Matroos Nele vertelt ...

Zo, mijn stage zit er helemaal op en dit is meteen ook mijn laatste bijdrage aan de joblog. Ik ben sinds een week thuis en mis het varen nu al! :-)

De eerste dagen heb ik vooral veel gerust en eindelijk weer wat tijd doorgebracht met mijn moeder (we gingen gezellig winkelen) en vrienden.

Over enkele dagen begin ik alweer met een nieuwe cursus. Bedoeling is om het attest te behalen om te mogen varen als tweede en derde stuurman op schepen tot 500 ton. Daarna volgen nog een aantal opleidingen over navigatie, noodgevallen, stabiliteit en constructie, radarsystemen en medische verzorging. Dat is een hele boterham, maar ik heb het ervoor over.

Als je na het lezen van mijn blog interesse hebt om zelf matroos te worden, kan je best even langs de werkwinkel gaan. Daar zal VDAB je alle nodige informatie geven.

Ik wens jullie nog veel geluk en wie weet tot een volgende keer! Groeten van aspirant deck-officer Nele.

Twee dagen nadat we vertrokken uit het Deense Møn, kwamen we aan in Kiel (Duitsland). We vonden een aanmeerplaats om te overnachten vlakbij de sluis aan het Kielerkanaal. Achter ons lag een Engels zeilschip dat ook had deelgenomen aan The Tall Ships’ Race en nu op weg was naar huis. Om de tijd wat te verdrijven en herinneringen op te halen, nodigden we de bemanning uit om iets te drinken bij ons aan boord. Het werd een gezellig feestje waarbij iedereen bleef hangen tot in de late uurtjes.

De volgende dag werd ik om 09u00 wakker. Toen ik aan dek kwam, zag ik dat er een stevige mist hing. We konden maar vier meter voor ons uit zien! De sluis naar het kanaal bleef daardoor gesloten en er zat niets anders op dan te wachten tot de mist optrok. Een paar uur later was dat gelukkig het geval. Eindelijk zetten we koers naar Helgoland, een Duits eiland in de Noordzee. Onze thuishaven in Antwerpen kwam steeds dichterbij… :-)

Na mijn rustige ochtendwandeling op Møn, was het hoog om tijd weer aan de slag te gaan. Er moest immers nog heel wat gebeuren voor we om 10u00 de haven konden uitvaren. Het hele schip moest worden opgeruimd en we moesten inkopen doen om de komende dagen voldoende brood, water, kaas en groenten te hebben. Onze volgende bestemming was namelijk Kiel (Duitsland) en dat betekende: drie dagen non-stop varen.

Het kostte me moeite om afscheid te nemen van Denemarken: het is een prachtig land met prachtige natuur en ik zal er altijd een mooie herinnering aan overhouden. Maar eenmaal we de haven van Møn uitvoeren en het roer omgooiden richting Kiel, hoopte ik enkel nog op een goede wind, zodat we snel onze volgende bestemming zouden halen...

De eerste ochtend op het eiland Møn stond ik vroeg op om een mooie wandeling te maken. Het is een klein eiland -32 kilometer lang- en telt slechts 11.000 inwoners. Er staan veel prachtige oude huizen en het is er erg stil… alsof iedereen er in harmonie leeft met elkaar en de natuur.

Toen ik het hoogste punt van het eiland bereikte, werd ik getrakteerd op een prachtig uitzicht: overal was er zee! Op dat moment voelde ik heel sterk dat een leven op zee mijn toekomst is en dat matroos worden mijn droom is. Maar… voor ik die droom kan waarmaken, moet ik nog heel wat studeren. Als ik terug ben van deze stage, zullen er nog heel wat opleidingen volgen.

Gelukkig sta ik er niet alleen voor. Mijn lieve moeder en grote broer steunen me zo goed als ze kunnen. Ze zijn mijn beste vrienden. Bij hen kan ik uithuilen als het nodig is. En ze geven me goede raad op belangrijke momenten in mijn leven. Omdat ik vaak lange periodes weg ben van huis, moet ik hen vaak missen. Maar dat wist ik op voorhand toen ik voor dit beroep koos en ik heb het ervoor over…

Na twee dagen en één nacht varen, kwamen we aan op Christiansø, een parel van een eiland. Er reden geen auto’s, de natuur was prachtig en je kon in de verte de Deense kust zien liggen.

‘s Avonds gingen we met de bemanning van de Rupel, de Anna Margaretha en de Ospré iets drinken. De Anna Margaretha en de Ospré zijn twee schepen die dezelfde route naar huis volgen als de Rupel. Jan, onze kapitein, had een verrassing in petto. Ik mocht de volgende dag samen met Steven -één van de andere bemanningsleden van de Rupel- een dag meevaren met de Ospré. Dat schip is volledig opgebouwd uit polyester -niet uit hout zoals de Rupel- waardoor het lichter is en dus sneller en behendiger. Ik was dolgelukkig want meezeilen op een ander schip is telkens een nieuwe zeilervaring.

De volgende ochtend stonden we om 5u00 op om de reis naar Møn -een ander Deens eiland- aan te vatten. De Ospré kwam al om 17u00 aan op Møn en we moesten zeker nog 20 minuten wachten op de Rupel! Toen die er eindelijk was, konden Steven en ik opnieuw overstappen, iets eten en een heerlijke douche nemen na een vermoeiende maar leuke dag.

Nadat we de haven van Klaipéda achter ons lieten, zetten we koers naar het Deense eiland Chistiansø. We waren ongeveer twee dagen en één nacht onderweg. Tijdens deze trip kregen we van de kapitein uitleg over veiligheid en noodsituaties op zee.

Zo leerden we hoe het automatisch opblazende systeem van een zwemvest werkt en stonden stil bij de veiligheidsprocedures op een schip. Wat doe je als er brand uitbreekt aan boord? Hoe reageer je als er water in het schip loopt? Wat als iemand zwaar gewond raakt?

Verder kregen we uitleg over de verschillende berichten die een schip kan uitzenden als het in nood is. Mayday is bijvoorbeeld het radiosignaal dat gebruikt wordt om noodgevallen te signaleren. Deze term is een verbastering van het Franse ‘m'aidez’ of ‘help mij’. Panpan, een verbastering van het Franse ‘panne’, wordt gebruikt bij pech. Om misbruik te voorkomen, is het gebruik van deze berichten onderworpen aan strenge regels. En natuurlijk is het belangrijk dat wij deze regels kennen...

Zoals ik al schreef, betekende onze aankomst in Klaipéda niet het einde van mijn stage. Het schip moest immers nog naar huis gebracht worden.

We begonnen aan de terugreis op 4 augustus en het vertrek uit de haven van Klaipéda liep volgens een welbepaalde volgorde. Eerst vertrokken de grootste schepen, de zogenaamde A-klassers. Die werden gevolgd door de D-klassers, die kleiner en behendiger zijn. Daarna was het de beurt aan de B-klassers -zoals de Rupel- en ten slotte de C-klassers.

Om het vertrek in goede banen te leiden, voer de organisatie rond in kleine motorbootjes. Toen we op de rivier waren die de haven van Klaipéda met de Baltische zee verbindt, lieten we ons voor de laatste keer van onze beste kant zien tijdens de Parade of Sail. Dit is de traditionele manier om afscheid te nemen van de stad waar The Tall Ships’ Race eindigt.

Toen we aan de zeemonding kwamen, nam elk schip ook afscheid van de organisatie van The Tall Ships’ Race én van de andere schepen. Dat gebeurde via de ‘Very High Frequency’, een zendontvanger waarmee je over korte afstanden kan communiceren met andere schepen. Wij namen afscheid met het bericht ‘See you in Antwerp in 2010’, want dan is Antwerpen gaststad en vertrekhaven voor The Tall Ships’ Race. Ik hoop dat ik dan opnieuw mee kan varen met de Rupel…

Zoals ik vorige keer al schreef, verliet ik na de aankomst in Turku de Antwerp Flyer om over te stappen op de Rupel. Dat is een tweemast gaffelschoener: een schip met een scherpe boeg en twee achteroverhellende masten. Het bestaat volledig uit hout en werd gebouwd door werkzoekenden tijdens een VDAB-opleiding scheepsbouw in 1996. Met dat schip vertok ik op 26 juli voor de tweede wedstrijd van The Tall Ship’s Race. Het eindpunt: Klaipéda in Litouwen.

Het afscheid van Turku was mooi: 105 zeilschepen die samen vertrokken en veel mensen op de kade om ons uit te zwaaien. We moesten eerst 55 zeemijl -één zeemijl is 1, 85 kilometer- varen naar de start, om vanaf daar drie dagen het uiterste van ons zelf te geven. En het ging goed. We stonden gedurende de hele race op de vierde plaats. Omdat we op het einde wat aan snelheid inboetten, eindigden we op een -nog altijd mooie- zevende plaats.

Het einde van de tweede race betekende echter niet het einde van mijn stage. Het schip moest nog naar huis gebracht worden en daar keek ik erg naar uit. Zeilen voelt voor mij immers elke keer aan als het proeven van de kers op een gigantische taart. Maar toch keek ik ook uit naar mijn thuiskomst. Want hoewel ik supergraag op het water ben, miste ik af en toe mijn familie, mijn vrienden en… mijn konijn!

Na drie rustdagen in Sint-Petersburg, begon de ‘Cruise in Company’ naar Turku in Finland. Daar zou de tweede race van The Tall Ships’ Race van start gaan.

Maar nog voor we daaraan begonnen, stopte voor één van de bemanningsleden de stage op de Antwerp Flyer. Wesly was al een paar keer gewaarschuwd door de kapitein dat hij z’n stage wat ernstiger moest nemen, maar dat haalde niets uit. Daarom nam hij een drastische -maar rechtvaardige- beslissing: Wesly moest de Antwerp Flyer verlaten. Hij moest op zoek naar een ander schip om zijn stage verder te zetten in de hoop dat dat z’n houding zou veranderen.

Met één man minder vertrokken we dus -na alweer een parade richting zee- naar Turku (Finland). Het navigeren en de juiste koers bepalen was deze keer wel héél belangrijk. Want tussen de eilanden van Finland varen -met veel ondiepe stukken en rotsen vlak onder water- is geen kattenpis.

Onderweg hielden we één dag halt in de Finse hoofdstad Helsinki, een prachtige stad met een jeugdige en gezellige sfeer. De andere dagen meerden we aan bij kleine eilandjes waar we zalig konden zwemmen. Maar er werd ook gewerkt aan boord: op sommige plekken op de boot kwam de verf los en die plekken werden opgeschuurd en kregen een nieuw lekje.

Eens aangekomen in Turku verlieten we met drie mensen de Antwerp Flyer. Niet omdat we ons misdroegen :-) maar omdat we voor de start van de tweede wedstrijd van The Tall Ships’ Race overstapten op een ander schip: de Rupel. Op de Antwerp Flyer kwamen dan weer twee nieuwe trainees van VDAB aan. En… we hoorden goed nieuws over Wesley: hij vond een ander schip -de Morgenster- en kreeg zo de kans z’n stage verder te zetten.

Zondagochtend -5 juli- waren we al vroeg uit de veren om de Antwerp Flyer zeilklaar te maken voor de eerste zeilrace van The Tall Ships’ Race. Die ging van Gdynia naar Sint-Petersburg. Het dek werd opgeruimd en geschrobd en de zeekaarten werden opengespreid. Om 11 uur waren we klaar en voeren we samen met de andere schepen de haven uit om een parade te houden voor de kust. Daar stond heel wat volk naar ons te kijken. :-)

Nadat we nog enkele belangrijke zeilmanoeuvres inoefenden, startte de race. Samen met 168 andere schepen gingen we er vandoor. En we gingen voor de winst! Onderweg leerde ik weer heel wat bij over navigatie en zeiltechnieken. Zo waren we tijdens de wacht telkens één uur roerganger en moesten we een bepaalde koers volgen op het kompas. Niet gemakkelijk. Ik leerde ook veel over mezelf en hoe ik functioneerde in een team. Best belangrijk als je op een schip wil werken.

Zes dagen later kwamen we -helaas niet als eersten- aan in Sint-Petersburg: een prachtige stad waar we drie dagen bleven. We deden er mee aan allerlei activiteiten en wonnen bijna het toernooi touwtrekken. Het waren echter de Russen -die niet vies waren van wat vals spelen- die de eerste prijs in de wacht sleepten. :-(

Zoals ik vorige keer al schreef, vertokken we op 25 juni in Nieuwpoort met de Antwerp Flyer richting Gdynia: het beginpunt van The Tall Ships’ Race.

Meteen na het opruimen van de touwen en fenders -dat zijn de stootkussens die het schip van de kade houden als het aan wal ligt- werd de ploeg ingedeeld in kleinere teams. De bedoeling was dat elk team om beurten ‘de wacht’ hield op het schip.

Als je team ‘de wacht houdt’, ben je gedurende 4 uur verantwoordelijk voor het roer en moet je het logboek up-to-date houden. Daarin worden de positie en de koers van het schip, de snelheid in knopen, de windrichting, de windsterkte en de afgelegde afstand sinds het vertrek genoteerd. Zo’n wacht verloopt niet altijd vlekkeloos. Zo liep het schip tijdens de eerste nacht vast op een onbekende zandbank voor de kust van Rotterdam! Maar dankzij de goede kapitein, konden we onze reis toch veilig verder zetten.

Omdat we de eerste dagen de wind niet echt in de zeilen hadden -en daardoor niet veel vooruitgang maakten- zeilden we met behulp van onze motor tot aan Helgoland: een Duits eiland in de Noordzee. Daar namen we tijd voor ontspanning en genoten van een schitterende barbecue.

De ochtend nadien kozen we opnieuw het ruime sop om tegen de vroege avond het Kielerkanaal te naderen. Dit kanaal vormt de verbinding tussen de Noordzee en de Oostzee. We voeren de ganse nacht door en rond vijf uur ‘s ochtends verlieten we het kanaal en legden we aan voor een korte ‘nachtrust’. Daarna zijn we doorgevaren tot we -na twee dagen weinig wind en slecht zicht- eindelijk aankwamen in Gdynia. Het was zwaar, maar ik heb ervan genoten!

Ik ben Nele, een jonge twintiger die een andere wending aan haar leven wilde geven. Een tijdje geleden maakte ik namelijk de verkeerde studiekeuze en die fout wilde ik rechtzetten. Daarom schreef ik me in voor een opleiding die me wél interesseerde: matroos in de zeevaart.

In het maritiem competentiecentrum van VDAB in Zeebrugge leerde ik de beginselen van de zeevaart. Navigeren, scheepsbouw, scheepscommunicatie, manoeuvreertechnieken… het kwam allemaal aan bod. Na het theoretische gedeelte van de opleiding begon ik aan mijn stage. Bedoeling? Alles wat ik leerde in de cursus omzetten in praktijk.

Voor mijn stage mocht ik deelnemen aan de Tall Ships' Race Baltic 2009, een jaarlijks terugkerende zeilwedstrijd met zeilschepen van over de hele wereld. Dit evenement duurt zeven weken met als doel: jongeren onder de 25 jaar kennis laten maken met alles wat met zeilen te maken heeft.

Op woensdag 24 juni scheepte ik in te Nieuwpoort om ons schip -de Antwerp Flyer- klaar te maken. Een dag later trokken we de zeilen strak en zetten koers naar Gdynia (Polen). Van daaruit raceten we onze eerste zeilrace naar Sint-Petersburg (Rusland). Over hoe de race verlopen is, zal ik de komende weken bloggen. Tot later!