is dat er op geen onderzoek minder of meer wordt gekeken: drie scans, twee echo’s, twee foto’s… om dan nog te zwijgen over de ongeveer 60 kinebeurten. Kan dat écht niet efficiënter? Besparingen in de ziekteverzekering hoor ik de onderhandelaars voor de nieuwe regering zeggen. Tja, de geneeskunde is duidelijk afgestemd op een gemiddelde, op regelmatig voorkomende klachten. Zodra je daarbuiten valt, wordt het een zoektocht zonder duidelijke structuur. Kan ik ergens wel begrijpen. Maar hoeveel tijd ben ik op die manier verloren? Op momenten van woede wil ik uitgebreid in mijn pen kruipen om een flinke klachtenbrief aan het ziekenhuis te schrijven. Op andere momenten, vooral na een bezoek aan mijn orthopedisch chirurg, ben ik weer dankbaar voor die rustige, bezorgde en aardige man.

De heimwee naar het werk neemt ondertussen grote proporties aan. De startdatum wordt steeds maar weer uitgesteld en de genezingsprognose is niet duidelijk afgebakend. We gaan zien... en we zullen proberen… en eerst dit in orde, en dan... zo vaag. Moeilijk voor mij, want ik ben wat anderen zouden noemen ‘overgeorganiseerd’. En zo werkt het menselijk lichaam duidelijk niet. Dat neemt zijn tijd. Gelukkig houden mijn collega’s me op de hoogte van het reilen en zeilen binnen VDAB en kan ik zo plannen maken voor… binnenkort??

Nu heb ik er genoeg van! De euforie die ik enkele dagen mocht beleven, is weer de kop ingedrukt. Vorige week woensdag bij een controlebezoek aan het ziekenhuis kreeg ik de heerlijke mededeling dat de scheur van mijn hamstringspier genezen was. Ik mocht, na twaalf weken rust, starten met het échte revalidatieprogramma: oefeningen met gewichten en katrollen om de spier terug in gang te krijgen, en fietsen. Waaw, mijn wereld ging terug open! Mijn herstel zou voor 90% in orde zijn binnen twee maanden. Nog even doorbijten en aftellen dus.

Terloops meldde ik aan de dokter dat mijn linkerknie bij het wandelen toch wat moeilijk deed. Na 100 à 200 meter stappen voelde het aan alsof die blokkeerde en pijn ging doen. De dokter stelde voor om meteen naar die knie te kijken en een scan te doen. Maar: hola! Dat wilde ik niet horen, en ik wimpelde het voorstel af. Hij probeerde me nog te overtuigen dat het niet onlogisch was dat ook de aanhechting van de hamstringspier met de knie een probleem kon geven, maar dat wilde ik écht niet weten!

Overgelukkig en vol goede moed begon ik aan kleine fietstochtjes in de buurt. Beetje traag en voorzichtig natuurlijk -en met behulp van een zachte koersbroek-, maar het deed zo’n deugd. Ik had het gevoel dat de wereld aan mijn voeten lag. Donderdag, vrijdag en zaterdag genoot ik met volle teugen. Maar gisterenmorgen was alles -pats!- voorbij. Een dikke, opgezwollen knie verhinderde dat ik kon stappen. Verdorie toch! Moest dat nu echt? De ijszak terug bovengehaald en koelen maar. Dan het probleem met de kinesist besproken, en die vond het ook beter om het te laten nakijken. Het komt blijkbaar vaak voor dat na een zware kwetsuur nog andere problemen boven komen.

Na een dagje overpeinzen toch maar naar de dokter. Conclusie: vermoedelijk een scheur in de ligamenten van mijn knie. Alsjeblieft zeg. Op 31 mei onderga ik een nieuwe scan en daarna misschien een operatie. Ondertussen heb ik het echt gehad met die ellende. Ik ben niet zo'n geduldige patiënt. Wie dit allemaal aan het regelen is weet ik niet, maar van mij mag hij of zij een ander slachtoffer kiezen.

Tot overmaat van ramp is mijn man vier weken geleden van een ladder gevallen! Met een barst in de elleboog, en een gekneusde rib en heup heeft hij vier dagen in het ziekenhuis gelegen. Na twee weken rust was hij gelukkig al terug aan het werk. Dat had je moeten zien: twee workaholics samen thuis aan het revalideren. We hebben netjes de krukken en ijscompressen gedeeld. Maar onze kinderen vonden het niet leuk dat dit precies tijdens de paasvakantie was. Wat wil je. Grote kerels van bijna 20... en moeke en vake die zien hoe laat ze opstaan, hoe lang ze op de computer bezig zijn, hoeveel -of weinig- tijd ze spenderen aan studeren. Er zijn al gelukkiger tijden geweest…

En alsof dat allemaal nog niet genoeg was, is Nele -reisgenote Kenia- aangereden door een auto toen ze aan het fietsen was. Resultaat: een gebroken knie. Een operatie en wat boutenwerk verder, is die nu ook voor drie maanden immobiel. Eddy en Martine leven mee met de gekwetsten, maar durven nauwelijks nog buiten komen. Want wie is het volgende slachtoffer van de Keniaploeg?

Een koude douche gekregen vorige week. Een nieuwe scan bracht -volgens de radioloog- aan het licht dat de hamstringspier, die me nu al zes weken thuis houdt, volledig is afgescheurd van het heupgewricht en de zitknobbel. De orthopedische chirurg houdt het bij een flinterdun stukje dat nog vast hangt. Dit is een gevaarlijke situatie, want met elke onverwachte of bruuske beweging, kan de boel helemaal verder afscheuren. Niet zo'n prettig nieuws dus op een moment dat ik eigenlijk trots was om de dokter te melden dat ik al wat kon stappen en dat ik geen pijnstillers meer nam.

Een operatie om de spier terug aan elkaar te hechten werd besproken, maar bleek niet zonder risico's. Na wat over en weer gepraat, werd beslist om de spier op natuurlijke wijze terug aan elkaar te laten groeien. Over een lengte van 7 cm gaat dat wel eventjes duren. Minimum vier maanden is het verdict. Verdorie toch, zo'n banale uitschuiver met zo'n grote gevolgen...

Maar er is ook goed nieuws: de lente is in het land en dat maakt het wachten iets aangenamer. Ik kan al kleine wandelingen maken in de straat en liggend in de hangmat in de tuin van de voorjaarszon genieten. Geef toe: niet slecht!

Verder vul ik mijn dagen met vaste rituelen: drie keer per dag oefeningen doen, ijscompressen leggen, VDAB-mail nakijken en waar mogelijk werk doorschuiven naar mijn aardige collega's die het even van me overnemen, wandelen naar de kinesist én vanaf nu ook: ‘wandelen’ in het zwembad. Vreemde oefening, maar o zo moeilijk om door de weerstand van het water zachtjesaan vooruit te geraken. De eerste keer keken de redders maar vreemd naar ‘dat madammeke dat voorzichtig langs de rand van het zwembad probeert te stappen’. Ben de zaak dan maar gaan uitleggen, vooraleer ze denken dat ik dement aan het worden ben. En ik ben zo bang om uit te glijden op de natte vloer!

Niet alleen het contact met VDAB via mail en telefoon houdt me bezig, ook het andere front laat me niet los. Vandaag kreeg ik een heel lief ‘beterschap’ kaartje van Eddy en Martine. En via de telefoon uit Kenia veel lieve groeten van de meisjes en Harry. Ik krijg het er onmiddellijk warm van. Tjonge tjonge, wat zo'n avontuur bij een mens losmaakt, dat is echt verbazend. Velen hadden me gewaarschuwd dat Afrika je nooit meer loslaat eens je er bent geweest. En ik moet toegeven dat het waar is. De tijd kan niet snel genoeg gaan voor we in januari 2012 weer kunnen vertrekken naar Lukore. Eddy is bijzonder productief bezig met het geven van voordrachten en presentaties met als bedoeling geld in het bakje te krijgen. We hebben ook een schenking van twee handbreimachines gekregen. Ik begreep eerst niet goed of we die kunnen gebruiken. Het is toch altijd heel warm in Kenia? Navraag leerde echter dat de mensen het toch koud hebben in het regenseizoen, en dan truien dragen -bij een temperatuur van 20 graden. Ik heb me dan maar geëngageerd om ook de handbreimachine te leren bedienen.

Ik ben ook ijverig op zoek naar dingen die ik kan doen al staande. Want dat is de meest draaglijke houding momenteel. Ik heb een vegetarisch kookboek laten meebrengen uit de boekhandel en probeer nu dagelijks een gerecht uit. Weer een competentie erbij! :-) Zo gaat de tijd hier zachtjes vooruit, met dank aan het Kenia-avontuur dat me zonder twijfel geduldiger en verdraagzamer heeft gemaakt. Voor mijn joblogfans: ik schrijf nu wat minder, tot ik weer aan het werk kan.

Volledige platte rust gedurende 10 dagen, en mijn been omhoog in een hoek van 90 graden. Dat was uiteindelijk het verdict van de dokter. Daarna minimaal vier weken stappen met krukken. Om de scheur die mijn hamstringspier aan mijn heupgewricht vertoont te ontlasten, en te voorkomen dat ze terug scheurt. En daarna? Dat weet ik nog niet. Dat zal verder onderzoek moeten uitwijzen.

Ondanks deze ellende voel ik me erg blij. Ondertussen zijn we vijf dagen verder, en is al 50% van de verplichte rust voorbij. Bovendien voel ik duidelijk dat de mix aan medicijnen en de dagelijkse behandeling van een kinesist en de verpleegster aan huis, grote vooruitgang brengen. De natuur moet zijn werk doen en de scheur moet vanzelf genezen, want operatief hechten bleek niet mogelijk. Ik moet dus wachten en… geduldig zijn. Niet bepaald mijn specialiteit, maar er zit niets anders op.

Dankzij het draadloos netwerk en een laptop, kan ik al liggend toch een beetje nuttig werk verrichten. Zo plaatste ik vorige donderdag een werkaanbieding op de VDAB-website. De vacature is bedoeld voor het bedrijf van mijn man. Hij is zelfstandige en runt een opleidingskantoor gespecialiseerd in communicatietrainingen. Daarnaast verhuren we een unieke ‘vergaderloft’ in hartje Mechelen. Deze loft is in alle opzichten anders dan de klassieke vergader- en seminarieruimtes die overal in hotels beschikbaar zijn.

Voor het uitbaten van deze vergaderruimte, zoeken we een gastvrouw of -heer. De taken? Verwelkomen van de gasten, klaarzetten van hapjes en drankjes, schikken van de terraskussens, technische ondersteuning (van beamer, pc en domotica) en professioneel afscheid nemen van de gasten. Eerdere ervaringen met interimkantoren leverden ons niet het juiste profiel. Met mijn kennis van de arbeidsmarkt, willen we het nu anders doen. We gaan op zoek naar actieve 50-plussers die hun dagen en opdrachten zelf bepalen. In het beste geval stellen we een team samen van een vijftal personen, die wisselend deze opdracht uitvoeren. Opleiding en ervaring zijn van geen belang. We zoeken uiterst klantvriendelijke mensen, en die kan je in alle beroepsgroepen terugvinden.

Groot was onze verbazing dat nauwelijks twee uur na het publiceren van de vacature, de sollicitaties al binnenliepen en… blijven binnenstromen. Ondertussen al 33 op 1 week tijd! Mijn man is nu begonnen met het ontvangen van al die sollicitanten, want we willen het correct doen: iedereen krijgt de kans om zich voor te stellen. En elke sollicitant krijgt een presentje als dank voor zijn komst. De kwaliteit van de sollicitanten overtreft onze verwachtingen. Er zijn verschillende zeer geschikte en voorname kandidaten bij, met een grote behoefte om terug aan de slag te gaan. De profielen zijn uiteenlopend: een ex-officier uit het leger -met pensioen vanaf 52 jaar-, een wegens ‘te oud’ ontslagen airhostess, een ex-uitbaatster van een droogkuis…

Dit doet me zo'n deugd. Te vaak hoor ik in bedrijven dat er geen kandidaten afkomen op gepubliceerde vacatures. En als ze komen, zijn ze enkel uit op ‘het verplichte aanmeldingsbriefje’. Niets daarvan! Niemand van de sollicitanten heeft al een briefje gevraagd. Elke kandidaat wil dringend een job om zich terug nuttig te voelen.

In de 28 jaar dat ik voor VDAB mag werken, heb ik al ontzettend veel fijne mensen ontmoet. Werkzoekenden die zich willen omscholen, die graag terug aan de slag willen, die erg gedreven zijn en dapper blijven verder solliciteren.

Natuurlijk heb ik er ook af en toe anderen gezien. Maar dat was slechts een kleine minderheid. En die zie je in het bedrijfsleven ook, tot op de spoeddienst van een ziekenhuis toe.

Wat kunnen we hieruit leren?

• Er is een enorm potentieel 50-plussers dat terug aan de slag wil.
• Wees als bedrijf creatief met het invullen van dagschema's.
• Neem de nodige tijd voor de selectieprocedures.
• Behandel de sollicitanten correct.
• Hou rekening met andere prioriteiten en opdrachten van de 50-plussers.
• Geniet van de maturiteit en de trouw van ervaren werknemers.
• Vijftig is véél te vroeg om te stoppen met werken.

Ik begin alvast af te tellen naar de datum dat ik terug aan het werk kan, en neem me voor pas op pensioen te gaan op 65. En dan nog.

En hopelijk mag ik ook nog jaren nuttig werk doen in Kenia. Als uitsmijter kan je hieronder het filmpje bekijken van de meisjes van de naaischool in Lukore, die helemaal opgedirkt voor de modeshow, al zingend aankomen met het busje.

Op deze foto zie je Farana, het kindje van Siamini, een vrijwilligster van Plan International. Het lappenpopje dat Martine uit restjes stof voor haar maakte, zou ze niet meer loslaten. Speelgoed bestaat in de brousse niet. Kinderen spelen er met een tak, een leeg drinkbusje gevuld met steentjes, een bolletje restafval samengebonden tot een soort bal...

Op deze foto zie je Fatuma (in de gele jurk), 18 jaar en mama van een kindje van twee. Ze ontpopte zich op twee weken tijd van overtuigde moslima tot een écht talent op de catwalk. Nooit gezien hoe ze zich langdurig bewonderde voor de spiegel, zich opmaakte en tijdens de show schitterde in haar zelfgemaakte jurk. Het leek of ze haar leven lang niets anders gedaan had.

“Bewegen. Hoe meer je beweegt, hoe sneller je geneest. Ook als het pijn doet.” Dat was het advies van de spoedarts vorige week. Met een zalfje en een pijnstiller kon ik vertrekken. Met dit advies in gedachten deed ik de afgelopen dagen goed mijn best om te stappen, zij het met beperkt succes.

Mijn man zei meermaals dat hij twijfelde aan de diagnose, als hij me kreunend van de pijn van de living naar de keuken zag wandelen en weer terug. Dat het geen goede zaak was, voelde ik zelf ook. Mijn been deed meer en meer pijn, en de pijnscheuten vanuit mijn heup werden frequenter. Eerst had ik er nog simpele verklaringen voor: een beetje teveel geoefend, een trap teveel geprobeerd... Maar zaterdagavond werd duidelijk dat er iets moest gebeuren. Ik kon de slaap niet vatten en geen pijnstiller, zalfje of ijskompres bracht verlichting. Ik moest terug naar de dokter. Ondertussen liepen de tranen.

Over incasseringsvermogen gesproken. Amper twee weken geleden weende ik van emotie bij het afscheid van de meisjes in Kenia, nu van pure ellende.

Vanmorgen ging ik zo vroeg ik kon naar de dokter van de huisartsenwachtpost, gelukkig vlakbij mijn huis. Toen de dokter de verwijsbrief voor mijn huisarts voorlas -goede ingeving om die mee te nemen-, begreep hij onmiddellijk de ernst. Groot was mijn verbazing te horen dat de spier ook een scheur vertoonde bij de aanhechting aan mijn heupbeen. Nog groter was de verbazing toen we het advies lazen: rusten, en heel beperkt bewegen binnen de pijngrens. Volledig tegengesteld aan het advies van de spoedarts.

Hoe kon dit gebeuren? Ik schreef in de vorige blogpost al over de oncommunicatieve dokter. Het was een vrij jonge kerel -een stagiair?- van vreemde origine, met een beperkte kennis van het Nederlands. Heeft hij het advies op de brief niet gelezen? Of heeft hij het Nederlands niet begrepen? We zullen het wellicht nooit weten. We kunnen enkel vaststellen dat de twee adviezen lijnrecht tegenover elkaar staan. Brute pech voor mij, want ik heb er de zaak alleen maar erger mee gemaakt.

De taal spreken van het land waar je werkt, is heel belangrijk. Dat weten we bij VDAB als geen ander. In onze competentiecentra worden tientallen lesgevers ingezet voor de cursussen Nederlands voor anderstaligen, Nederlands op de opleidingsvloer en Nederlands op de werkvloer. Want werkgevers zijn terecht veeleisend betreft de Nederlandse taalvaardigheid bij hun werknemers. Instructies begrijpen in een bedrijf is cruciaal. De juiste boodschap brengen aan je klanten ook.

Dat het begeleiden van nieuwe werknemers en stagiairs in een bedrijf best gebeurt door ervaren werknemers, weet iedereen. Helaas is dat niet altijd het geval in de realiteit. Morgen word ik verwacht op de spoedafdeling. Ik denk dat jullie begrijpen dat ik een ander ziekenhuis verkoos. Een orthopedisch chirurg zal me opwachten. Ik hoop dat hij Nederlands spreekt.

Ik neem me alvast voor om tijdens mijn herstelperiode mijn kennis van het Engels bij te schaven via het ruime aanbod webcursussen van VDAB. De meisjes in Kenia moeten me volgend jaar toch goed verstaan?

Zin om de sfeer van de Afrikaanse eucharistieviering in de 'St. Joseph Christian Church' in Ukunda op te snuiven? Bekijk dan het filmpje van Liesbeth en... geniet!

Ik ben nu al even terug in België, maar voel me vreemd. Het is net alsof of ik niet echt thuisgekomen ben. Het contrast is groot: van het warme Kenia naar het kille België. En dan heb ik het niet enkel over de temperatuur, maar ook over de Keniaanse hartelijkheid tegenover de Belgische geslotenheid. En over het leven buiten tegenover het leven in een cocon. Ik moet toegeven: het valt me zwaar. Zeker nu ik door een stomme uitschuiver aan mijn zetel gekluisterd ben. Verplicht op ziekteverlof. Alleen tussen vier muren. Stel je voor: kom ik heelhuids terug van mijn Afrikaanse avontuur, glijd ik stomweg uit over mijn eigen natte vloer! Het is duidelijk dat een mens niet alles mag hebben in het leven.

Toen ik zaterdag uitgleed, was ik wel blij dat op enkele minuten tijd zowel een dokter als een ziekenwagen klaarstonden. En al moest ik op de spoedafdeling zes uur wachten voor alle onderzoeken waren afgerond, de bewondering voor de beschikbaarheid van de medische apparatuur en de specialisten maakte me stil. Maar wat een norse, oncommunicatieve dokter op de spoeddienst! Brrr... Tijdens al die uren geen teken van vriendelijkheid, klantgerichtheid of interesse. Hij deed ‘bandwerk’ en duidelijk tegen zijn zin. Het verdict? Een spierscheuring in mijn dijbeen, rusten en wachten op genezing.

De hele tijd vroeg ik me af: wat als zoiets gebeurt in Kenia? Ik dacht terug aan één van de middagen in het schooltje waar we vaststelden dat drie meisjes helemaal niets gegeten hadden. We wisten niet waarom. Pas 's anderendaags vernamen we dat ze erge tandpijn hadden en niet konden eten. Er was geen tandverzorging beschikbaar, en ook geen pijnstillers. Dat is zo moeilijk om te begrijpen voor ons. Wij hebben alle medische zorgen binnen handbereik.

Het enige voordeel van mijn verplichte rust is dat ik nu urenlang foto's en filmfragmenten kan bekijken. Zo kan ik volop nagenieten van mijn geweldige avontuur. Tussendoor werk ik -haast op automatische piloot- de honderden mails af die op me wachten en moet ik me verplichten om de VDAB-draad weer op te pikken. Zo heb ik volgende week drie afspraken met mensen uit een sector waarvoor ik vanaf nu strategisch accountmanager mag zijn: de sector van de kappers, fitnesscentra en schoonheidszorgen. Ik kijk erg uit naar wat deze nieuwe uitdaging me zal brengen, maar vrees dat ik de afspraken toch zal moeten uitstellen. Het maakt tenslotte een rare indruk om al strompelend met een spierscheur je entree te maken in de fitnesssector. Niet? ;-)

Intussen ben ik terug in België. De thuiskomst was erg fijn. Een welkomstcomité van kinderen en ‘schoonkinderen’ -met bloemen, affiches en bloemenkransen- stond ons op te wachten in Zaventem. Welkom thuis moeke!

Vanmorgen moest ik al vroeg uit bed om terug naar het werk te gaan. Bij het instappen op de trein van Tielen naar Brussel, had ik al direct iets van: ‘Oh neen, géén kleuren te zien!’ Als domeinexpert confectie bij VDAB maak ik me al jaren druk omdat de Belgen zich zo triest kleden. Zwart, wit, grijs, jeans. Zo uitdrukkingsloos en zonder fantasie. Het aantal keren dat je een voorbijganger bekijkt omwille van zijn mooie kledingstijl is zeldzaam. Ook Peggy- mijn ‘treincollega’- vond het nodig compleet in het zwart gekleed te gaan. Voelen mensen dan niet dat je van al die triestige kledij zelf triest wordt? Het contrast met de overweldigende kleurenpracht van de Afrikaanse stoffen is oneindig. Het gemis is pijnlijk. Dit zal me nog lang achtervolgen.

De mensen die me kennen, weten dat ik altijd heel kleurrijk gekleed ga. Ik vind dat een belangrijk onderdeel van mijn persoonlijkheid. Vrolijke kleuren horen bij een vrolijk karakter. Zou ik dan toch Afrikaanse ‘roots’ hebben? De software programma’s voor stylisten bevatten niet minder dan 26 miljoen kleuren. ‘Kies!’, wil ik vaak schreeuwen. ‘Maak je kleding kleurrijk en persoonlijk, en verschuil je niet achter grauwe grijsheid!’ Tip voor wie niet weet hoe meer kleur in zijn kleding te brengen: volg de webcursus Kleuradvies van VDAB. Erg verrijkend!

Eens aangekomen op het werk, waren de collega’s heel benieuwd naar mijn avontuur. Ik kon dan ook in geuren en kleuren vertellen. Fijn om te ondervinden dat er zoveel interesse is. Ik las in een interne nieuwsbrief zelfs dat ik de ‘award’ voor beste VDAB-vrijwilliger gewonnen heb. Zou het een ticket naar Lukore zijn voor volgend jaar? ;-)

Vandaag is mijn laatste dag in Kenia.

Gisteravond in het hotel, na het diner, zag ik nog een modeshow uit Mombassa. Ik kan er niet genoeg van krijgen en blijf gefascineerd door de mannequins in hun prachtige creaties. Stiekem bekeek ik de show ook vanuit professioneel oogpunt, met het oog op… volgend jaar. Enkele dagen geleden, overmand door vermoeidheid, zei ik tegen mijn man dat ik niet zou terugkomen. Dat het te zwaar was. Maar nu, na twee dagen rusten, kijk ik er helemaal anders tegenaan.

De perfecte afsluiter van deze reis is een herhaling van de Afrikaanse viering in de kerk. Tot mijn grote vreugde is er vandaag een koor te gast van wel 70 leden. Vanaf de start houden het ritme, de gezangen, de vrolijkheid en de samenhorigheid me weer in de ban. Ook mijn man Marc is onder de indruk van zoveel vreugde. Twee uur lang geniet ik met al mijn zintuigen van dit prachtige gebeuren. Ik zing en dans mee waar ik kan. Dit is genieten in de extreemste vorm. Hier komt alles bij elkaar: zingen, dansen, vrolijkheid, vriendelijkheid, verdraagzaamheid, ritme, kleuren, Afrika... Ik geef me gewonnen. Ik voel een krop in mijn keel: hier ben ik mijn hart verloren.

Wanneer de taxichauffeur me tijdens de terugrit naar het hotel zegt dat ik terug moet komen omdat de school in Lukore me nodig heeft, zeg ik volmondig: ja! Volgens hem zijn de Afrikanen niet lui, maar moeten ze ‘in gang gezet worden’. En na alles wat ik hier gezien en meegemaakt heb, ben ik geneigd deze stelling te beamen. Ik heb hier heel gedreven en hardwerkende mensen gezien. Uitzonderlijk talentvolle mensen ook, met grote ambities. Maar ik heb er ook veel zien zitten en liggen, urenlang...

Tijdens de rit naar het hotel, komen heel wat vragen op me af:

• Wat zal het vervolg zijn van dit avontuur?
• Hoe zien Eddy en Martine dit?
• Hoe moeten we de school erkend krijgen?
• Hoe moet het opleidingsprogramma eruitzien?
• Hoe kunnen we Chiponda en Harry betalen?
• Hoe geraken we aan subsidies?
• Wie zal zorgen voor de nodige creatieve inbreng?
• Kunnen we Fatuma als lesgeefster opleiden?
• Kan Fatuma enkele maanden naar België komen voor extra opleiding?
• Welke organisatie kunnen we in België aanspreken voor financiële steun?
• Welke contacten kan ik leggen voor de opstart van de economische activiteit?
• Wie wil er nog deel uitmaken van dit project op professioneel vlak?

Stof genoeg om over na te denken de komende maanden. Maar eerst moet ik terug de vertrouwde VDAB-wereld in, en terug naar mijn kinderen. Benieuwd hoe ik die overstap zal beleven. Dit is zo'n andere wereld. Dadelijk ga ik mijn koffers pakken. Ik hoop dat de rest van het gezelschap de terugvlucht naar het hotel niet mist, want morgenvroeg om zeven uur vertrekken we richting Brussel...

Na enkele uren platte rust onder de palmbomen, een aromatische massagebeurt, een strandwandeling, een boottocht en een snorkelsessie tussen de koralen en de vissen, is mijn lichaam eindelijk tot rust gekomen. De emoties die me gisteren de hele dag regelmatig deden huilen, lijken gestabiliseerd.

Mijn gedachten krijg ik echter nog niet stil. De organisator in mij denkt na over het verderzetten van dit project. De naaischool stopt niet als wij vertrekken, maar er is nauwelijks geld. Hoe moet dit verder? Daarnaast overdenk ik ook de redenen waarom ik eigenlijk in dit avontuur ben gestapt:

• Uit respect voor Annicks modedroom.
• Uit respect voor Eddy en Martine, die de kracht vinden om deze droom -en veel andere projecten- te realiseren. Zo geven ze meisjes, die anders geen toekomst hebben, betere perspectieven.
• Om werkzoekenden te tonen dat je soms een sprong moet nemen in het onbekende.
• Om de lezers van deze blog te motiveren op zoek te gaan naar hun eigen talenten.
• Om mijn collega’s bij VDAB -en alle andere werknemers- te tonen dat omgaan met diversiteit en kansengroepen, verrijkend is.
• Om mijn kinderen te motiveren zich belangeloos in te zetten voor hen die het nodig hebben.
• Omdat ik nog eens wilde lesgeven.
• Om de prachtige beroepen in de mode aandacht te geven.
• Om méér jongeren in technische richtingen te krijgen.
• Om te ervaren wat het is om me te integreren in een groep mensen die een andere taal spreken, andere godsdiensten hebben, er andere leefgewoonten op na houden en andere hygiënische omstandigheden gewoon zijn.
• Om te weten te komen of ik een totaal onbekende groep op enkele dagen tijd kan enthousiasmeren.
• Omdat ik graag mensen help.
• Om Afrika te leren kennen.
• Uit bewondering voor de statige manier van kleden van de Afrikaanse vrouwen (die het zich kunnen veroorloven).
• Voor de overweldigende kleuren van de Afrikaanse kledij.
• Omdat ik eindelijk eens een Afrikaanse jurk wou. :-)

Terwijl ik deze tekst typ -ik zit op het terras van het hotel-, moet ik enkele keren naar binnen vluchten voor vier aapjes die het op mijn computer hebben gemunt. (zie foto) Grappig!

Vandaag moeten de stress en de emoties uit mijn lichaam. Daarom heb ik besloten om mezelf wat rust op te leggen. Terwijl ik dit schrijf, lig ik op een strandstoel aan de zee, onder een palmboom.

Vanmorgen werd ik wenend wakker. Mijn hoofdkussen was helemaal nat. Blijkbaar zijn de emoties van gisteren al dromend losgekomen. Gisteren hielden we onze modeshow: de apotheose van negen dagen lesgeven in onze ‘fashion school’. De meisjes hebben enorm hard gewerkt om hun jurken op tijd af te krijgen. Door een strikte timing en nogal wat druk van mij en Nele, is het net op tijd gelukt. Alleen mijn jurk was tegen de middag nog niet helemaal klaar. In sneltempo -40 minuten!- heb ik ze ’s middags nog in elkaar gezet. Een hele opgave op die trapmachines. Het leek wel een fitnessbeurt. :-) Ook het in elkaar zetten van het bloesje voor het schooluniform moest nog gebeuren. Die klus werkte ik snel af terwijl de meisjes toekeken. Zo weten ze hoe ze het volgende week zelf kunnen doen.

Zoals beloofd zorgde deken Felix voor de lunch. Het stoofpotje met aardappelen, tomaten en vlees -mét een bekertje melk en een snoepje als dessert- waren heerlijk. Daarna begonnen de meisjes aan de voorbereidingen van de show: nagels lakken, make-up aanbrengen, omkleden… Ze waren in extase. Martine had de avond voordien het lumineuze idee om een spiegel te kopen voor de school. En dankzij onze chauffeur Abdul en de filmploeg van VTM -die zo vriendelijk waren om de aankoop te sponseren- gebeurde dat ook. Zo’n spiegel was een hele belevenis voor de meisjes. Ze waren er niet van weg te slaan en bewonderden zichzelf in hun nieuwe jurken en make-up.

Deken Felix was erg onder de indruk van de metamorfose die de meisjes gedurende die negen dagen ondergingen. In het begin van dit project hadden ze allen een afwachtende houding en hing er een soort triestheid over hun gezichten. Begrijpelijk als je weet dat ze allemaal een moeilijke voorgeschiedenis hebben. Maar gisteren genoten ze van een nieuw gevoel van eigenwaarde, van iets te kunnen presteren, van mooi te zijn, van trots te zijn. Ze bloeiden helemaal open. ‘Respect for girls’, het centrale thema van deze missie, leek geslaagd.

Rond halfdrie vertrokken we naar een dorpsschool ongeveer twee kilometer verder. Daar zou de modeshow plaatsvinden. Het busje bracht eerst Nele en mezelf, en daarna de meisjes. Overweldigend ontroerend vond ik het hoe ze uitstapten. Zingend en lachend en met zo'n fierheid! Hun jurken waren prachtig.

In de dorpsschool -een lagere school met ongeveer 800 leerlingen- werden we eerst voorgesteld aan de directrice. Zij had diep respect voor ons project en stelde Eddy en Martine voor om ter nagedachtenis van Annick T-shirts te laten maken met de print ‘Annick for Kenya’ op. Alle leerlingen zouden dit dan elke vrijdag dragen. Het waren ingrijpende, emotionele momenten. De Afrikanen dragen het hart op de juiste plaats en weten als geen ander hoe ze hun respect kunnen tonen. Een vreemde contradictie met die andere Afrikaanse realiteit: kindermisbruik en verkrachtingen.

Uiteindelijk kon de show beginnen. In het zand was een kring van ongeveer 15 meter doorsnede omboord met stenen. Dat was de catwalk. Eromheen stonden honderden lachende kinderen geduldig te wachten op wat er ging gebeuren. Een hele reeks toespraken gingen de show vooraf, en dan startte de muziek. Nele en ik liepen, gekleed in onze Afrikaanse jurken, al dansend met de meisjes over de catwalk. Die straalden en stonden in het middelpunt van de belangstelling. Ze dansten alsof ze nooit anders gedaan hadden en waren geweldig trots. Ik genoot enorm van deze afsluiter van twee weken hard werken.

Na afloop van de show moesten we afscheid nemen van de meisjes, Chiponda en Harry. Eén van hen, Esther, liet mijn hand niet los en wilde bij mij blijven tot de laatste seconde. Het was hartverscheurend. Nele en ik verloren ons hart aan deze jonge dames en hun toekomst. In onze afscheidsspeech gaf ik hen de volgende boodschap mee: “Jullie hebben talent. Dus werk hard en ‘go for it’. Werk aan jullie toekomst. Groot applaus voor de meisjes!” Daarna zongen de kinderen in het Swahili: “Wij zijn de kinderen van Eddy’s en Annicks school” en “Sorry dat we moeten afscheid nemen.”

Vandaag, terwijl ik uitrust op het strand, is de rest van het gezelschap met het vliegtuig vertrokken om het project van Annemie Struyf, ‘Hope Home’, op te volgen. Hope Home is een opvanghuis voor weeskinderen. Er is ook een naaischool aan verbonden, en een winkeltje: ‘Annick’s Boutique’. Hoewel mijn interesse groot is, heb ik besloten om dat avontuur aan mij voorbij te laten gaan… Over enkele dagen word ik immers weer fris en monter bij VDAB verwacht.

De tijd gaat hier razendsnel. Elke morgen zijn we om zes uur uit de veren, maken we ons klaar, ontbijten we en vertrekken voor de busrit van anderhalf uur naar Lukore. Rond negen uur komen we dan aan in de naaischool.

Op school is iedereen elke dag actief bezig. Enkel onder de middag stoppen we even om met z’n allen te lunchen onder de grote boom. Daarna doen we weer verder. De meisjes eten altijd hetzelfde: rode bonen en maïs, alles in één pot klaargemaakt. Variaties op dit menu kennen ze niet. Daarom heeft deken Felix beslist om morgen een stoofpotje van aardappelen, tomaat en worstjes voor hen klaar te maken. Hij is een echte lekkerbek die veel met eten en recepten bezig is. Ook met desserten. Als afsluiter zal hij morgen dan ook taart voorzien.

Gisteren was het niet te doen in de klas. Om te beginnen was VTM hier met een cameraman en een journalist om filmopnamen te maken en interviews af te nemen. Ook Martine, Marc en Roger kwamen voor de eerste keer mee. En alsof dat nog niet genoeg was, kwamen er plots -zoals elke keer als er iets te doen is-, een aantal Afrikaanse mama's zomaar in de klas zitten. Ik denk dat ze hoopten op een fragmentje in de opnamen. :-) Het was dus een drukte van jewelste terwijl ik nog een stuk theorie moest zien te geven aan de meisjes. Die waren door de drukte niet in hun gewone doen, en ook Nele liep op de toppen van haar tenen. Pas tegen 14 uur was de helse toestand van de baan, en verdwenen alle ‘gasten’ uit de klas.

Toen zijn we gestart met het maken van een jurk in typisch Afrikaanse stof. Morgen -de laatste dag van de lessen-, sluiten we af met een heuse modeshow op een catwalk. Het is een ambitieuze opdracht om op twee dagen tijd voor negen meisjes -én voor Nele en mezelf-, een Afrikaanse jurk in elkaar te steken. Allemaal in verschillende maten! Ik ben erg benieuwd naar het resultaat.

Tegen het einde van de dag was de eerste jurk bijna klaar (zie foto). De dames liepen te kirren, gieren en giechelen van tevredenheid. Dat was een mooi moment. Ze zijn zo in de wolken dat ze morgen een mooi kleedje krijgen, hun nagels mogen lakken, lippenstift mogen opdoen… Vooral Fatuma heeft er zin in. Vreemd, want ze is moslima en dus altijd gesluierd en helemaal bedekt. Vandaag zag ik haar voor het eerst -spontaan!- zonder hoofddoek. Ik vroeg me af wat daar de reden voor was, want anders draagt ze er zelfs twee boven elkaar. Zou dat de Westerse invloed zijn van Nele en mij? We hebben er nochtans op gelet dat we niet te veel korte jurkjes of open t-shirts droegen. We wisten immers dat er moslima’s in de groep zaten.

Martine heeft de hele dag meegeholpen: ze heeft het eerste schooluniformrokje afgewerkt en met restjes stof een knuffelpoes in elkaar gestikt. Ondertussen bezochten Eddy en de anderen een school (bekijk het filmpje). Het gaat om een lagere school waar vorig jaar met sponsoring van vzw Annick for Kenya een waterpomp werd geïnstalleerd. De kinderen stonden twee uur lang in rijen te wachten om Eddy en de rest van het gezelschap met zang, dans en uitgebreide dankwoorden te ontvangen. De school kende sinds de installatie van de waterpomp een enorme stijging in het aantal leerlingen. Ze zijn nu al met 900! Begrijpelijk als je als ouder kan kiezen tussen een school mét of een zonder water.

Water is zo’n basisbehoefte. Wij kunnen het ons niet voorstellen wat het is om het niet te hebben. Maar hier zie je dagelijks mensen die het zonder moeten doen. Ook onze meisjes hebben -ondanks de vele kilometers die ze vaak moeten stappen in tropische warmte- de hele dag niets te drinken.

Vannacht heb ik uren wakker gelegen en gepiekerd over hoe de dag zal verlopen. Ik heb me vorige week gekwetst aan mijn teen door stomweg naar de zee en de palmbomen te kijken, in plaats van naar het pad. Hoewel ik de wond elke dag goed heb ontsmet, blijkt ze nu flink ontstoken. Meer nog, de ontsteking zit helemaal onder mijn teennagel. Pijnlijke zaak dus. Wat doe ik hieraan? Ik vertrouw de bacteriën en parasieten in Kenia niet. Want vuil dat het hier overal is! Dat is gigantisch.

Juist vandaag brengt Abdul ons met de auto naar Lukore om daarna met Eddy en Felix door te rijden naar de luchthaven. Daar zullen ze Martine (de moeder van Annick), Marc (mijn man), Roger (een vriend van Eddy) en de ploeg van VTM ophalen. Samen zullen ze gedurende de hele dag een aantal andere projecten bezoeken. Daardoor geraken Nele en ik vanavond moeilijk terug naar het hotel. Harry stelde voor om één nacht in het plaatselijk hotel van Lukore te overnachten. Maar die inwendige ontsteking baart me zorgen. Stel dat de infectie onder de tropische temperaturen verder kruipt in mijn been? Dan ben ik urenlang van een hospitaal verwijderd.

Zal ik vandaag wel meegaan naar Lukore? En wat zijn de alternatieven? De dame van de receptie zegt me dat ik naar het hospitaal moet voor een antibioticaspuit. Maar mijn engagement in de naaischool roept me. Dus vertrek ik toch maar. Met een dikke laag antibioticazalf van Nele, wat steriele pleisters én de garantie van Harry dat we vanavond toch terug geraken.

Het naaiklasje opstarten, is elke morgen een heel ritueel. De meisjes komen met mondjesmaat aangestapt, en zijn vaak al uren onderweg -en helemaal bezweet- voor ze toekomen. Dan moeten we eerst alle machines, materialen en oefeningen uit een klein afgesloten lokaal halen. Pas een uur later kunnen we eraan beginnen. Vandaag hebben we bovendien de nieuwe zigzagmachines mee. Het enthousiasme om ermee te leren werken is groot, maar nieuwe machines in gebruik nemen, vraagt tijd. Ik besluit om samen met Chiponda de gebruiksaanwijzing te doorlopen en één machine gebruiksklaar te maken. Daarna kan hij de andere machines gebruiksklaar maken en zijn kennis aan de meisjes doorgeven.

Chiponda is een heel leergierige en geduldige jongen. Hij is erg geïnteresseerd in alles wat ik doe en in de kennis die ik probeer over te brengen aan de groep. Maar het juiste profiel voor een lesgever heeft hij niet. Daarvoor moet hij nog wat organisatietalent en maturiteit ontwikkelen. In de groep zit één meisje met een goed lesgeefsterprofiel: Fatuma. Ze is 19 en de oudste van de groep. Ze is snel, heeft doorzicht, geeft graag uitleg aan de andere meisjes én heeft ‘feeling’ voor mode. Maar Fatuma is volgens Harry van een ‘very, very poor family’, ze is niet naar school kunnen gaan en heeft een kindje van twee jaar. Hoe maken we daar een lesgeefster van? Het houdt me bezig.

Na een dag hard werken, komt stipt om vier uur een lokaal busje -of wat daarvoor moet doorgaan- ons oppikken. Drie uur lang rijden we door de brousse, en vier keer stappen we over in een ander busje, voor we in ons hotel arriveren. Dat was er wel wat over. Ik besluit om dadelijk een dokter te laten komen voor de verzorging van mijn teen. Binnen het kwartier nadat de receptie van het hotel heeft gebeld, staat de dokter aan mijn deur. Hij komt van een privékliniek en is uiterst beschaafd en bezorgd. Een flinke lading antibiotica moet de zaak onder controle krijgen. En hoewel ik daar niet van hou, besluit ik toch maar de raad van de dokter op te volgen. Ik ben gerustgesteld.

De adrenaline die al heel de week door mijn lichaam jaagt, zorgt ervoor dat ik ook op zondagmorgen om zeven uur wakker word. Ik zit boordevol plannen en ideeën om volgende week strak te organiseren. In twee weken mensen opleiden is toch een hele opgave. Bovendien brengt de tastbare aanwezigheid van de twintig Afrikaanse stoffen die we gisteren kochten me in opperste staat van beroering. Ik kan het niet laten ze allemaal nog eens aan te raken en te bewonderen. Voor vele mensen klinkt dat waarschijnlijk onbegrijpelijk, maar voor mij en Nele zijn ze als een speer in onze creatieve ziel.

Omdat ik veel te vroeg klaar ben voor het ontbijt, ga ik nog even in een schommelstoel zitten om naar de zee te kijken. Heerlijk. Ook Nele was al op het strand een boek gaan lezen.

Om kwart voor tien vertrekken we naar de ‘St. Joseph Christian Church’ in Ukunda, een dorp enkele kilometers verderop. We gaan vroeg, want deken Felix wil graag mee de dienst opdragen. Langzaam loopt het kerkje helemaal vol. Er zijn ongeveer 400 mensen. Bij aanvang van de dienst krijg ik onmiddellijk een krop in de keel. Dit avontuur begint stilaan zeer ingrijpend te worden. Een hele rij zingende en dansende kinderen en jongeren gaan de intrede van drie priesters vooraf. Wat een talent hebben ze! En wat een ritmegevoel. Ook het koor is overweldigend. Ik ben in de ban van zoveel samenhorigheid, ritmisch handgeklap en -niet te verwaarlozen- honderden Afrikaanse mensen gekleed in de mooiste kleuren en motieven. Dit is zo anders dan een misviering bij ons, waar geen plaats lijkt te zijn voor creativiteit en uitbundigheid. De hele tijd vecht ik tegen mijn tranen en voel ik de diepste herinneringen opborrelen die me flink door elkaar schudden. Dit Afrikaanse ritueel beleven, dat ontbrak nog aan mijn leven. Op het einde mag deken Felix een dankwoord uitspreken en het doel van onze reis meedelen. Nu lopen de tranen over mijn wangen. Twee uur duurt de viering, en ik geniet van elke seconde. Prachtig! Volgende week kom ik zeker terug.

Door deze reis besef ik meer dan ooit hoe belangrijk het is je talenten en interesses optimaal te benutten. Bedankt lieve ouders dat ik jarenlang bij een zangkoor mocht zijn. Bedankt ook dat ik mode mocht studeren. Want dat was niet zo evident. Als vierde dochter op rij zou ik naar de humaniora gaan. Maar ik wilde niet. Ik moest en zou mijn creativiteit volgen en mode studeren. Dat wist ik al als twaalfjarige. Jarenlang heb ik moeten strijden, zowel tegen mijn ouders als tegen de school die steeds weer probeerden me in de humaniora te krijgen. Ik was zogezegd te slim voor een technische afdeling?? Ook Annick wilde mode studeren vanaf haar 16de. Maar eerst moest ze de humaniora afmaken. Volgens Eddy waren dat twee moeilijke, lange jaren voor ze eindelijk aan haar modedroom kon beginnen.

Mijn ervaring op dat vlak komt me in mijn huidge job goed van pas. Vaak spreek ik met VDAB-cursisten die op latere leeftijd dat beroep komen leren dat ze sinds hun kindertijd al wilden doen. Vreemd hoe weinig ouders kijken naar de talenten van hun kinderen. Vreemd hoe hele generaties hun kinderen in de humaniora -of andere algemene vormende richtingen- droppen, zonder oog te hebben voor het watervalsysteem en de schoolmoeheid van jongeren die in de verkeerde afdeling zitten. Dit is een strijd die me ligt: erkenning vragen voor de mooie beroepen die in de confectiesector en grafische sector te vinden zijn.

Want wie beslist wat een mooi beroep is? Waarom willen sommige mensen de hele dag tanden verzorgen? Schrijver of boekhouder zijn? Verpleegster of kapster? Poetsvrouw, brandweerman of treinbestuurder? Gaat het uiteindelijk niet gewoon over talenten en interesses?

Vandaag hebben de meisjes een hele dag les, maar wij blijven maar een halve dag. Waarom? In de namiddag willen we naar een winkel in Mombassa om nieuwe onderdelen voor de naaimachines te kopen. Er zijn nu te veel defecten aan de machines, waardoor de spanning van de draden niet goed afgeregeld kan worden. Daardoor verliezen we veel tijd met draadbreuk en moeten we regelmatig stukken overdoen. Ook moeten we dringend Afrikaanse stoffen kopen als we de dames volgende week donderdag -op het einde van ons verblijf, en het moment voor een heuse modeshow- iets willen laten dragen wat toonbaar is.

De autorit naar de school is drie uur. Voor vier uur lesgeven vinden we die rit toch nog de moeite waard. Bijna alle meisjes zijn aanwezig en opnieuw geweldig gedreven en leergierig. Nele en ik hebben geen minuut rust. Wat is het cursistenobjectief weer bij VDAB voor een soortgelijke opleiding? Tien cursisten per instructeur. Dat betekent dat Nele en ik samen twintig van deze dames zouden moeten begeleiden. Dat lijkt me hier een onmogelijke zaak. We hebben zelfs geen tijd om even iets te drinken of te eten! Voor we het beseffen is het middag en moeten we vertrekken.

We lunchen al rijdend, wat niet simpel is. Probeer maar eens een potje yoghurt leeg te likken -we hebben geen lepel- op zulke bultige wegen. ;-) Eenmaal uit de brousse, is het nog één uur rijden naar Mombassa. Dan even stout zijn aan de oversteekferry -sorry er moet dringend een van de passagiers naar het ziekenhuis-, om te vermijden dat we daar eerst nog twee uur moeten wachten in een lange rij.

In Mombassa is het een drukte van jewelste. Het is al vier uur als we eindelijk in de winkel met de naaimachines aankomen. Maar we hebben geluk. Alle onderdelen die we nodig hebben, kunnen we hier kopen. Ik beslis ook om een paar extra machines te kopen voor de school. Nu hebben we namelijk geen zigzagmachines. Daardoor kunnen we de naden niet proper afwerken, tenzij we tijdrovende afwerkingtechnieken gebruiken. Chiponda, een jongen van 18 die nu vrijwillig in de school lesgeeft in de hoop er later werk te krijgen, zou dolgraag zo'n zigzagmachine hebben. Hier verkopen ze die machines voor 12.000 shilling -of 120 euro- per stuk. Ik koop er vier met de gulle schenking mijn lieve VDAB-collega's. Waarvoor nogmaals hartelijk dank!

Het duurt Nele en mij wat te lang in de winkel en we laten Eddy, Felix en Abdul achter om de machines in de bestelwagen te laden. Het is ondertussen vijf uur en de shops sluiten om halfzes. Als we nog Afrikaanse stoffen willen kopen, wordt het rennen. Omdat we niet direct vinden wat we moeten hebben -en de klok tikt!- vragen we een jongen op straat om ons tegen een vergoeding naar een stoffenwinkel te brengen. Eens daar aangekomen kunnen we ons hart ophalen aan prachtige stoffen. We besluiten een twintigtal motieven te kopen.

Gelukkig krijg ik op dat moment de ingeving om Eddy via sms te verwittigen waar we zijn. Want deze stad is echt een mierennest en ons reisgezelschap was al zeer ongerust omdat ze niet wisten waar we waren. Eindelijk kunnen we allemaal terug naar het hotel. Een douche en een diner later, dansen we aan de rand van het zwembad op prachtige Afrikaanse muziek.

Omdat deze week niet alleen heel aangrijpend, maar ook heel vermoeiend was, had ik me stellig voorgenomen deze zondag een rustdag te nemen. Maar tijdens het diner liet ik me overhalen door deken Felix om zondagochtend mee te gaan naar de mis. Het zal een Afrikaanse dienst zijn waar veel gezongen en geklapt zal worden. Alweer een belevenis! Van uitslapen zondag is alvast geen sprake.

Bekijk "Annick for Kenya" op VTM

Vandaag werkte de schrijnwerker verder aan de tafels om stof op te snijden. Het worden er twee. Wanneer ze klaar zullen zijn, wordt niet verteld. Maar het gaat er hier zeer ambachtelijk aan toe. Met een soort hakbijl zit hij op dikke palen te kappen die de poten van de tafels moeten worden. Dat gaat niet vooruit. Pas volgende week zullen de tafels effectief in de klas staan.

Voor de studenten kan het allemaal niet snel genoeg gaan. Ze bruisen van energie. Telkens weer staan ze met grote ogen te kijken als Nele en ik een nieuwe oefening aanbrengen. Opmerkelijk is dat er niemand klaagt, ook al zijn de omstandigheden niet optimaal en is nog niet al het materiaal gearriveerd. Dit is een heel verdraagzaam volk. Zeker als je bedenkt dat ze elke dag kilometers moeten stappen door de brousse om naar het schooltje te komen, zonder water of eten. Sommigen doen dat zelfs met hun kinderen. Siamini komt elke dag met haar dochtertje Farana naar school. Dat kind hoor je de hele dag niet. Ze zit braaf te spelen met een stokje of een steentje, gaat liggen als ze wil slapen of stapt wat rond. De kinderen zijn hier heel rustig en vriendelijk. Als we ‘s avonds terugrijden en de schooltjes uit zijn, komen we er massa's tegen die te voet naar huis stappen. Dan is het altijd wuiven, joelen en lachen.

Vandaag hebben de meisjes hun eerste échte kledingstuk af: een broekje. Dat moesten ze maken in een zwarte katoenen stof met witte stiksels. Zo konden we de kwaliteit van hun naaiwerk goed beoordelen. En ook al was de kleur niet echt naar hun zin, toch deden ze het zonder tegenpruttelen. Toen de eerste labels met ‘Annick’s Boutique. Respect for girls.’ in de broekjes werden gestikt, kreeg ik een krop in mijn keel en tranen in mijn ogen. Het was een emotioneel moment voor iedereen, en natuurlijk ook voor Eddy. Ik ben blij dat ik een stukje van deze droom mag waarmaken.

Deze namiddag begonnen we aan het hemdje dat bij het broekje hoort. Daarvoor gebruiken we witte stof met grote zwarte ruiten op. De combinatie met het zwarte broekje vonden de dames geweldig. Supersnel begonnen ze te knippen en te stikken. De beginners, onder leiding van Nele, leerden een simpele vlinder maken voor de kinderen. Het wordt een soort knuffel waarin we alle restjes stof stoppen. Want afvalbeheer bestaat hier niet. Mwende, het meisje dat eergisteren absoluut nog niet kon stikken -maar haar hoofd niet liet hangen-, toonde dapper het resultaat. Ze was heel trots!

Vanmiddag moesten we de dames al om drie uur verlaten, want Harry -de schooldirecteur- had nog maar eens een samenkomst geregeld. Maar eerst reden we even langs zijn huis. Nu dacht ik dat Harry -verantwoordelijk voor de projecten rond Lukore, medewerker van Plan International en drijvende kracht achter de naaischool- in een soort huis zou wonen. Maar niets daarvan. Ook Harry woont in erbarmelijke omstandigheden.

Op de samenkomst ontmoetten we zo’n 30 mensen bij enkele hutten. Er stonden drie koeien en een aantal kippen in een schuurtje, geschonken door vorige projecten. Harry toonde ons ook een plastiek fles met vuil en troebel water, het resultaat van de ochtendwandelingen van vier vrouwen op zoek naar water. Hier zijn geen woorden voor. En toch... was er een kadootje voor Nele en mij. Gekocht door de dames, om ons te bedanken voor het lesgeven. We kregen een gevlochten mandje voor op ons hoofd om boodschappen te doen. We moesten onmiddellijk showen of we het konden, en na enkele pogingen lukte het! Mooie momenten met heel dankbare mensen. En Harry? Die zou in onze wereld zeker CEO zijn van gelijk welk bedrijf. Wat een intelligentie, wat een redenaarstalent, wat een gedreven persoon, wat een charisma. Hij lijkt wel een Obamakloon! Spijtig dat deze talenten zo diep in de brousse verborgen blijven. Neen, correctie. Dankzij deze Harry zal Lukore een stapje vooruit geraken.

Ik heb het hier intussen erg naar mijn zin. Gisteravond hebben we aan het hotel buiten gegeten, onder de palmbomen, met een optreden van Afrikaanse dansers en het geluid van de golvende zee op de achtergrond. Er zijn slechtere dingen in het leven.

Ons hotel aan de kust is erg mooi. Het contrast met de activiteiten overdag is dan ook gigantisch. Bij de start van dit project had ik daar wel wat gewetensvragen bij. “Hoort dat wel: overdag de armoede en ‘s avonds de luxe?” Eddy wist me toen te overtuigen dat het niet anders kan. Dat wij onmogelijk in de brousse kunnen overleven in zulke primitieve omstandigheden. Ondertussen ben ik daar ook van overtuigd. Door het complete gebrek aan hygiëne zouden we er onmiddellijk ziek worden.

Tot hiertoe werd nog niemand van ons gezelschap ziek of ongemakkelijk. Gelukkig! Overdag doen we ons best om enkel water te drinken uit afgesloten flessen, die we zelf kopen in de supermarkt. Lunchpakketten -zónder vlees of kip- nemen we mee vanuit het hotel. Het vlees voldoet namelijk niet aan de voedselveiligheidsnormen.

Vanmorgen kwamen we met vertraging aan in de naaischool. Eddy wil naast de school groenten kweken en daarvoor moesten we eerst een kruiwagen en wat schoppen kopen. Later op de dag zou er een tractor komen om het veld -ongeveer één hectare- om te ploegen, maar de machine bleek stuk. Misschien lukt het morgen. Dan zou er ook twintig man uit het dorp komen helpen. Tja, ook dat went. Bij alles wat hier gebeurt, staat in enkele seconden een hele groep mensen te kijken. Waar ze telkens zo snel vandaan komen, is mij een raadsel.

Ook in de naaischool, die nochtans compleet verscholen ligt, komen om de haverklap volwassenen aan. Die blijken dan ‘from the governement’, of een andere belangrijke titel te dragen. Beetje realistisch blijven, denk ik dan. Ze weten ook wel dat er een gulle schenker in de buurt is. Ook de mama's van de meisjes -die volgens mij lang niet allemaal hun mama’s zijn- komen vaak mee. Zij maken zich nuttig door ‘s middags voor de meisjes te koken.

Vandaag ben ik gestart met het leren van de namen van de dames. Geen simpele opdracht. Toch hoop ik dat ik ze allemaal kan onthouden. Hun oogjes lichten immers op als ik ze bij hun naam noem. Ze beginnen ook stilaan beter georganiseerd te geraken. Vanmorgen stonden de machines al netjes opgesteld bij onze aankomst. Zo konden we snel beginnen. De dames zijn erg gedreven, intelligent en leergierig. Dat is echt fijn. Ze gunnen me geen minuut rust. Het is de hele dag van “I'm finished”, en dan staan ze weer te popelen voor een andere oefening.

Deze middag maakten ‘de mama’s’ een stoofpotje van rode bonen en maïs. Dat doen ze in één grote pot, op een geïmproviseerd vuurtje tussen de stenen. Eten doen we altijd buiten op een bankje onder een grote mangoboom, of gewoon in het gras. Vandaag zaten we op een grote plank waarmee de schrijnwerker een tafel op hoge poten zal maken om stoffen op te snijden. Iets waar ik anders toch maar blijf over zagen.;-) Vreemd genoeg ervaar ik die eenvoud als doodgewoon. Het is primitief, maar erg rustgevend.

Vanmiddag was één van de meisjes wat afzijdig. Gisteren zag ze er ook al ongelukkig uit. Tijdens de lunch begon ze wenen, en in de namiddag legde ze zich te slapen op de betonnen vloer. Nele wist me te vertellen dat ze zwanger is. Ik schat haar 15, hooguit 16 jaar. Dit is een harde wereld voor jonge meisjes. Vandaar dat dit project zo mooi is. Het biedt kansen aan hen die anders geen kansen hebben.

Om te eindigen nog een leuk nieuwtje. Vandaag kregen we de labels van Eddy om in de kledij te stikken. ‘Annick’s Boutique’ staat erop. Met als onderschrift ‘Respect for girls’. (zie foto) Om stil van te worden. Respect voor de meisjes, daar gaan we voor. Ook al is dat hier een druppel op een érg hete plaat.

Ik moet vandaag al hard nadenken om te weten welke dag het is. Het is niet te beschrijven hoe ver weg de ‘technologiewereld’ is, als je in de brousse bent. Hier telt maar één ding, en dat is: overleven. Verder is er niets, niets en niets.

Ik vind het vreemd hoe snel mijn lichaam zich aanpast aan de warmte. En het is hier echt héél warm. Ik vind het zelfs heerlijk om die diepe, doordringende warmte te mogen voelen. Toch blijft het opletten. Zo ben ik vandaag flink verbrand in mijn hals, door vijf minuten in de zon te staan tijdens een bezoek aan een ontwikkelingsproject op terugweg van de naaischool. We bezochten een plaats waar een Filippijnse voedingsdeskundige de dames van Lukore geconcentreerd sap leert maken van mango’s en passievruchten. Dat fruit groeit hier in overvloed. En wij mochten proeven. Héérlijk!

In de naaischool hebben we de groep ondertussen opgesplitst: twee absolute beginners en vijf gevorderden. De beginners, die gisteren absoluut nog niets konden, hebben we deze voormiddag aan het stikken gekregen. Moeilijk hoor! Maar ze glunderden van trots. Omdat praten en begrijpen niet gemakkelijk is, motiveren we hen met handgeklap en uitroepen zoals ‘Bravo!’ en‘Nice!’. De vijf gevorderden konden vandaag al een eerste oefening afwerken: een soort schoudertas die ze ook kunnen gebruiken als boekentas. Rond drie uur waren we klaar, en ze waren zo fier dat er dadelijk een fotoshoot moest gebeuren. Lachende gezichten en vooral diepe dankbaarheid. Heel erg leuk. Enige minpuntje: omdat de machines in barslechte staat zijn, moeten we soms onze plan trekken en mogen we kwaliteit niet als eerste vereiste voorop plaatsen.

Daarna nog wat organiseren in de klas. Want van sorteren, opruimen en schikken hebben ze nog nooit gehoord. Nele en ik stoppen elke avond in een supermarkt bij het hotel om materiaal te kopen: etiketten, schriftjes, kapstokken, vuilbakjes, sorteerboxen enz. Dat moet allemaal een plaats krijgen in de klas. Vandaag hebben we de dames een hele hoop zakjes met knopen laten uitpakken en op kleur laten sorteren in grote plastieken tonnen. En wat doen die meisjes dan? Ze zetten de ton op hun hoofd en vragen: picture please? (zie foto). En lachen natuurlijk.

De competenties van de dames gaan erop vooruit, maar ook die van ons als lesgeefsters. Het lesgeven, de groepsdynamiek, de manier van motiveren, het ritme en het tijdsbesef. Alles is hier zo anders. Maar hartverwarmend.

Wat we vandaag allemaal beleefd hebben, dringt nog niet allemaal tot me door.

Vanmorgen vroeg uit bed, want we vertrokken om 7u45 richting Lukore. De trip was -op zijn zachtst uitgedrukt- behoorlijk avontuurlijk. Vanuit het hotel is het ongeveer 50 kilometer rijden, waarvan 40 door de ongerepte brousse. Voor het hotsen, klotsen en alles door elkaar schudden zijn geen woorden. Vergelijk het met een Dakar-rally. Hoe houden de veringen van die auto's dat uit?

Wat we onderweg te zien krijgen, kan je je nauwelijks voorstellen. Het lijkt alsof het geen echte beelden zijn, maar toch is het realiteit. Je weet hoe erg het gesteld is in Afrika, maar het met eigen ogen zien is toch nog heel wat anders. Hutjes -schamele afdakjes-, kindjes die kilometers sleuren met bidons water, vrouwen met stapels takken op hun hoofd... Armoede, armoede, armoede. De mensen hebben hier echt niets. Schokkend.

Bij aankomst in de school in Lukore krijgen we een hartelijk onthaal. De meisjes -een klasje van acht jonge vrouwen- zitten ons op te wachten. Na wat welkomstspeeches beginnen we eraan. Eerst willen we zien wat de dames al kunnen, en houden we een ‘screening’, zoals dat heet in VDAB-termen. Maar dan, oeps! De machines blijken zo goed als allemaal stuk. Ik begin aan mijn eerste ronde machinemechaniek. Ik sleutel en stel de machines af tot iedereen kan starten. Al snel zijn de dames druk in de weer met een eerste, eenvoudige stik- en snijoefening. Ze verstaan bijna geen Engels, dus communiceren gebeurt met gebaren en geluiden. Ze moeten hartelijk lachen als ik zeg ‘dodoem dodoem dodoem’, om het ritme voor het bedienen van de voetpedaal aan te geven.

Tegen lunchtijd willen we de dames nog niet stoppen. Ze zijn zo enthousiast dat ze gewoon zouden doorgaan. De lunch die we aangeboden krijgen, is ter plaatse klaargemaakt. De gastvrijheid is enorm, dus kan je dat niet weigeren. Als dat maar goed afloopt met onze darmen. Veiligheidshalve eet ik -met de handen!- alleen de gekookte groenten, de rijst én de heerlijk verse papaja's. Ook de leerlingen eten mee (zie foto).

De lunch loopt uit tot 15u00 en we hebben heel wat overtuigingskracht nodig om alle 'gasten' terug uit de klas te zetten zodat we kunnen verder doen. Het is verbazend hoeveel volk er afkomt, als er ergens blanken opdagen. In ons klasje waren meer volwassenen aanwezig dan leerlingen! En vreemd genoeg bleken het allemaal ‘directors’. Van wat dan wel?

De namiddag vliegt voorbij, en om 16u30 besluiten we te stoppen. We hebben nog een helse rit voor de boeg en het wordt nu heel snel stikdonker. De dag wordt officieel afgesloten met veel volk, foto’s en afscheids- en bedankredes. Deken Felix die in ons gezelschap reist, sluit af met een gebed (in het Engels, en aangepast aan de moslims). Na nog wat dankwoorden en ‘thank-you-very-mutch-en’ rollen de tranen over mijn wangen. Aangrijpend. Hele fijne, dankbare mensen.

De busrit terug naar het hotel is weer een avontuur op zich. Voor het eerst rijdt onze chauffeur zonder begeleider over een weg die onmogelijk te herkennen is. We rijden een aantal keren verloren en moeten wachten tot er iemand langskomt om ons verder te helpen. Wegwijzers zijn er niet. Geen enkele! Eddy begint flink zenuwachtig te worden, want het wordt donker en we zijn er nog lang niet. Bovendien moeten we nog langs de Safaricomwinkel voor een modem om te internetten. Anders geraken deze teksten niet gepubliceerd, en kunnen we het thuisfront niet geruststellen via Facebook. Om 19u05 komen we aan bij een ‘gesloten’ Safaricomwinkel. Na wat ‘bedelen’ bij de security mogen we toch binnen en lukt het ons een modem te pakken te krijgen. Daarna doen we nog wat extra shopping -een borstel, vuilbakjes, schriftjes en sorteerbakjes- om de school verder uit te rusten.

Om 21u30 komen we eindelijk aan in het hotel. Stinkend naar het stof, het zweet, de anti-muggensprays en sunblocks. Toch besluiten we om direct naar het restaurant te gaan, want we hebben intussen gigantische honger. Na een heerlijke douche, kunnen we dan eindelijk naar onze kamer voor wat… rust.

Van het koude België, belanden we in -hot hot hot!- méér dan 30°. De schok is enorm. Het is hoogzomer in Kenia, dus drukkend warm en broeierig. Op de luchthaven worden we uitgebreid verwelkomd door schooldirecteur Harry -die vrij goed Engels spreekt, een meevaller- en onze chauffeur. Tijdens het eerste kwartier bedankt Harry ons wel tien keer voor onze hulp op de naaischool. Hij weet ons te zeggen dat er heel erg naar onze komst wordt uitgekeken door de dames die de lessen zullen volgen.

We proppen ons met z’n allen -mét bagage- in het minibusje van onze chauffeur. Dan begint een helse rit door Mombassa, want… we gaan meteen shoppen. Er is een overaanbod aan kraampjes -winkeltjes van slechts enkele vierkante meter groot- en standjes allerhande. Het krioelt er van het volk en de verkopers. We kopen allerlei basisgereedschap voor de school zoals scharen, stikzijde, naalden en spelden (zie foto). Vanuit het open autoraam kopen we ook drie rollen stof: groene, oranje en witte katoen voor schooluniformen.

De dames in Lukore leren om schooluniformen te maken voor de kinderen, dat wordt onze eerste opdracht. Want hoewel een schooluniform slechts zes euro kost, kunnen vele ouders dat niet betalen. Daardoor kunnen hun kinderen niet naar school, want zonder uniform worden ze niet toegelaten. We hebben 50 meter stof op de kop getikt, goed voor ongeveer 50 uniformen. Al dit materiaal betalen we met de gulle bijdragen van mijn collega’s bij VDAB. In totaal schonken ze 1700 euro, een bedrag waarmee je hier gigantisch veel kan bereiken.

Daarna hebben we een rit van anderhalf uur voor de boeg, tot aan het hotel. In het verkeer doet iedereen alsof hij alleen is. De auto's rijden links, en van verkeers- of voorrangsregels is geen sprake. Er wordt getoeterd dat het een lieve lust is, maar niemand trekt er zich iets van aan. Onderweg zijn er geen wegwijzers of verkeersborden. Het is rijden op ervaring en intuïtie. Het landschap dat we te zien krijgen is mooi. Maar de hutjes en barakken waar de mensen in wonen, zijn veel minder. Eigenlijk is het armoede troef. Overal lopen mensen met kinderen. Het lijkt een enorme chaos, een wereld zonder structuur. En van afvalbeheer hebben ze ook nog nooit gehoord.

Onderweg maken we een tussenstop bij het ‘Kwali District hospitaal’ waar we hartelijk worden ontvangen. Dankzij vorige sponsoracties van vzw Annick for Kenya, werden daar maanden geleden 44 ziekenhuisbedden, een tandartsstoel en een toestel voor nierdialyse geleverd. Afdankertjes van een Belgisch hospitaal. Daar zijn deze mensen heel dankbaar voor. Ze hebben duidelijk veel respect voor Eddy, die zich deze projecten heel erg aantrekt.

We krijgen ook nog een prima rondleiding van een moslima -in traditionele kledij met hoofddoek- door de hulppost van het Rode Kruis. Wat een engagement zie ik bij de medewerkers! Daar heb ik diep respect voor. Het is een prachtig staaltje van emancipatie en diversiteit.

Rond 18u00 komen we eindelijk aan in het hotel: bezweet, plakkerig en doodmoe van de lange en zware dag. Een frisse douche en een lekkere maaltijd brengen ons terug ‘in onze plooi’. Morgenvroeg vertrekken we naar de naaischool in Lukore. Dan begint het échte werk.

Het is zover. We zijn ingecheckt in de luchthaven en moeten nog een uurtje wachten voor we kunnen vertrekken. Ons gezelschap bestaat uit Eddy (de papa van Annick), Felix (de deken uit Diest), Nele (een studievriendin van Annick) en ikzelf. Samen met Nele zal ik de lessen geven in de naaischool, Eddy en Felix zullen aan andere projecten in de buurt werken. Volgende week komen Martine (de moeder van Annick), Marc (mijn man) en een journalist en cameraman van VTM ons achterna.

Er is een grote rust over mij gekomen. De plankenkoorts die me vorige week flink te pakken had, heeft plaats gemaakt voor een grote nieuwsgierigheid. Ik heb nu het gevoel: oké, laat maar komen. Ik hou van wisselende -en liefst moeilijke- opdrachten. Routine is niet aan mij besteed. Uitdaging en variatie, dat is wat ik nodig heb. In mijn werk, en ook privé.

Het was een hele klus de afgelopen twee dagen om in te pakken. De voorbije weken werd mijn atelier thuis omgetoverd tot stapelplaats van didactisch materiaal, zoals patronen en stoffen die we kregen van een gulle sponsor. Samen met Nele moest ik een keuze maken tussen wat nu mee moest, en wat binnen enkele maanden in een container kan vertrekken.

Naast het materiaal voor de school, moest er ook een indrukwekkende hoeveelheid medicijnen en verzorgingsmateriaal mee. Als je in het Tropisch Instituut in Antwerpen vertelt wat je plannen zijn, word je duidelijk voorgelicht over wat je te doen staat. Leven in de brousse is blijkbaar niet aan ons Europeanen besteed, want de voorzorgsmaatregelen zijn uitgebreid. Het wordt best een uitdaging om 14 dagen in heel andere hygiënische omstandigheden te leven dan thuis.

Mijn grootste zorg is dan ook om niet ziek te worden tijdens deze reis. Vanmorgen startte ik met preventieve medicijnen tegen malaria en buiktyfus. Die malariamuggen, daar heb ik het niet voor. Ik ben altijd de eerste die gebeten wordt als er muggen in de buurt zijn, dus dat belooft. Naast medicijnen heb ik een geïmpregneerd muskietennet mee, armbandjes met anti-muggenmiddel en een speciale muggenspray die om de 4 uur aangebracht moet worden.

Zo, het is zover. Dadelijk gaan we aan boord voor een nachtvlucht van ongeveer 11 uur.

Vandaag is mijn voorlopig laatste werkdag. Na 28 jaar onafgebroken werken voor VDAB, verlaat ik mijn vertrouwde werkplek en knijp er even tussenuit. Neen, ik neem geen loopbaanonderbreking, zwangerschapsverlof of vakantie. Ik neem een diepe sprong in het onbekende. Zondag vertrek ik voor twee weken naar Kenia, waar ik me geëngageerd heb voor een project van de vzw Annick for Kenya.

Een jaar geleden zag ik in de pers een oproep van deze vzw, die werd opgericht door de ouders van Annick Van Uytsel. Annick studeerde mode en droomde ervan een naaischool op te starten in Afrika. Die droom willen haar ouders nu in haar plaats realiseren. Via de oproep zochten ze hulp van professionals uit de sector. Ik wist meteen: dit is een kolfje naar mijn hand. Niet enkel om professionele redenen, maar ook als mens en moeder. Ik heb zelf vier prachtige kinderen die mijn leven verrijken. Iedere ouder begrijpt -of tracht te begrijpen- wat de ouders van Annick Van Uytsel moeten doorstaan.

Na verschillende contacten viel de beslissing: ik ga mee naar het Afrikaanse dorp Lukore om er te helpen bij de opstart van een naaischool. Ik zal er ook zelf naailes geven. Lukore ligt op 50 kilometer van Mombassa, diep in de brousse en ver weg van elke vorm van beschaving: er is geen elektriciteit, geen water of economische activiteit en er zijn geen sanitaire voorzieningen. Het wordt dus helemaal ‘back to basic’.

De laatste dagen vraag ik me soms -een beetje overmand door plankenkoorts- af, waarom ik me kandidaat heb gesteld voor dit project. Maar als ik alles op een rijtje zet, is het een logisch gevolg van mijn loopbaan, mijn maatschappelijke betrokkenheid en mijn persoonlijke interesse.

Als kind was ik al geboeid door Afrika: de vrolijkheid, het ritme, het zingen, en de prachtige kledij met bonte kleuren en motieven. Ik was er eindeloos door gefascineerd. Mijn moeder noemde me ‘ons vrolijk bieke’. Blijkbaar stond ik als peuter vaak te dansen bij het horen van Afrikaanse muziek. Ik ben ook jaren bij een zangkoor geweest en was dikwijls -als eerste én als laatste- te vinden op de dansvloer van eender welk feest. Toch heb ik van zingen en dansen niet mijn beroep gemaakt. Wel van stoffen met bonte kleuren en motieven, want ik koos ervoor om mode te studeren.

Ontwerpster ben ik niet geworden. De technische uitvoering werd mijn uitdaging. Een patroon tekenen in 2D van een uitvoering in 3D vraagt een groot wiskundig en vormelijk inzicht. Het geeft een kick om al die stukjes in al die maten als een puzzel in elkaar te passen. En omdat mode altijd verandert, is dat telkens weer een uitdaging.

Lesgeven, zakendoen, tussen de mensen zijn, mode op industrieel niveau: dat zouden de ingrediënten van mijn beroepsleven worden. Mijn jobdoelwit bracht me achtereenvolgens in het kledingonderwijs, in de verkoop van kwalitatief hoogstaande dameskleding en bij VDAB.

Bij VDAB startte ik als bemiddelaar voor de sector confectie. Mijn taak bestond erin bedrijven te helpen bij het invullen van hun vacatures, en werkzoekenden te motiveren om hun loopbaan in de confectie weer op te nemen. Die job leek me op het lijf geschreven. Toch miste ik na een tijdje de technische kant van het vak. Dus toen ik enkele jaren later instructeur confectie, patroontekenen en modeverkoop kon worden bij VDAB, sloeg mijn hart op hol. 13 jaar lang gaf ik al mijn vakkennis door aan cursisten en werd ik geraakt door hun levensverhalen. Ik zag hoe diep werkloosheid en uitzichtloosheid in de mensen hun vezels doordringt, hoe belangrijk het is dat mensen zich nuttig kunnen voelen, hoe levensnoodzakelijk een inkomen is. Het gaf me een extra motivatie om mijn cursisten terug op de werkrails te zetten. Hoeveel het er geweest zijn in al die jaren weet ik niet -honderden?-, maar de blijdschap en dankbaarheid die ik nog altijd ondervind als ik ex-cursisten tegen het lijf loop, blijven me diep raken.

Ondertussen groeide ik 10 jaar geleden door tot sectoraccount voor de confectiesector en grafische sector bij VDAB. Een afdeling leiden, zowel organisatorisch als didactisch, is sindsdien mijn uitdaging.