Sociaal assistente Marleen vertelt ...

Vanmorgen kreeg ik te horen dat ik dit jaar geen recht heb op een studiebeurs.

Dat is vreemd. In november of december vernam ik dat mijn aanvraag goed was aangekomen. Ik moest alleen nog een bewijs doorsturen dat ik van het OCMW een uitkering krijg. Dat heb ik meteen gedaan, in de veronderstelling dat het dan wel in orde zou komen. Niet dus, ik krijg dit jaar geen geld.

Na heel wat telefoongesprekken met mensen die niet goed op de hoogte waren, kreeg ik dan toch een antwoord: ik kom om pedagogische redenen niet meer in aanmerking. Wat is dat nu voor onzin?

Volgens de maatschappelijk assistente van het OCMW is er maar één manier om alsnog mijn studiegeld voor dit schooljaar te krijgen: volgend jaar nog een Master bijstuderen. Maar dat wil ik niet. Ik wil beginnen werken!

Denk niet dat ik me laat klein krijgen. Ondanks deze tegenslag, blijf ik mijn toekomst op de arbeidsmarkt met veel zin tegemoet zien. En nu ... ga ik genieten van een welverdiende vakantie. Dag!

Ik begin nu pas te merken hoe vermoeiend het is om te solliciteren. Mijn agenda zit barstensvol en ik doorkruis het hele land.

Vandaag had ik een gesprek bij een uitzendkantoor. Het kantoor had mijn cv gezien in een online databank en contacteerde me. Ik had er nog nooit bij stilgestaan dat ik ook in die sector aan de slag kan. 'k Was ervan overtuigd dat jobs in uitzendkantoren weggelegd zijn voor mensen met een iets andere studierichting dan ik. Maar blijkbaar steekt het niet zo nauw.

Ik vrees wel dat ik het gesprek niet verstandig heb aangepakt. Op een bepaald moment zei ik dat een job in de uitzendsector wel een mooie start kan vormen, maar dat het geen job is die ik tot mijn 65ste wil doen. Natuurlijk hoort geen enkele rekruteerder dat graag … Wellicht gaan ze nu denken dat ik snel weer weg zou zijn als ze me aanwerven.

Woensdag mag ik op sollicitatiegesprek voor een job binnen de sector personen met een handicap. 't Is me nog niet helemaal duidelijk wat de functie precies inhoudt. Die dag heb ik ook nog een gesprek voor een job als medewerker bij de Vlaamse Liga tegen Kanker.

Donderdag heb ik een gesprek bij de Interdiocesane dienst voor Gezinspastoraal. Ik denk dat ik kans maak wat ik volg een opleiding 'pastoraal medewerker'.

Vrijdag verdedig ik mijn scriptie, en daarna ga ik nog eens langs mijn ex-stageplaats. En daarna ben ik aan vakantie toe ...

Gisterenochtend kreeg ik een mail van Dieter, een van mijn vrienden. Hij stuurde me een vacature door van een organisatie waarmee hij vroeger op reis is geweest. Die organisatie zoekt een 'dynamisch medewerker' voor onmiddellijke indiensttreding.

Die omschrijving zegt helemaal niets over de jobinhoud. Ik ben naar hun website gaan kijken en kreeg zo iets meer duidelijkheid over wat de organisatie precies doet. Uiteraard snap ik niet alle termen die ze daar gebruiken, maar dat komt nog wel.

Ik heb hen direct een mailtje gestuurd om me kandidaat te stellen. 'k Weet weliswaar niet veel over de job, maar de organisatie lijkt me interessant en ook andere criteria zoals de bereikbaarheid en de duur van het contract zijn prima. Vroeger staarde ik me blind op de inhoud van een functie. De laatste tijd begin ik ook op andere zaken te letten.

's Middags kreeg ik al antwoord met de vraag of ik morgen of volgende week op gesprek wil. Het wordt morgen. Hopelijk krijg ik tijdens het gesprek meer duidelijkheid over de functie-inhoud. Wie weet is dit de job van mijn leven … Maar tegelijk hoop ik ook dat het allemaal niet te snel gaat, want ik heb nog andere sollicitaties lopen waarvan ik het resultaat wil afwachten.

Vanmiddag dacht ik: laat ik eens antwoorden op de vraag die ze in de VDAB-poll stelden: "Is solliciteren leuk, stresserend of vernederend?" Jammer dat de antwoordmogelijkheid 'alle drie' er niet bij stond, want zo ervaar ik het zelf. Gelukkig kan ik bloggen om mijn visie te verduidelijken. :-)

Ik vind solliciteren eerst en vooral leuk omdat je op allerlei verschillende plaatsen komt, waar je ook altijd andere mensen ziet. Ook omdat je jezelf beter leert kennen. In mijn geval draait dit meestal positief uit: ik heb een negatief zelfbeeld en merk door te solliciteren dat anderen positiever over me denken.

Ten tweede vind ik het stresserend omdat je voor je financiële zekerheid afhankelijk bent van het al dan niet vinden van werk. Tegelijkertijd is het ook frustrerend omdat je niet weet hoe het komt dat ze je kandidatuur niet weerhouden. Van die standaardbrieven, daar krijg ik het van op mijn zenuwen. Ik snap wel dat bazen niet altijd een reden kunnen geven maar het is dus wel iets wat solliciteren stresserend maakt.

En ja, solliciteren is ook wel vernederend omdat je je bij elke afwijzing voelt tekortschieten. Ik moet wel zeggen dat ik soms blij ben dat ik afgewezen word omdat ik ook wel voel dat het niet klikt of dat ik er niet pas … Dan is het eigenlijk geen kwestie van tekortschieten. Als je een blind date hebt en het wordt niks, dan is dit ook niet alleen omdat je niet goed genoeg bent. Het moet gewoon klikken.

Ik ben aan het solliciteren bij het VGPH (Vlaams Gebruikersplatform voor personen met een handicap) voor de functie van raadgever. Ik kreeg een superinteressante selectieopdracht: ik moet een werkje schrijven over hoe de stem van mensen met een handicap beter gehoord kan worden.

De vraag is alleen: waar moet ik beginnen? Ik zou er een heel boek over kunnen schrijven, denk ik. Mijn eindwerk ging zelfs gedeeltelijk over dit onderwerp. Ik heb het naar hen doorgestuurd en zal er in mijn antwoord naar verwijzen.

Ik heb me in ieder geval voorgenomen om mijn mening genuanceerd weer te geven. Een andere organisatie waar ik onlangs solliciteerde -het VAPH (Vlaams Agentschap voor personen met een handicap)- zei ze me dat ik te direct ben en oneliners gebruik die mensen met een handicap afschrikken 'omdat die zich sowieso al geviseerd voelen'. Ik ben het helemaal niet eens met dat vooroordeel, maar ik probeer wel rekening te houden met hun opmerking. Maar tegelijk wil ik in mijn werkje ook niet té genuanceerd zijn: anders verzwak ik mezelf.

Waar ik ook wil op letten is dat ik een evenwicht vind tussen mijn idealistische visie en de realiteit van het VGPH. Ik heb er eigenlijk helemaal geen zicht op wat haalbaar is met de mensen en middelen waarover die organisatie beschikt …

Ik vind de opdracht niet alleen leerrijk en verrijkend, het is ook gewoon eens leuk om mijn ideeën te mogen geven. Ook al zal ik ze nooit daadwerkelijk uitvoeren want ik denk niet dat ik bij VGPH zal gaan werken. Ik ben er stiekem nog altijd van overtuigd dat het nergens zo goed kan zijn als op mijn stageplaats, en geef potentiële werkgevers daardoor misschien niet genoeg kansen.

Het VGPH heeft het overigens wel erg goed bekeken: ze laten sollicitanten input geven voor hun eigen werking!

Ik doe vaak vrijwilligerswerk. Zo werk ik sinds vorig jaar bij Intro (www.inclusie.be), een organisatie die muziekfestivals en evenementen toegankelijk maakt voor mensen met een handicap. Mijn eerste shiften waren op Dranouter. Voor mij ideaal, want anders zou ik, om financiële redenen, nooit op dat festival geraken. Als vrijwilliger koppel je het aangename aan het nuttige! Het beviel me er zo erg dat ik blijf terugkeren. Enkele weekends geleden ben ik naar Dranouter aan Zee geweest (valt het op dat ik een folkliefhebber ben? :-)) ... en deze zomer staan er nog een aantal festivals en concerten op mijn agenda.

Verder doe ik ook klusjes die ik via via op het spoor kom. Helene, een collega van op mijn stageplaats, stuurde me onlangs bijvoorbeeld een interessant mailtje. Een van haar vriendinnen gaat tijdelijk naar het buitenland. De schoonmoeder van die vriendin let gedurende die periode op de kinderen, maar extra ondersteuning is altijd welkom. Daarom ga ik er volgende week 3 dagen logeren.

Het gaat om 3 kinderen. A., van 4 jaar, die ik vanmiddag in de kleuterschool heb gezien. S. van 2, die geen seconde stilzit en alles wil uitproberen, ook als het gevaarlijk is. En H. van 10 maanden, die sinds oma inwoont de hele dag in haar armen doorbrengt en nu geen genoegen meer neemt met minder. Ze wonen ergens op het platteland tussen de koeien, met veel ruimte en licht. Een echte relax-omgeving. Ik denk dat de oma blij zal zijn met mijn hulp. Trappen opgaan en met kinderen spelen lukt mij waarschijnlijk beter dan haar.

Goed dat ze overal graag vrijwilligers zien komen. Dan moet ik tenminste niet niksen in mijn vrije tijd …

Een sollicitant zonder vrienden is als een tandarts zonder boor … Ik besef elke dag sterker hoe belangrijk een netwerk is. Ik krijg van alle kanten te horen "daar zoeken ze iemand", "is dit niets voor jou?", "een vriendin van me gaat jou binnenkort contacteren maar ik zeg nog niet waarvoor" …

Ik vind het geweldig. Zelf doe ik het ook. Ik heb bijvoorbeeld op sommige jobsites als trefwoord 'orthopedagogie' ingevuld. Als ik dan een vacature toegestuurd krijg voor een orthopedagoog op universitair niveau (wat ik dus niet ben), stuur ik die meteen door naar een van mijn vriendinnen die dat diploma heeft en haar droomjob nog niet gevonden heeft. En blijkbaar krijg je ook terug, wat je aan anderen geeft.

Ik zie er eigenlijk ook geen graten in: niet in het mekaar op de hoogte brengen van het aanbod, maar ook niet in het aanbevelen van kennissen. Iedereen vermeldt toch referenties op zijn cv? De bestuursleden van mijn stageplaats bijvoorbeeld, of mijn medepresidiumleden van op school, of nog zoveel anderen met wie ik samengewerkt heb. Zij weten wat ik kan, en ik zal hen ook nooit vragen om verkeerde informatie te geven. Er is nog altijd zoiets als vrije meningsuiting, ook als het is om je gedacht over iemand anders te zeggen. :-)

Weet je wat me frustreert tijdens het solliciteren? Dat je vaak een kopie van je diploma moet opsturen. Voor mij is dat niet mogelijk want ik heb mijn diploma nog niet behaald. Zo worden studenten die tijdens hun laatste jaar al solliciteren afgeschrikt. Dat is jammer. Ik zou kunnen antwoorden dat ik mijn diploma later nog ga opsturen, maar dat durf ik niet …

Onlangs ben ik dan toch op gesprek mogen gaan: voor een functie bij een administratieve dienst in de sociale sector. Eigenlijk nam ik de sollicitatie niet echt ernstig. Ik wilde gewoon eens zien hoe een selectieprocedure in z'n werk gaat. En ik heb er echt wel veel uit geleerd.

De organisatie waar ik solliciteerde verwachtte dat ik dezelfde visie had als zij. Hun visie is gebaseerd op een groot vooroordeel: je mag niet te direct zijn met mensen met een handicap want anders krijgen ze het gevoel dat je hen viseert. Ik denk juist dat je hen beter helpt door hen niet aan het lijntje te houden en niet rond de pot te draaien! Kortom, tijdens de sollicitatie had ik al het gevoel dat ik er niet zou passen. Ik werd er wat moedeloos van: bestaat er wel een organisatie waar ik me net zo goed kan voelen als op mijn stageplek?

Na dat eerste gesprek heb ik ook nog een redeneerproef gedaan en een jurygesprek gevoerd. Na het jurygesprek zei ik tegen mijn vrienden dat ik hoopte dat het een nee zou worden. Dan moet ik zelf de knoop niet doorhakken en beslissen. Maar eerlijk gezegd was het toch niet zo leuk toen ik het telefoontje kreeg met het slechte nieuws. Nu, ik geef het selectiekantoor dat de selecties leidde, groot gelijk dat ze me niet weerhielden. Maar ik vind wel dat ze teveel conclusies trokken uit een paar gesprekken en dat de cases die ze ons voorschotelden niet representatief waren.

Intussen heb ik me geregistreerd op de jobsites Vacature, Jobat, en VDAB. Ik reageer systematisch op alles waarvan ik denk dat ik misschien in aanmerking kom. En dus niet alleen op datgene waar ik mijn hart aan verloren heb. :-)

Vorige zomer werkte ik voor het eerst als persoonlijk assistente. Dat houdt kort gezegd in dat je mensen met een handicap helpt en begeleidt. Toen hielp ik Liesbeth, een 6-jarig meisje met een meervoudige handicap. Dat viel echt goed mee. Haar ouders bloggen trouwens ook! Op http://www.handiklap.be vind je hun dagboek over Liesbeth.

Momenteel begeleid ik E., een meisje van 20 met een meervoudige handicap, dat bij mij om de hoek woont. Ik ben zopas bij haar langsgegaan en ik vond het eerlijk gezegd een beetje teleurstellend. De mama van E. was heel zenuwachtig en gespannen, en dat merkte ik. Het kan haast niet anders, of E. moet het zelf ook gemerkt hebben. Ze was in ieder geval niet in haar normale doen.

De moeder van E. overstelpte me met allerlei informatie en zei wel twintig keer dat ik het niet kon en dat ik nog veel zou moeten oefenen. Ze liet dit ook duidelijk blijken toen de kinesiste langskwam want ze stelde me als volgt voor: "Dit is Marleen, een nieuwe persoonlijke assistente, ze moet nog veel leren …"

Natuurlijk heeft ze gelijk, ik weet ook wel dat ik nog veel moet leren! Maar ik heb het wel nodig dat mensen me vertrouwen. En dat deed zij duidelijk niet. Ik vind het vervelend als mensen me niet vertrouwen. Ik weet dat ik mijn taken aankan, maar zij geven me het gevoel alsof dat niet zo is. Misschien moet ik ook wat administratieve taken op mij nemen zodat ik niet voortdurend blootsta aan meningen van anderen.

Dat ze op mijn stageplaats tevreden over me zijn, dat wist ik al langer. Al een hele tijd geleden stelden ze me voor om bij hen te komen werken. Maar … onder artikel 60 van de OCMW-wet. Ik woon door omstandigheden al sinds mijn veertiende niet meer thuis, en mijn studies werden betaald door het OCMW. Daardoor kom ik in aanmerking voor dit statuut.

Mijn eerste reactie was: "O, leuk, dan kan ik hier blijven en echt werken zonder dat het jullie als organisatie veel kost!" Waarom niet dus? Maar dan ben ik beginnen praten met mensen die daar meer vanaf wisten. En ik kwam tot de conclusie  dat er een boel redenen waren waarom niet. Een laag loon, daar kan ik nog mee leven, want geld vind ik eigenlijk niet zo belangrijk, hoewel ik toch graag iets ruimer zou wonen dan in mijn studentenkot (meer kan je van je leefloon echt niet betalen!). Maar er zijn nog nadelen. Elke drie maand geëvalueerd worden en het risico lopen dat het contract wordt stopgezet, dat zie ik eerlijk gezegd niet echt zitten. Ik weet wel dat ze het op mijn stageplaats niet snel zouden stopzetten, maar het OCMW is minder voorspelbaar. En bovendien, het imago van dat artikel … naar het schijnt geraak je nooit meer aan de slag als je volgende werkgevers er achter komen dat je onder dat statuut hebt gewerkt …

Heel wat tegenargumenten dus. Met mijn diploma (in juni) zal ik wel een beter contract kunnen aangaan. Maar toch. Deze organisatie is voor mij veel meer dan enkel een werkplek. Wat zij mij geven is onbetaalbaar: een jobinhoud waarin ik me totaal kan geven, de vrijheid om te leren, de kans om mezelf te zijn, het gevoel nuttig te zijn en erbij te horen, … Het is een keuze tussen mijn verstand dat nee zegt en mijn hart dat ja zegt … een moeilijke keuze dus. Ik heb voorlopig gezegd dat ik er later over zal beslissen…

Het wordt echt hoog tijd dat budgethoudersverenigingen deftig gefinancierd worden, zodat ze tenminste het nodige personeel kunnen aanwerven!

Vanmiddag heb ik eindevaluatie gehad op mijn stageplek: een budgethoudersvereniging. Een budgethoudersvereniging houdt zich bezig met dienstverlening aan personen met een handicap die een persoonlijk assistentiebudget gebruiken. Met dit budget kunnen ze iemand in dienst nemen om hen te ondersteunen bij wat ze door hun handicap minder goed (of niet) kunnen.

Het is de ideale stageplek voor iemand die de optie sociaal beleid volgt. Ik heb al wat ik op school geleerd heb mogen uitproberen. Campagnes voeren, persconferenties voorbereiden, meewerken aan de helpdesk, een standpuntbepaling voor het bestuur voorbereiden, … Daar ben ik mijn collega’s voor de rest van mijn leven dankbaar om. Ik voelde me er erg goed, en -volgens m'n evaluatie- deed ik het ook goed. :-)

Toch zijn er twee opmerkingen in mijn evaluatie die me tot nadenken stemden.

De eerste ging zo: "Marleen is een harde werker en levert kwaliteit af. Het daagt ons vandaag dat Marleen misschien liever werkt als uitvoerende, of als collega op hetzelfde niveau, in plaats van als eindverantwoordelijke. Nochtans levert ze ook degelijk werk waar ze eindverantwoordelijkheid heeft."

Hm, ja … ik heb inderdaad graag iemand om mee te overleggen of mijn werk wel juist zit. Ik ben volgens mij nog iets te onzeker om de eindverantwoordelijkheid op te nemen, ook al beheers ik een onderwerp. Maar, goh, ik ben ook maar stagiair hé … dan is het toch normaal dat je nog geen eindverantwoordelijkheid voor grootse projecten wilt?

De tweede: "Marleen gaat werken. De organisatie waar zij terecht zal komen zal aan haar een sterke kracht hebben. Ze is heel erg loyaal tegenover onze organisatie en kijkt uit naar een job in de sector personen met een handicap. Dat is zeker en vast een goed idee, ze is vandaag ook al helemaal ondergedompeld in deze sector. Graag geven we echter ook de aanbeveling toch even na te denken over hoe een job in een andere sector zou kunnen zijn. Wij vermoeden dat Marleen haar hart echter al verloren heeft…"

Knal erop. Maar het duurde een tijdje voor ik die aanbeveling juist kon interpreteren. Niet als 'je doet dit niet goed', maar als 'je zou dat misschien óók goed doen' …

Ik ben Marleen, en ik ben 25. Dit jaar studeer ik af als sociaal werker, aan de Arteveldehogeschool in Gent.

Ik besef al sinds 1999 dat het mijn 'roeping' is om met personen met een handicap te werken. In dat jaar ben ik op vakantie gegaan met de jongerenafdeling van de Katholieke Vereniging Gehandicapten (www.kvg.be). Een vakantie waarvan ik niet wist wat te verwachten, en plots werd ik tot begeleidster gebombardeerd … Dat viel zo goed mee dat ik van mijn hobby (of hobby’s, want al snel deed ik net hetzelfde bij allerlei soortgelijke verenigingen) mijn werk wilde maken.

Voor ik aan mijn studies sociaal werk begon, heb ik drie jaar orthopedagogie gestudeerd. Maar daar ben ik mee gestopt voor ik een diploma had. Er waren problemen met een leerkracht en ik was ook een lange tijd ziek. Heel strategisch heb ik toen gekozen om over te schakelen naar sociaal werk: dan kon ik van school veranderen. Bovendien kan je met zo'n diploma meer kanten uit.

Toen ik overschakelde naar sociaal werk, heb ik me kandidaat gesteld voor de optie 'syndicaal werk en sociaal beleid'. Dat heb ik gedaan uit idealisme: je kan beter meteen proberen om de wetgeving zo te veranderen dat een hele groep mensen krijgen waar ze recht op hebben, dan individueel hulp te bieden aan mensen die door de mazen van het net glippen.

Ik ben heel blij met mijn opleiding. Ik hoop natuurlijk dat ik snel werk ga vinden. Doordat ik al veel vrijwilligerswerk gedaan heb binnen de sociale sector, denk ik dat het moet lukken. Maar zelfs als ik niet meteen goed werk vind, zal ik geen seconde stilzitten. Daar ben ik veel te actief voor. Desnoods werk ik weer vrijwillig, als ik me maar nuttig kan maken!