Recruitment coördinator Martin vertelt ...

Dit is mijn laatste blog deze maand. Toen ik aan mijn opdracht begon, waren de eerste fameuze barsten al zichtbaar in de financiële sector en de industriële wereld, en waren de eerste collectieve ontslagen een feit. In de loop van december is de storm helaas niet gaan liggen, maar verder aangewakkerd. Met als resultaat dat heel wat mensen dit jaar een pijnlijk kerstcadeau hebben gekregen.

Ook het kaartenhuis waarop onze regering steunde, stortte in. Plots zaten we met een resem bijkomende onzekerheden over de toekomst. En dat in een periode die eigenlijk synoniem zou moeten zijn met geborgenheid, warmte, samenhorigheid, solidariteit en huiselijkheid. Met eenheid en genegenheid. En die in wezen een paar zorgeloze dagen zou moeten bieden met je dierbaren.

Op dergelijke momenten vinden zowel de man als de jongen in mij enig soelaas bij filosofie en muziek. Bijna 1900 jaar geleden liepen de zaken ook niet echt op rolletjes, getuige volgend citaat van de Griekse stoïcijn Epictetus: "Er is slechts één weg naar geluk en dat is op te houden met je zorgen te maken over dingen waarop je geen invloed hebt." Dat is mogelijk een schrale troost voor mensen die door de crisis zonder werk zitten of die de hakbijl boven hun hoofd voelen hangen. Maar een wereldwijde recessie die zo brutaal om zich heen maait, is helaas iets waarop de gemiddelde loontrekkende mens amper invloed heeft. Slikken en doorgaan is het devies. En tussendoor proberen te genieten van de ''bright side of the road''.

Op kerstavond zaten mijn echtgenote en ik aan de kersttafel, samen met onze kinderen en hun beminden. Er werd honderduit gepraat en gelachen, zelfs met de grandioze politieke vaudeville die in dit land wordt opgevoerd. Want leedvermaak schept in deze omstandigheden een band. En je omringd weten door de belangrijkste mensen in je leven, daar kan geen enkele recessie of ontgoocheling tegenop.

Of je het de voorbije weken nu wel of niet eens was met wat ik schreef. Of je al die teksten nu wel of niet goed hebt gelezen. Of je je nu wel of niet aangesproken voelde door mijn zienswijze. Het ga jullie allemaal goed.

Veel mensen zijn gevoelig voor sfeer. Dat blijkt eens te meer in deze periode van het jaar. Vanaf eind november zie je de eerste kerstverlichting aarzelend in het straatbeeld opduiken en hoor je in de winkelstraten en -centra steeds vaker aangepaste muziek. Hoewel er geregeld stemmen opgaan die vinden dat de Kerstman de Sint stilaan onder de voet loopt, voelen heel wat mensen zich toch bijzonder behaaglijk bij die kerstsfeer. Zelfs tijdens deze crisis laten mensen zich verleiden tot 3% meer (kerst)aankopen dan vorig jaar. 

Uit tal van onderzoeken blijkt dat sfeer ook op het werk allesbepalend is voor de prestaties van het personeel. En dat die sfeer hoofdzakelijk te maken heeft met de verhouding tussen de collega’s. Logisch als je weet hoeveel tijd je doorbrengt op je werk. Neem een doordeweekse werkdag en reken voor de aardigheid eens uit hoeveel uren je bezig bent in het kader van je werk.

Stel dat je wekker afloopt om 6.30 uur. Opstaan, douchen, aankleden, ontbijten, je woning verlaten, de verplaatsing maken; het staat allemaal in het teken van je werk. Ga er even van uit dat je begint om 8.30 uur, een half uur lunchpauze hebt en stopt om 17.30 uur. Dan heb je in wezen al elf en een half uur achter de rug die gerelateerd zijn aan je dagtaak. Vervolgens ga je ook nog eens terug naar huis. Laten we zeggen dat dit 30 minuten duurt. Dat brengt het totaal op twaalf uur. En dat op een totaal van vierentwintig daguren waarvan je er pakweg acht slaapt.

Meer dan de helft van je ‘wakkere’ uren heeft dus rechtstreeks of onrechtstreeks te maken met je werk. En ruim acht daarvan breng je effectief door op dat werk. Daarom is het natuurlijk niet vreemd dat het grootste deel van de Belgische werknemers het belangrijk vindt om goede collega’s te hebben. Want op een gewone werkdag zie je die tenslotte langer dan je partner.

Geen idee hoe het bij de lezer(s) van deze blog zit, maar op dat vlak heb ik de voorbije jaren weinig te klagen gehad. Sommige (ex-)collega’s reken ik zelfs tot mijn vriendenkring. En dat laatste lijkt bepaald niet vanzelfsprekend als je naar vlan.be surft. Klik daar maar op ''carrièretips'' en daarna op het deel ''collega’s en bazen''. Het Eiland is er klein bier bij. Haat, nijd, irritatie, provocatie. Het lijkt de gevallen regering wel…

Uiteraard zullen er altijd mensen zijn met wie je amper verwantschap voelt. Maar dat geldt evengoed in de sportclub, de scouts, de filmwereld, en noem maar op. Daar is ook mis mee. Zo zit de mensheid nu eenmaal in elkaar. Het gaat erom binnen het bedrijf waar je werkt je ‘soulmate(s)’ te vinden. Gelijkgestemden met wie je kunt lezen en schrijven. Met wie je een stabiele band kunt opbouwen. En die je vertrouwen nooit zullen beschamen.

Met de anderen is het zaak een professionele verstandhouding te onderhouden. Het leidmotief moet zijn dat je hetzelfde doel nastreeft. Ook hier geldt het sportprincipe dat je niet per se elkaars beste vriend moet zijn, maar wel elkaars beste ploeggenoot. (Het is echt niet voor niets dat zoveel bedrijven teruggrijpen naar beproefde middelen als teambuilding om de samenwerking binnen het bedrijf te optimaliseren.)

Ooit had ik een werkgeefster die bij wijze van boutade zei dat ‘mensen blijven voor hun collega’s, maar vertrekken voor hun baas’. Over beide beweringen kunnen we, onder het genot van een glas glühwein en een fikse handvol geroosterde kastanjes, heel lang discussiëren. Ik ben zoveel jaren geleden alleszins niet weggegaan voor haar. Maar mijn collega’s hebben er toen wél voor gezorgd dat ik geaarzeld heb om die stap te zetten.

Onwillekeurig zet deze tijd van het jaar mij aan tot reflectie. Hebben jullie dat ook? Allicht komt het doordat het ’s ochtends langer donker blijft en de duisternis ’s middags al invalt. Licht schept over het algemeen geestkracht en gemoedsrust. Met duisternis daarentegen heeft de mens het al decennialang moeilijk.

Aan het begin van de herfst heb ik altijd het gevoel een slecht verlichte tunnel in te rijden, die ik pas tegen de eerste zonnige dagen van maart weer verlaat. Voor mijn eigen gemoedsrust stel ik me daar graag bij voor dat ik niet de enige ben met dat gevoel…

Reflectie leidt doorgaans tot het stellen van vragen. Was 2008 een goed jaar? Wat heb ik uitgevoerd? Heb ik voldoende gedaan? Ben ik tevreden met het resultaat? Geldt dat ook voor de mensen in mijn omgeving?

Zonder over te gaan tot een uitvoerige publieke biecht, denk ik dat het al bij al meevalt. Als ik terugkijk naar de voorbije maanden en kritisch ben, durf ik mezelf ’s ochtends best aan te kijken in de spiegel. De piek in de vacatures is weggewerkt tot tevredenheid van de 'interne klant'. En dat is voor iemand met mijn functie een belangrijk criterium. Bepaalde ideeën rond rekrutering hadden meteen succes toen ze werden omgezet in de praktijk. Voor andere ideeën is het nog even afwachten. In alle eerlijkheid, daar kan ik mee leven. Want niet alles wat je onderneemt slaagt meteen. Daar is niks mis mee. Sterker zelfs, het maakt iemand menselijk. Alleen beseft niet iedereen in deze prestatiemaatschappij dit.

Ik heb geen alles verschroeiende ambitie om het te schoppen tot CEO, CFO of eender welke andere goedbetaalde afkorting. Doen waar je goed in bent en waarin je jezelf goed voelt, is voor mij voldoende. Ook dát heeft te maken met gemoedsrust en harmonie. En met de bereidheid tevreden te zijn met wat je hebt, en niet ontevreden met wat je niet hebt. Of om het met de woorden van de Romeinse staatsman en filosoof Seneca te zeggen: 'Eerzucht maakt een mens zo dol dat hij zich voor de laatste in een wedren houdt zolang hij nog maar iemand voor zich heeft.'

Reflectie zorgt er ook voor dat je blijft relativeren. En dat je beseft dat het geheel de som der delen is. Dat veel van wat je op een jaar bereikt ook komt dankzij de inspanning van anderen. Want als je de bal niet krijgt, kun je ook niet scoren. Zijn dat clichés? Absoluut. Zijn ze daarom minder waar? Neen. Want stel jezelf maar eens de vraag waarom iets een cliché geworden is. een mooie gedachte om over te mijmeren in de schemer van de kerstboom.

Verontwaardiging is een sterke emotie. In het verleden heeft het meer dan eens geleid tot schitterende kunst. Of doortastend politiek optreden. Getuige volgend berichtje, kunnen we best een stevige portie verontwaardiging gebruiken:

“In België leeft bijna een kwart van de 65-plussers onder de armoedegrens, terwijl dat in Nederland maar 6 procent is. De kloof tussen Nederland en België wordt almaar breder. De afgelopen jaren daalde het aantal armen bij onze noorderburen van 12 naar 10 procent. Bij ons steeg dat tot 15 procent. Arm is wie minder dan 60 procent van het gemiddelde inkomen verdient. Nederland is nu een van de rijkste landen van de Europese Unie, België zit onder het EU-gemiddelde.” (Bron: HLN)

Je wordt er beroerd van als je het leest. In een land waarvan het aantal regeringen nog maar net op één hand te tellen is, mag je als burger toch verwachten dat onze politici zich extra bekommeren om een generatie die de staatskas jarenlang heeft gespekt? Dit berichtje is des te schrijnender omdat er in 2001 (!) al een pittige studie verscheen waaruit bleek dat een bejaard Belgisch paar 400 euro netto minder beschikbaar had dan het toenmalige Europese gemiddelde.

Als je de waarde van een samenleving afleest aan hoe die met haar ouderen omgaat dan is er momenteel niet alleen sprake van een deficit in de economische waarden. Want terwijl de openbare discussie zich al te vaak toespitst op de (parlementaire) stammentwist tussen Noord en Zuid, en er onlangs miljarden werden vrijgemaakt om de bankwereld te ondersteunen, moet 1 op de 4 oudere koppels zien rond te komen van een spreekwoordelijke aalmoes. Heb in die omstandigheden maar eens een gezin van doorsnee grootte. Met een paar klein- en achterkleinkinderen die je in deze feestmaand graag een geschenkje wil geven.

Wordt het stilaan niet eens tijd om deze kwestie krachtdadig aan te pakken? Al was het maar uit morele plicht tegenover onze 65-plussers? Die medeverantwoordelijk zijn voor de opbouw van vijf decennia van welstand. Die er in heel wat gevallen een actieve loopbaan op hebben zitten van méér dan veertig jaar. En die er deels voor hebben gezorgd dat we meerdere periodes van hoogconjunctuur hebben meegemaakt. Hoeveel minuten politieke moed is er nodig om circa 400.000 ouderen iets meer financiële armslag te bezorgen?

Of draaien we de klok straks gewoon een eeuw terug en richten we links en rechts opnieuw gaarkeukens in?

Waar het lezen van de krant mij tot voor kort ontspanning en verstrooiing bood, leidt het tegenwoordig tot heel wat sombere gedachten. Bedrijf A ‘schrapt’ wereldwijd 16.000 banen, bedrijf B legt de productie stil voor zes maanden en bij bedrijf C laat men 150 tijdelijke jobs ‘uitdoven’. Je hoeft geen pessimist te zijn om overvallen te worden door enige bezorgdheid over de toekomst.

Maar tussen de aangroeiende stapel onheilstijdingen over banenverlies in de staalindustrie en de financiële wereld, lees je gelukkig soms een bericht waarvan je denkt: hé, het kan ook anders in deze donkere, onzekere tijden.

Jet Airways, de grootste private vliegtuigmaatschappij van India, ontsloeg enkele weken geleden 1.900 werknemers. Maar twee dagen later maakte de general manager van datzelfde bedrijf bekend dat al die mensen opnieuw werden aangenomen. Waarom hij tot die drastische beslissing kwam? “Ik kon er niet van slapen,” zei de man. “Het is een persoonlijke beslissing. Het stoorde me om mijn medewerkers in tranen te zien. Ik bied dan ook mijn excuses aan voor het lijden en de trauma’s die ik heb veroorzaakt.”

Ik kon er niet van slapen! Een bezwaard geweten dat leidde tot een zelden gezien besluit nu de economie op wereldschaal de daver op het lijf heeft. Zo’n berichtje zet je wel aan het denken. Ook al is het onopvallend weggemoffeld op de achtste pagina linksonder. Alsof het een soort fait divers is. Niet de moeite waard om mee uit te pakken op de voorpagina.

Jammer dat er zo lichtzinnig mee is omgesprongen door de eindredacteur. Want dit soort nieuws verplicht iedereen in het bedrijfsleven om twee keer na te denken over de gehanteerde waarden en methoden in het huidige economische klimaat. Het dwingt mensen om zich fundamenteel te bezinnen over keuzes die beslissen over de kwaliteit van andermans leven. Getuige de wereldwijde lavastroom van afdankingen is dat blijkbaar geen evidente taak. Behalve dan voor die ene Indiër die de slaap maar niet kon vatten…

Een klein onderzoekje op internet leert dat solliciteren stilaan een soort exacte wetenschap is. Als werkzoekende kun je tegenwoordig op tientallen al of niet relevante websites terecht voor een schier onuitputtelijke lijst met ‘tips & tricks’ voor de sollicitant.

Het wordt je als werkzoekende dan ook niet gemakkelijk gemaakt. Lees de sites er maar op na. Je moet goed voorbereid zijn. Jezelf door creativiteit onderscheiden. Een aantrekkelijk cv hebben. Vragen stellen. Op je lichaamstaal letten. Assertief zijn op een diplomatische manier. Je voorkomen verzorgen. Hiaten in je loopbaan verklaren. Niet negatief zijn over ex-werkgevers. Competenties, of het gebrek eraan, toelichten. Gespecialiseerde literatuur en vakbladen lezen.

Al bij al een opdracht waar je een forse dagtaak aan hebt. En tussendoor moet je écht gaan solliciteren en kom je meer dan eens terecht bij een gesprekspartner die al die websites kent én al die boeken en tijdschriften leest. Iemand die de tips en trucjes kent en ze doorziet voor wat ze zijn: een valkuil voor spontaniteit.

Waar ik op let tijdens een sollicitatiegesprek? Op authenticiteit en eerlijkheid, net zoals bij muziek. Ik houd van gesprekken met sollicitanten die niet achter elke vraag een valstrik zien. Die ongedwongen zichzelf durven zijn, ook al zijn ze in wezen bezig met een verkoopgesprek. Want ik ben er van overtuigd dat een oprechte sollicitant vroeg of laat zijn kwaliteiten ‘verkocht’ krijgt.

Hoe? Door te tonen dat hij in zijn kwaliteiten gelooft en niet bang is om fouten te maken. Dankzij fouten in het verleden heeft hij immers geleerd hoe het wel moet. Door te tonen dat hij de capaciteiten heeft om de functie naar behoren uit te voeren en iets substantieels aan het bedrijf toe te voegen. Kortom, niet door een ingestudeerde rol te spelen, maar door authentiek te zijn. En dat is véél gemakkelijker dan al die kneepjes uit het hoofd te leren.

Een bewijs? Wel, een paar jaar geleden stelde een interviewer mij de volgende vraag aan het eind van een sollicitatiegesprek: “Waarom zou ik je niet aannemen?” Mijn spontane antwoord was: “Dat zou ik echt niet weten.” Kort daarna ben ik bij dat bedrijf begonnen.

Ik kom uit een arbeidersmilieu. Mijn grootvader, naar wie ik vernoemd ben, heeft zich kapot gewerkt in de scheepsbouw. In weer en wind heeft hij buiten gestaan, met vingers die soms kromtrokken van de kou. In héél andere werkomstandigheden dan we nu kennen. Niets romantisch aan. Veiligheidsvoorschriften? Dat hield het werk alleen maar op. Werkkledij? Ja, als hij dat zelf zou betalen. Uitvriezen? Nooit van gehoord. Het werk lag geen minuut ‘onnodig’ stil. Zelfs niet als er een sterfgeval was op de scheepswerf. Staken? Ondenkbaar. Hij had een vrouw en zes kinderen te onderhouden. “Let maar eens op hoe snel je dan ja knikt,” antwoordde hij mij ooit toen ik hem vroeg waarom hij geregeld op zijn ziel lieten trappen door de kapitalistische neoliberale kliek die het havenbedrijf leidde. Ja, enige maatschappijkritiek was me niet vreemd.

Mijn moeder ging tot haar tiende naar school. Toen brak de Tweede Wereldoorlog uit en bleek overleven ineens een stuk belangrijker dan leren. Door haar beperkte opleiding moest ze zich tevredenstellen met allerhande baantjes voor laaggeschoolden. Daardoor heeft mijn moeder, die zeker geen domme vrouw is, heel haar leven in de horeca gewerkt. Tot haar gewrichten het niet meer volhielden en ze noodgedwongen moest stoppen. Wat ze trouwens absoluut niet graag deed. Want leven van een uitkering vond ze minderwaardig. Niet voor anderen, maar voor zichzelf. Het ondermijnde haar trots. Er moest gewérkt worden. Zo was ze grootgebracht.

De eerste uit onze omvangrijke familie die een beetje verder mocht studeren, was mijn jongste oom. Hij schopte het tot leraar op een technische school. Voor de generatie die daarna kwam, werd het een stuk gemakkelijker om langer op de schoolbanken te blijven. Ook voor mij en mijn broer. Dankzij die moeder met haar kapotte knoken hebben we ons op een bepaald moment ‘ontworsteld’ aan het arbeidersverleden van onze familie.

Ontworsteld, maar niet ontworteld. Door mijn grootvader en mijn moeder kijk ik op geen enkele job neer en heb ik evenveel respect voor degene die toiletten onderhoudt als voor de kernfysicus. “Als de koningin naar het kleinste kamertje is geweest, ruikt het daar ook niet naar rozen”, zei mijn opa vaak -al komt het me voor dat hij uit een ietwat andere woordenschat putte.

Maar als je me vandaag vraagt te kiezen tussen beide beroepen voor mijn kinderen, dan kies ik zonder omhaal voor kernfysicus. Want als ouder wil ik dat mijn kinderen het beter hebben dan ik. Zelfs al voel ik me daar een beetje een klassenverrader bij.

Fijn om te zien hoe snel er gereageerd werd op mijn eerste blog. En hoe een onschuldige tekst in staat is om zulke uiteenlopende gedachten op gang te brengen. Misschien is dat wel de reden waarom ik deze maand regelmatig achter mijn laptop kruip om voor deze blog te schrijven. Op enkele reacties wil ik dieper ingaan.

Henk vraagt zich af waarom ik niet schrijf over de oorzaken waarom technici afhaken. Hij doet dat wel. Al beperkt hij zich tot één reden: de bedroevende salarissen. En hij stelt de vraag of het vrije marktmechanisme dan niet speelt. Gaat hij dan ook akkoord met het tegenovergestelde: hoog aanbod en weinig vraag dus lagere salarissen?

Wel Henk, over de oorzaken zijn de voorbije jaren gefundeerde studies verschenen die zich niet enkel beperken tot het salaris. Ze staan ook uitvoerig stil bij demografische veranderingen. Bij een wijzigende studie- en werkmentaliteit. Bij veranderende maatschappelijke keuzes en verschuivingen in prioriteiten. Bij een sterk evoluerend bedrijfsleven en steeds andere verwachtingen van werkgevers en werknemers. Dat complexe geheel reduceren tot één aspect getuigt niet echt van een brede horizon. Tunnelvisie werkt vernauwend. Zelfs al kijk je vanuit Nederland tot in België.

En dan is er Chris, die een gloeiend heet hangijzer aanpakt: oudere werkzoekenden. Een gestigmatiseerde groep. Kansloos op de huidige arbeidsmarkt. Uitgerangeerd. Tot op zekere hoogte volg ik Chris in zijn redenering. Al ben ik het bewijs van het tegenovergestelde. Ik maakte de overstap naar mijn huidige werkgever toen ik 51 was. En sindsdien zijn er hier nog ‘ouderen’ begonnen. Maar toegegeven, al bij al loopt de re-integratie van ouderen op de arbeidsmarkt even soepel als een hond met vier gebroken poten. Alle inspanningen van de overheid en sommige bedrijven ten spijt.

Maar Chris formuleert ook de volgende gedachte: “Ik denk dat de klaagzang van de werkgevers maar één doel heeft en dat is jonge buitenlandse werkkrachten naar hier halen. En het gaat niet enkel over lagergeschoolde technici maar ook over ingenieurs.” Hoe komt iemand tot een dergelijke conclusie? Teleurstelling? Frustratie? Onwetendheid?

Zou ‘het’ bedrijfsleven echt zo cynisch zijn? Zo perfide? Dat die wereld keihard is, staat buiten discussie. Maar het is toch al enkele jaren bekend dat de uitstroom van hooggeschoolden almaar terugloopt? Daar is niets artificieels aan. Geen verborgen agenda. Enkel de naakte cijfers.

Het is hier niet mijn intentie om te spreken uit naam van ‘de werkgevers’. Dat begrip is mij te generaliserend. Oké, de wereld opdelen in twee uitersten -werkgevers en werkzoekenden- schept overzicht, dat klopt. Maar in deze materie zijn de gradaties grijs belangrijk. Die zorgen voor nuancering. Voor steekhoudende argumenten. En die mis ik in beide reacties. Maar ik wens Henk een astronomisch salaris toe. En Chris, hopelijk vind je een job die je vertrouwen in ‘de werkgevers’ weer herstelt.

En verder? De 17-jarige in mij zit al een tijdje te luisteren naar een oude plaat van de Rolling Stones, maar stak zojuist even de kop op en riep: “Let’s agree to disagree!” Zullen we dat dan maar doen?

Soms kan het er vreemd aan toe gaan op de arbeidsmarkt. Zo zit je de ene dag met 50.000 vacatures die niet ingevuld raken, en een paar maanden later regent het herstructureringen en bedrijfssluitingen. Gevolg: een enorme instroom van werkzoekenden op een markt die tot voor kort vooral opviel door ‘uitdroging’ en ‘inkrimping’.

We leven in een tijd van spaargaranties, beursindexen, reorganisaties, afvloeiingen, collectieve ontslagen, bedrijfssluitingen, tijdelijke werkloosheid, laag ondernemersvertrouwen en nog een heleboel wonderlijke termen en begrippen.

Het gevolg van deze ontwikkelingen is dat de werkloosheidscijfers bij de mannen voor het eerst sinds lang gestegen zijn. Degenen die getroffen zijn door de huidige economische malaise zullen er allicht niet mee kunnen lachen, maar –de grote voetbalfilosoof Johan Cruijff citerend– ‘elk nadeel heb z’n voordeel’.

Want de bedrijven die ondanks de economische malaise blijven groeien, worden nu geconfronteerd met een uitbreidende vijver vol talent en kwaliteit. Dat is niet per definitie het talent en de kwaliteit van kandidaten die beschikken over relevante ervaring binnen de sectoren waarin die bedrijven actief zijn. Maar wel van kandidaten die over het potentieel beschikken om hun intrede te maken in die sectoren –en daar de nodige ervaring in op te doen.

Nu maar hopen dat de beleidsmakers van die bedrijven dat potentieel inzien.

Het is wat ondergesneeuwd door de gebeurtenissen op de financiële markt en de arbeidsmarkt, maar een paar weken geleden overleed Richard (Rick) Wright, begenadigd toetsenman van rockmastodont Pink Floyd. Een zoveelste slachtoffer van de sluipmoordenaar die kanker heet. En voor het eerst in minstens vijf jaar heb ik nog eens een cd van Ricks groepje gespeeld: de verzamelaar Relics met ‘Arnold Layne’ en ‘See Emily Play’, nummers die mij nog steeds aan het meezingen krijgen.

Maar hét nummer van die cd is ‘Carefull with that axe, Eugene’ waarin je hoort hoe belangrijk Wright is voor het geluid van zijn groep. Pas later, veel later, kwam het zwaartepunt van Pink Floyd op de gitaar van Dave Gilmour en het megalomane ego van Roger Waters te liggen. Jammer want Wright was in de beginjaren van de groep volgens mij degene met de meest(e) innovatieve ideeën zonder daarbij te verzanden in de zemelige navelstaarderij die toen voor veel groepen dé muzikale norm was.

Terwijl ik naar de muziek luisterde, waande ik me weer even terug in Schiedam. Of nader bepaald: in de trein naar Hoek-van-Holland. Dat is de favoriete Nederlandse kuststad van de toenmalige fabrieks -en havenarbeiders uit mijn geboortestad, die zo treffend geportretteerd wordt in ‘De eeuw van mijn vader’ van Geert Mak.

Tijdens die korte treinrit hoorde ik voor het eerst de liveversie van ‘Carefull’ op Ummagumma, nog altijd mijn favoriete Floyd-plaat. Mijn broer had die dubbelelpee -ja, grootvader spreekt- gekocht en ik was niet alleen gebiologeerd door de bijna hypnotiserende muziek op die plaat, maar ook door de speelsheid van de hoes. Ik moet die hoes wel honderden keren hebben vastgehad en bekeken, met op de achtergrond de klanken van dat bezwerende orgel van Wright.

Na verloop van tijd had ik de plaat zelfs op een cassette, zodat ik er ook naar kon luisteren als ik in de trein zat of door de duinen van Haamstede wandelde. Uiteindelijk begon die tape door het overmatige gebruik dusdanig uit te rekken dat de muziek er een uiterst vreemde bijklank van kreeg.

Bij mijn eerste werkgever in België, een bescheiden distributeur van boeken, stond een oude aftandse cassettespeler op mijn bureau. Ik heb er Relics meer dan eens beluisterd -als ik alleen was wel te verstaan. De muziek maakte het werk aanzienlijk lichter en verzachtte tegelijkertijd mijn heimwee naar de schoolbanken en naar Schiedam, de stad waarmee ik al heel mijn leven een haat-liefdeverhouding heb.

En nu is Rick dood. Amper 65 geworden.

Dag Rick.