Rij-instructeur Muug vertelt ...

Zo, de maand zit er op. En dat wil ook zeggen dat mijn blog voorbij is. Ik heb het deze maand voornamelijk gehad over mijn professionele leven, met twee bedoelingen.

Enerzijds wou ik jullie wat kennis bijbrengen over het beroep ‘rijschoolinstructeur’. Per slot van rekening kent iedereen wel de leswagentjes, maar weten weinigen wat de instructeurs daarin juist doen. Anderzijds wou ik laten inzien dat je nooit je hoofd mag laten hangen, ongeacht wat je lot voor jou in petto heeft.

Natuurlijk gaat het in het leven allemaal iets makkelijker als je een job hebt die je leuk vindt en waarin je je talenten kan benutten. Om dat te bereiken, moet je eerst ontdekken wat die talenten zijn en dat is soms moeilijk. Maar je mag nooit ophouden ze te zoeken want net die zoektocht maakt het leven waardevol. Je maakt immers allerlei avonturen mee, zowel fijne als minder fijne, waarin je de hartklop van het leven voelt.

Mijn zoektocht heeft me na vijftien triestige professionele jaren geleerd dat ik goed kan lesgeven. Ik heb er niet voor gestudeerd. Het is iets dat vanuit de buik komt. Verder weet ik dat ik niet langer dan vijf jaar dezelfde job kan uitvoeren. Elke taak waarin ik in routine verval, voer ik namelijk slecht uit. Ik heb veel afwisseling nodig om mijn spanningsboog scherp te houden. Bedankt aan de loopbaanbegeleidster van VDAB die me hielp die zaken op een rij te krijgen. :-)

Ben jij nog de weg aan het zoeken in je leven? Dan zal je ongetwijfeld ook zulke zaken ontdekken. Een tip: wees niet bang om het geweer van schouder te veranderen en nieuwe keuzes te maken. Het is immers beter af en toe een slechte, dan helemaal geen keuze te maken. Ook de boeken ‘De Alchemist’ en ‘De Strijder van het Licht’ van Paulo Coelho zijn aanraders om eens te lezen.

Hiermee heb ik mijn laatste woorden geschreven. Het is tijd om te gaan. Vaya con Dios!

Muug

Vandaag mocht ik nog eens motorles geven. Zalig! Autoles is tof, maar motorles is mijn passie. Tijdens die lessen komt de ‘performer’ in me boven. Dan ben ik acteur, stand-upcomedian en leraar tegelijk. Ik leg uit, doe voor en loop naast de motor mee te draven terwijl ik roep hoe het moet. Dat meelopen doe ik wel niet zo vaak. ;-)

Vanmorgen gaf ik drie uur les aan één leerling. De jongen kon al tamelijk goed uit de voeten met een motorfiets en nam snel op wat ik hem bijbracht. Dat is
tof werken. De tijd vloog en de oefeningen regen zich aan elkaar als de kralen aan een halssnoer. Tegen de middag kon hij al een heleboel dingen perfect uitvoeren zoals de U, de slalom, de acht, het traag rijden en bochten nemen.

Morgen komen de snelle oefeningen aan bod. Dan leer ik hem remmen, uitwijken en een noodstop uitvoeren. Als kers op de taart komt het rijden op de openbare weg waarbij hij voorrijdt terwijl ik via een intercomsysteem zeg of ie links of rechts moet afslaan. Zo kan ik zijn rijgedrag snel bijsturen indien nodig. Hoe ik de leerling volg? Per moto natuurlijk!

In de namiddag had ik twee leerlingen tegelijk. Daar moest ik me tijdens de middagpauze wel even voor oppeppen want de vermoeidheid sloeg toe. Maar, net zoals bij een acteur die het podium op moet, verdwijnt alle ongemak en stress op het moment dat de gordijnen opengaan. Ik stortte me vol overgave op mijn rol als instructeur en na vier uur les verlieten twee dolgelukkige jongens het bureau… een vermoeide maar gelukkige instructeur achterlatend. Morgen volgt deel twee van de lessen!

Acht uur les geven bij tropische temperaturen, dat is echt slopend. De leswagen mag dan wel voorzien zijn van airco, dat is daarom niet altijd een godsgeschenk. Het blijft geconditioneerde lucht die je inademt. En dan zijn er nog die verdomd hete zonnestralen die geen enkele airco klein krijgt. Ik zal de eerste instructeur niet zijn die discreet wat papieren boven zijn oververhitte ‘paasklokken’ moet houden. :-)

Het meest vermoeiende in die hitte is blijven opletten en ingrijpen indien nodig. De leerlingen hebben het meestal te druk met het zoeken naar de juiste versnelling bij het naderen van een kruispunt om ook nog eens het verkeer in het oog te kunnen houden. De man die dan alles in goede banen leidt is: inderdaad, ondergetekende.

Ik denk dat mijn ogen per minuut wel honderd keer alle spiegels afracen. Daarbij is het handig dat we zelf ons eigen stel pedalen hebben, een claxon en richtingaanwijzers. Zeker als de jongedame of -heer in kwestie bij het vertragen het rechterpedaal als rem gebruikt.

Die uren durende concentratie is, wat mij betreft, in niets te vergelijken met het doorsnee bureauwerk waar je ter verstrooiing af en toe een praatje met een collega kan slaan of even naar de wc kan slenteren. Om nog maar te zwijgen van rookpauzes. Daarvan is al helemaal geen sprake!

Als je dus nog eens een instructeur ziet lesgeven, heb dan medelijden. Het is soms zo uitputtend dat mijn partner ’s avonds niets meer met me kan aanvangen. :-)

Ik stel me soms vragen over hoe sommige ouders omgaan met hun kinderen. Al meegemaakt:

Een leerling begon te huilen nadat ze gebuisd was voor haar tweede rijexamen. Ze huilde niet om het feit dat ze gebuisd was, maar omdat ze 36 euro had moeten lenen om deel te nemen aan dit examen. Haar ouders wilden het niet betalen. Omdat ze niet geslaagd was voor dit tweede examen, moest ze ook nog eens zes uur rijles volgen… en zelf betalen. Dat meisje heb ik nog niet terug gezien. Ze is wellicht nog aan het sparen.

Voor andere ouders is geld dan weer geen probleem. Maar zij maken de fout te denken dat de kous af is door twintig uur rijschool te betalen. Ze zijn ervan overtuigd dat hun kinderen daarna volmaakte en zelfstandige chauffeurs zullen zijn. Ze vergeten echter dat je pas iets leert als je er intensief mee bezig bent en maken geen tijd om gedurende een paar maanden één of twee keer per week met zoon of dochter te gaan rijden.

Maar… soms stel ik me ook vragen over de houding van mijn leerlingen. Je hebt er die absoluut ongeïnteresseerd zijn maar rijlessen moeten volgen van ma en pa. En omdat ze al heel hun leven doen wat pa en ma dicteren, komen ze naar de rijschool. Maar wat kan je als lesgever in godsnaam doen met leerlingen met een totale desinteresse?

Dan heb je de hooggeschoolde academici met twee linkervoeten en -handen. Zij denken dat ze alles beter weten maar kunnen niet overweg met de wagen. Vervelend en stresserend om les aan te geven.

En tenslotte heb je de onvolwassen ‘seut’: zij heeft niks interessants te vertellen, heeft geen hobby’s, geen privéleven en heeft een bloedhekel aan de instructeur die haar na 40 lesuren nog steeds geen attest wil geven waarmee ze zelfstandig de baan op kan.

Echt. Het is boeiend om met zoveel verschillende mensen te werken. Veel interessanter dan elke dag hetzelfde ‘productjeuh’ te moeten ‘producereuh’.

Oh ja. Je hebt natuurlijk ook normale leerlingen, maar die zijn niet zo boeiend om over te vertellen. :-)

Zoals ik vorige keer al schreef, slagen veel leerlingen niet meteen de eerste keer voor het praktische rijexamen. Zij komen enkele maanden later terug voor een tweede poging. De meesten hebben het voertuig dan beter onder controle maar… maken nog steeds de ene overtreding na de andere. Meestal gaat het om snelheidsovertredingen of overtredingen tegen de voorrang.

Een goede chauffeur moet de wegcode kennen en respecteren. Daarop wordt hij dan ook getest tijdens het examen. De examinatoren zijn daarbij zeker niet harteloos: je mag al eens stilvallen, iets te bruusk remmen of jezelf bijsturen als het parkeren niet onmiddellijk lukt. Sommige fouten zijn echter ontoelaatbaar zoals het negeren van verkeersborden. Na zulke overtredingen is het -tweede poging of niet- onherroepelijk gedaan.

Voor diegenen die een tweede keer niet slagen, volgt een extra teleurstelling: ze moeten zes uur les volgen bij de rijschool. Logisch. Als je het thuis niet geleerd krijgt, blijft er maar één optie over: in de leer gaan bij diegenen die het beroepsmatig wél horen te weten.

In de rijschool wordt de rijstijl van de leerling bijgeschaafd. De ‘neanderthaler’ wordt spreekwoordelijk geschoren, gewassen en krijgt schone kleren aan tot hij zich gedraagt als een heer in het verkeer. En dat is precies wat de examinatoren willen zien: iemand met manieren en een ingebouwde radar die -net als bij onderzeeboten- continu scant naar gevaarlijke objecten, ongeacht het aantal poten, benen of wielen die eronder zitten...

En hop, er is er weer eentje geslaagd! Dat geeft altijd een lekker gevoel…

Deze jongedame is drie keer moeten terugkeren voor haar praktisch examen. Dat lijkt veel, maar zo uitzonderlijk is het niet. Veel jongeren zitten in die situatie. En dat is niet onbegrijpelijk als je weet dat ze tijdens hun opleidingsperiode -die toch 18 tot 36 maanden kan duren- absoluut geen degelijke feedback krijgen. De leerlingen rijden maar wat rond en verzamelen her en der de meest vreemde tips zoals: ‘Je linkerbeen moet ongeveer 120° gebogen zijn als je het koppelingspedaal hebt ingedrukt. Dan zit je op een goede afstand van je pedalen’. Hallo, heeft er iemand een gradenboog bij!?

De eerste keer dat iemand naar het examen komt, heb ik meestal tijdens de rit richting examencentrum al begrepen of het hopeloos zal zijn of niet. Als de wagen van de linker witte lijn naar de rechter wordt gestuurd en terug, weet ik al hoe laat het is. Andere weggevers: de wagen valt bij elke poging tot vertrek stil, of de leerling slaat tilt bij het aanschouwen van de tientallen bordjes en wegmarkeringen per lopende hectometer in het stadscentrum.

Het grootste probleem heet dan meestal ‘ervaring’. Of beter: een gebrek daaraan. Geen ervaring met de bediening van het voertuig enerzijds, maar anderzijds ook geen ervaring in de omgang met het verkeer en de verkeersaanduidingen. Dus de eerste keer is het soms al vrij snel ‘over and out’. De tweede poging volgt dan meestal enkele maanden tot een jaar later…

Eén van de gevolgen van mijn job is dat ik veel te weten kom over de mensen waar ik les aan geef. Nu ja, veel. De leerlingen vertellen me geen bedgeheimen maar ik krijg toch regelmatig vrij persoonlijke zaken te horen.

Om dat te begrijpen, moet je eens naar ‘man bijt hond’ kijken. In de rubriek ‘blind date’ worden telkens twee voor elkaar onbekende mensen een uur aan dezelfde tafel gezet. De idee erachter: eens kijken of daar interessante ‘klap’ uitkomt. In een leswagen gebeurt eigenlijk hetzelfde. Alleen zit je daar niet één maar twee uur samen met een onbekende. En dat soms tien sessies lang. Geen wonder dat er al eens iets uit het privéleven doorsijpelt.

Aan de ene kant maakt het me soms ongemakkelijk dat ik zoveel te weten kom over mijn leerlingen. Zo besef ik nu bijvoorbeeld meer dan vroeger dat er heel wat nieuw samengestelde gezinnen in Vlaanderen zijn. Aan de andere kant wekt wat ze zeggen ook mijn nieuwsgierigheid. Gelukkig heb ik een geslaagde opvoeding gekregen en laat ik het initiatief in dat geval over aan hen…

Ook het plannen van mijn werkuren als rij-instructeur is geen sinecure. Hoe dat komt? Wel, om te beginnen moet ik mijn dochtertje elke ochtend afzetten op school. Het is zalig om dat kind glunderend door de schoolpoort te zien stappen, richting vriendinnetjes. Maar dat is niet de enige reden waarom ik die taak op mij neem. De werkuren van mijn partner laten het simpelweg niet toe.

Straf eigenlijk. Heel wat mensen werken met een variabel uurrooster of in ploegen, maar toch starten en stoppen de scholen allemaal rond 8u40 en 15u45. En hoewel er opvang is voor en na schooltijd, is die uurregeling toch erg onpraktisch. Om 8u40 zitten de meeste werknemers al tien minuten op het werk, niet? En net als ze hun tweede adem vinden in de namiddag, moeten ze alles laten vallen want hun kind komt van school?

Het heeft mij ook drie maanden gekost om een werkplanning op punt te stellen die me toeliet om mijn dochter elke dag te brengen en te halen én voldoende werkuren te presteren om een fatsoenlijk maandloon bijeen te sprokkelen.

Maar dat is nog niet het einde van mijn planningsperikelen. Samen met een collega run ik namelijk ook een klein opleidingsinstituut. Zo proberen we ons eigen steentje bij te dragen om mensen op te leiden tot volwaardige motorrijders. We werken vooral op zondagen, feestdagen en af en toe op zaterdag.

Al die activiteiten maken dat ik vijf agenda’s moet synchroniseren: mijn agenda voor de rijschool, de schoolagenda van onze dochter, de werkagenda van m’n partner, onze gezamenlijke privéagenda en -last but not least- de agenda voor mijn opleidingsinstituut.

Als ik ’s avonds uren bezig ben met het in elkaar puzzelen van mijn werkrooster voor de komende maanden, denk ik af en toe met heimwee terug aan mijn job in de IT waar elke dag dezelfde was. En elke week… en elke maand… elk jaar… Godallemachtig! Neen. Dan toch liever deze geordende chaos waarin ik op elk moment de hartklop en de ‘vibes’ van het leven voel.

Ik zei al dat mijn job als rij-instructeur ook zijn minder goede kanten heeft. En dat heeft veel te maken met de planning van de werkuren en… mijn inkomen. Ik heb namelijk een speciaal contract bij de rijschool zonder een welbepaald aantal te presteren uren en daardoor ook zonder vast loon. Ik leg even uit hoe dat in zijn werk gaat.

De school heeft een aantal instructeurs vast in dienst met een ‘gewoon’ contract. Maar omdat de klanten dikwijls in ware golven komen aangerold, kan de school die toevloed aan leerlingen niet altijd aan. Waarom is me een raadsel, maar er zijn blijkbaar periodes waarin iedereen op hetzelfde moment beslist om rijles te volgen. Op zulke momenten doet de school een beroep op haar verborgen legioen instructeurs: mensen die zich op losse basis engageren om van gewone leerlingen goede chauffeurs te maken.

De meesten van die extra instructeurs hebben een ander hoofdberoep en zijn financieel niet afhankelijk van de rijschool. Ze brengen uit filantropische overwegingen een deel van hun vrije tijd door met het overbrengen van hun rijkennis. Maar er zijn ook instructeurs die -zoals ik- géén ander hoofdberoep hebben en voor hun inkomen wél afhankelijk zijn van het werk dat de school tijdens die drukke periodes uitbesteedt.

Wat is het probleem nu? Wel, als er even geen werk is, heb ik zelfs geen recht op een werkloosheidsuitkering omdat ik met dat speciale contract aan hen verbonden ben. Door die situatie moet ik sommige maanden overbruggen met een inkomen van nauwelijks 500 euro (netto). Daartegenover staat gelukkig superveel vrije tijd die ik kan besteden aan klussen in het huis en de tuin of aan andere o zo belangrijke taken waar iemand met een fulltime job eigenlijk geen tijd voor heeft.

Toen ik met VDAB contact opnam om de loopbaanbegeleiding te starten, voelde ik me heel klein. Ik vond het hatelijk om op anderen beroep te moeten doen om uit het slop te geraken. Maar net het feit dat ik mezelf zo moest verlagen (om het met een lelijk woord te zeggen) en ‘help’ moest fluisteren, startte het genezingsproces.

Dat genezingsproces nam enkele gesprekken in beslag waarin ik diep moest zoeken naar de kern van mezelf. Wie ben ik? Wie willen anderen dat ik ben? Wat kan ik en wat doe ik daarmee? Wat motiveert me en wat ontmoedigt me? Vanuit die simpele, korte vragen groeide het inzicht. Ik herontdekte mezelf en begon de positieve patronen in m’n leven terug te herkennen. De heropbouw kon van start gaan…

Zo ben ik gekomen tot wat ik nu ben: rij-instructeur aan de rijschool. Wég pc, wég bureau, wég saai leven. Elke dag andere mensen in m’n wagen of op de motorfiets. Jonge mensen, die op het punt staan om aan het 'echte leven' te beginnen en wiens levensenergie ik door mij voel stromen. Mensen die ik af en toe laat proeven van mijn levenservaring in de hoop dat ze hun studies toch weer hervatten of wat meer geduld voor hun ouders kunnen opbrengen. Die contacten zijn voor mij een groot deel van de ‘fun’ in mijn job.

Maar werken als rij-instructeur heeft natuurlijk ook zijn minder goede kanten…

Bon, waar was ik? Right, uitgeput ergens op de grens tussen België en Frankrijk…

Ik was een jonge gast in de fleur van zijn leven die zich ‘levenslustloos’ van de ene bureaustoel naar de andere sleepte. Wat was er mis? Welke puzzelstukken had ik verkeerd gelegd? Waarom waren mijn collega’s wel happy en ik niet? Waarom hielp niemand me?

En plots besefte ik waarom niemand -niet m’n ouders, niet m’n partner- me kón helpen: iedereen stond te dicht bij me. Iedereen die me dierbaar was, of voor wie ik dierbaar was, kende me te goed om mij in deze queeste bij te staan. Net als in de lagere school stonden ze te dicht tegen het bord om te zien wat er op stond. De oplossing lag voor de hand: ik had een onbekende nodig die naar me luisterde en me kon sturen in de duisternis. Maar waar vond ik zo’n onbekende (behalve op datingsites dan)?

Eens terug thuis zag ik op de site van VDAB ‘Loopbaanbegeleiding’ staan. Dat klonk goed. En duur was het ook niet. Dus gewoon even bellen en afspreken. Zo simpel kon het zijn. Maar… dat was het helemaal niet! Niet omdat het verkeerde telefoonnummer op de site stond. En ook niet omdat ik teveel werk had. Oh neen. Ik blokkeerde omdat ik plots -tot mijn eigen verbazing- een enorme afkeer voelde om tegen iemand te zeggen dat ik ten einde raad was, dat ik geen weg meer wist met mijn loopbaan en dat ik me afvroeg of hij of zij zou willen helpen… Ik voelde me héél klein bij dat eerste contact aan de telefoon, dat kan ik je verzekeren.

Ik vond het hatelijk om zo hulpeloos te zijn en op anderen een beroep te moeten doen om uit het slop te geraken. Maar het was een noodzakelijke fase waar ik doorheen moest…

Zoals ik vorige keer al schreef, was ik in 1994 pas afgestudeerd én werkzoekende. Pas anderhalf jaar en een hele resem interimjobs later kwam daar verandering in. Toen was men er immers van overtuigd dat de millennium bug op 1 januari 2000 de hele wereld zou lamleggen, tenzij er ‘snel snel’ enkele legioenen programmeurs aan het werk werden gezet.

Omdat ik best handig was met computers, liet ik me inlijven bij een firma die naam had gemaakt in de tovenarij van de 21ste eeuw: de informatica. Dat ging ontnuchterend snel trouwens: ’s morgens las ik de vacature voor programmeur in de krant, ‘s middags verstuurde ik mijn cv, twee dagen later werd ik uitgenodigd voor een gesprek en… eens ter plaatse lag mijn contract al klaar. Wow! Ik was best anders gewend.

De jaren en werkgevers passeerden. Na programmeur in Cobol werd ik helpdeskmedewerker. Daarna stortte ik me op UNIX -dat is zoiets als Windows maar dan voor servers- om van daar in de wereld van het netwerkbeheer te rollen. Zuiver technisch bekeken was het een mooie carrière: ik evolueerde van een klein loon en simpel werk naar een behoorlijk loon en complex werk. Maar… op persoonlijk vlak ging ik door een hel.

Dagenlang achter een pc zitten stompte mijn levenslust af. Jarenlang gedwarsboomd worden door directies die het steeds beter wisten en wiens ‘merde’ ik kniebuigend moest opruimen, eisten hun tol. In 2004 stortte ik op de eerste dag van mijn motorreis naar Portugal in. Ik zal nooit vergeten hoe ik op de grens van Frankrijk en België zat te blijten als een klein kind. Op, uitgeput, afgepeigerd, leeg vanbinnen. Dat terwijl ik nog 900 km moest afleggen om in Bordeaux te overnachten. Mooi niet dus.

Dat is mijn jaar van de Grote Verandering geworden. Zo kon het niet blijven duren. Er moest iets fundamenteels veranderen. Maar wat?

Wat een mens al niet ontdekt op het internet: een blog! Op de site van VDAB dan nog wel. Zijn die mensen zo goed mee met hun tijd? Blijkbaar wel. En niet alleen dat. Ze slagen er ook in om dit medium zodanig te implementeren dat mensen spontaan ervaringen willen uitwisselen. Zoals ik.

Ik ben Muug. Een man van 1 m 75 hoog, 73 kg zwaar en 37 jaar jong. Hoewel… 'man' is zo slecht gekozen. Dat klinkt alsof ik een ouwe vent ben terwijl ik mezelf mentaal eerder rond de 25 schat. Met andere woorden: iemand die net zijn studies achter de rug heeft en klaar staat om aan het échte leven te beginnen.:-) Nu ja, de realiteit is toch even anders.

Wie ben ik? Wel, op mijn 23ste rondde ik mijn studies industrieel ingenieur biochemie af. Dat was in 1994 voor de cijferaars onder jullie. Sindsdien doorzwom ik al 14 jaar professionele watertjes. Neen, dat verliep helemaal niet rimpelloos. En ja, er zat ook een ferme portie werkloosheid bij. In 1994 was dat ook al in de mode. Net als nu.

Het jaar 1994. Ik vraag me af of iemand zich nog kan herinneren hoeveel werkloosheid er toen was? Elke dag stonden de kranten vol met berichten over het almaar stijgend aantal werklozen. Firma's kregen honderden brieven voor dat ene baantje. En als we de geruchten mochten geloven, gebeurden de eerste selecties op basis van de kleur van je inkt en de dt-fouten in je cv.

Eén van die werklozen was ik. Mijn diploma biochemie -dat is die wetenschap waar men uit de losse vuist wat genen aan elkaar breit- was toen helemaal niet zo hip als nu. 'Raar volkje, die biochemici', dachten veel werkgevers toen. Zeker als ze na hun studies nog een jaar talen bijgestudeerd hadden zoals ik. 'Zo iemand kan toch niet veel werklust hebben?' Nochtans, niets was minder waar.

Ik vraag me af of ik de ringmappen met honderden sollicitatiebrieven nog heb liggen…