Copywriter Maarten vertelt ...

De nieuwe sensibiliseringscampagne van de overheid is weer heel gezellig: ‘Rijden + GSM = dodelijk’. En op de pakjes sigaretten zie je maar één woord staan: dood! Binnenkort mag je in cafés niet meer roken, binnen een paar jaar mag je nergens nog roken. Want het is dodelijk! En nu is er het EHEC-virus, vorig jaar de varkensgriep, daarvoor de vogelgriep, daarvoor SARS en ga zo maar door. Vroeger was er zure regen en het gat in de ozonlaag, vandaag is het CO2 en de opwarming van de aarde.

We moeten gezond eten: melk is goed voor elk, of nee, melk is toch niet zo gezond. Maar borstvoeding is altijd goed! Nee, borstvoeding wordt afgeraden, flesjesmelk is beter. Of toch niet? Is sojamelk dan de oplossing? Ja, het is het perfecte alternatief voor mensen die allergisch zijn aan koemelk. Maar je moet er wel bijnemen dat je vrouwelijker wordt door al het oestrogeen dat erin zit. En wat te zeggen van zout? Dat verhoogt de bloeddruk toch? Nee, zegt een Leuvense professor nu, mensen die veel zout eten zijn gezonder dan anderen. Maar alleszins: let op wat je eet, let op mensen, je kan dood gaan van te veel water, van te veel vet, van te veel dit en dat, je gaat dood, echt waar, je moet opletten, het leven is dodelijk!

Ik ben het allemaal beu, al die bangmakerij. Laat ons toch eens gewoon rustig leven. Doe toch even normaal, gebruik je gezond verstand: té is nooit goed, trop is te veel, beweging is belangrijk maar verplicht mij in godsnaam niet om met Evy Gruyaert te start to runnen of met Jo Vandeurzen 10.000 stappen per dag te zetten. En okee, gsm’en achter het stuur is niet zo slim en roken is ongezond, maar moet er werkelijk zo betuttelend en vingerwijzend opgetreden worden? Moet het overal zo breed uitgesmeerd worden dat het leven gevaarlijk kan zijn? We zullen nooit eeuwig leven, nooit zullen we God kunnen spelen, we zullen nooit alles onder controle hebben. Aanvaard dat gewoon. Leer gewoon leven met het feit dat er risico’s zijn, zowel in ons rijke landje als in Ivoorkust of Colombia.

Sterven we niet aan de EHEC-bacterie, dan toch wel aan een hartstilstand na het zien van Mieke Vogels in haar nakie? Is het de Mexicaanse griep niet die ons doodt, dan toch wel de ordinaire wintergriep die je voor kerstmis van je schoonmoeder hebt gekregen? En sterf je niet al gsm’end achter het stuur (of onder de wielen van een BMW-rijdende dikke nek die belde achter het stuur), dan toch gewoon in de gracht waar je strontzat in slaap bent gevallen na een nachtje zuipen, blowen en pitta’s vreten?

Herinner je je Sauron, de belichaming van het Kwaad uit het boek en de film ‘The Lord of the Rings’? Zijn brandende oog speurt continu Midden-Aarde af op zoek naar de ring die hem almachtig maakt. Vanaf hij de ring bemerkt, richt hij er zijn volledige concentratie op en laat hij al de rest links liggen. Welnu, de media hebben ook zo’n oog, alleen zijn ze telkens op zoek naar andere ringen.

De media storten zich op spectaculaire gebeurtenissen, besteden er enkele dagen of weken de volle aandacht aan, om vervolgens een nieuw wereldfeit te volgen en het vorige quasi te negeren. In tussentijd negeert men uiteraard alle minder opvallende, maar o zo belangrijke evoluties of incidenten elders ter wereld. ‘Steekvlamjournalistiek’ noemt men zoiets. Een ziekte waaraan zelfs de zogenaamde kwaliteitskranten lijden.

Tunesië was een steekvlam, vervolgens Egypte en tot vorige week Libië. Khadaffi is waarschijnlijk dolgelukkig met de ramp in Japan; hierdoor verschuift het alziende oog vliegensvlug van de onverantwoorde moordpraktijken in Libië naar de aardbevingen, tsunami’s en kernrampen in Japan. De Noord-Afrikaanse dictator kan nu rustig zijn gang gaan.

En binnen een viertal weken zal de Japanse steekvlam uitdoven om plaats te maken voor een nieuwe ramp, ik zeg maar wat: een wacko dringt een kinderdagverblijf binnen en begint er in het wilde weg te schieten, een uitbarstende vulkaan zorgt voor een enorme aswolk boven Europa, een bende mijnwerkers zit wekenlang vast onder de grond, in de VS storten twee wolkenkrabbers in, in eigen land moeten verkiezingen de politieke impasse doorbreken. De media zullen er zich gretig aan laven, net als de brave burger die massaal blijft kijken, luisteren en lezen.

Dagelijks hoor je op de radio de gebruikelijke files rond Antwerpen, Brussel, Leuven en Gent. Veel kans dat je op dat moment in één van die files in je neus zit te peuteren. Sommige chauffeurs berusten in het feit dat ze opnieuw een uur later op het werk zullen zijn, anderen worden nog nerveuzer en agressiever dan normaal en slalommen hun BMW of Audi van links naar rechts op zoek naar het snelst vorderende rijvak. Maar waar ik op die momenten altijd aan denk, zijn de steden die geen mobiliteitsproblemen hebben. Zij worden namelijk nooit vernoemd op de radio.

Ik kan me perfect voorstellen dat Stefaan De Clerck -burgemeester van Kortrijk- een gat in de lucht springt als er eens een ongeluk gebeurt op de E17 ter hoogte van zijn stad, met een monsterfile als gevolg. Eindelijk een eervolle vermelding bij de groten van het land! En eens om de drie jaar krijgt Hilde Claes een spontaan orgasme als het verkeer rond Hasselt zodanig in de war loopt dat de verkeersinfo haar onmogelijk kan negeren. Om van Brugge, Genk, Roeselare en Dendermonde maar te zwijgen.

Maar ook omgekeerd geldt het principe. Waarom denk je dat Antwerpen geen oplossing wil voor zijn mobiliteitsproblemen? De plaatselijke beleidsmakers kicken gewoon op de nationale roem die hun files teweegbrengen. Elke dag gratis reclame! En het werkt nog ook: mensen willen massaal in de filesteden wonen en werken, want ja, als daar zoveel files zijn, dan moet dat toch een hippe en belangrijke plek zijn om te leven?

Kuddebeesten als we zijn, vallen we met open ogen in de val die de snode burgemeesters ons spannen. Net zoals we Dash kopen in plaats van dat minder bekende merk; door de jarenlange oerslechte en irritante kutreclame staat dit wasproduct wel bovenaan in ons onderbewustzijn (“Wast witter dan wit”), waardoor we sneller tot aankoop zullen overgaan. Top-of-mind-awareness heet dat in het vakjargon. Patrick Janssens is er alvast in geslaagd, Antwerpen is de Dash onder de steden: je staat er stiller dan stil, op élk moment van de dag.

Bij het nieuwe jaar horen goede voornemens. Stoppen met roken, meer tijd voor partner en gezin, meer beweging, minder snoepen…  Driekwart van de bevolking begint volle moed aan het nieuwe jaar, maar valt na enkele weken in oude routines. Hoe het ook zij, ik doe niet mee met die hype. Ik heb enkel slechte voornemens.

In 2011 beloof ik plechtig twee katten te overrijden, wekelijks in de brievenbus van de buurman te pissen en mijn vriendin minstens eenmaal te bedriegen. Ik geef het op om vriendschappen te onderhouden; wie mij wil zien, moet zelf maar bellen. Familiebezoekjes kunnen enkel als ik zeker weet dat er financiële voordelen aan verbonden zijn.

Mijn kinderen kunnen fluiten naar een voorbeeldvader. Ik blijf de hele dag achter de laptop zitten en online poker spelen. Op hun school doe ik niet langer schijnheilig en praat alleen nog met de toffe mama’s en papa’s. Afwassen, kuisen, strijken, de vuilnis buitenzetten: de pot op. Mijn vriendin mag het nog vaker doen dan in 2010. Idem voor de tuin: ik ga er enkel in als de zon schijnt en met een gin-tonic in de hand. Ik blijf uiteraard roken, maar ik streef naar een pak Camel per dag in plaats van per week.

In plaats van te sparen voor een noodzakelijke appel voor de dorst, verdoe ik elke maand mijn loon aan dvd’s, luxe-elektronica en restaurantbezoek. Boeken lees ik nooit meer. Schrijven: voor watjes. Ik schrijf enkel nog haatmails naar politici.

Toen ik onlangs de vaatwas aan het vullen was en vervolgens vloerisolatie in onze uitbouw plaatste, besefte ik dat veel mensen zomaar in hun job rollen en er vervolgens heel goed in worden, zonder enige carrièreplanning of het navolgen van dromen.

Ik wil maar zeggen: hoeveel specialisten in eender welk vakgebied zijn er niet specialist geworden door louter toeval? Ze solliciteren ergens, worden aanvaard, voeren de job jaar na jaar gedegen uit (vinden het ook wel redelijk tof) en worden op hun veertigste of vijftigste plots aanzien als absolute kenner, terwijl ze zelf nog maar net beseffen dat ze al twintig jaar in een bepaalde sector werken en er ondertussen inderdaad wel wat kaas van gegeten hebben.

Zo krijg je op een grijze ochtend een telefoontje van Radio 1 voor een interview over een onderwerp waar jij iets van afweet. Je vertelt zaken die voor jou hyperevident zijn, maar voor het overgrote deel van de bevolking volledig nieuw. Zaken waar je dag in dag uit mee bezig bent, bijvoorbeeld het planten van uien in overstroomde stadstuintjes. Of het spotten van witkopstaartmezen in Oekraïne.

Zo is het ook gegaan bij professoren, burgerlijk ingenieurs, advocaten en zelfverklaarde beursspecialisten wiens mening om de haverklap wordt gevraagd: domweg en heel toevallig hebben ze hun kennis opgebouwd. Hun zogezegd hoge intelligentieniveau heeft er niets mee te maken. Eigenlijk zijn ze niet slimmer dan jij of ik, ze hebben gewoon iets meer geluk gehad. Je hoeft er dus niet naar op te kijken.

Al heel mijn leven zoek ik de waarheid in kleine hoekjes van de Aldi of, als ik in een goede bui ben, de Colruyt. Niemand heeft nood aan mijn bevindingen –de mensen hebben wel wat beters te doen tegenwoordig– maar toch hou ik alles bij in een groen Atomaschriftje. De dag dat mijn vis overlijdt, stuur ik dat schriftje op naar Walter Zinzen, die ermee mag doen wat hij wil. Ja, zo ben ik wel.

Mijn bevinden lijken banaal, al zeg ik het zelf. Vaak gaat het niet verder dan: ‘Maandag 11 oktober, 9.02u. De ongezouten boter stond deze week op een andere schap dan de vorige keer. Ik heb zeker een halve minuut moeten zoeken naar mijn favoriete merk. Toen ik een winkelbediende hierover aansprak, keek hij mij onverschillig aan en raadde mij aan een klachtenbrief te sturen naar het hoofdkantoor in Halle. Ik kon mij niet van de indruk ontdoen dat hij mij stiekem uitlachte.’

Welke conclusies ik uit dergelijke gebeurtenissen moet trekken, weet ik zelf ook nog niet. Ik heb trouwens nooit gezegd dat mijn zoektocht naar de waarheid simpel is. Ik ben al blij als ik toevallig een diepzinnig gesprek tussen twee bejaarden in de rayon van de kuisproducten opvang. Hun kennis over Dreft, Persil en Dash is zodanig pertinent dat ik alles woord voor woord in mijn schriftje neerkrabbel. Op zulke momenten wéét ik gewoon dat God bestaat. Of ik daarmee een stapje dichter bij de waarheid ben, is een andere zaak, natuurlijk.

Vorig jaar gaf ik hem nog het voordeel van de twijfel. Het was een toffe peer, sympathiek, en vooral: zijn verschijningen op tv waren vooralsnog erg beperkt. Maar toch, in ‘Voor eens en voor altijd’, dat hij samen met Tom Lenaerts presenteerde, viel al op dat hij niet over hetzelfde improvisatietalent beschikte als zijn beruchte Woestijnvis-collega’s.

Inderdaad, het gaat over Michiel Devlieger. In ‘De laatste show’ doet hij zo zijn best, maar sorry, hij kan het niet. Hij zit er nog steeds bij alsof het zijn eerste aflevering is. De vragen die hij stelt, zijn niet pertinent. Hij moet zich forceren om spontaan te lachen (altijd een probleem als je voor tv werkt). Hij haalt niet het maximum uit zijn gasten. De vooraf ingestudeerde dialoogjes en grapjes liggen hem totaal niet. Om over de geüpgrade publieksopwarmer Sven De Leijer maar te zwijgen.

By the way: de vooraf ingestudeerde dialogen hangen mij serieus de keel uit, niet alleen in ‘De laatste show’. Alles moet zo ‘smooth’ zijn, zo perfect. Dit terwijl de live chaos van Villa Vanthilt alom bejubeld werd, zowel door publiek als recensenten: een verademing vergeleken met de saaie toneeltjes die overal elders worden opgevoerd.

Maar soit, met kankeren kom je geen stap verder. Na het Humo-abonnement dat we niet verlengen, zal ook de kabeldistributie niet meer langs ons huis moeten passeren. Hopelijk zetten we effectief de stap om geen ‘kabel’ meer te nemen; we spreken er al lang over, maar tot hiertoe is het er nog niet van gekomen. Typisch!

Droef nieuws: Dwarskijker is ermee gestopt. De fantastische wekelijkse rubriek van Rudy Vandendaele (rv) in Humo is niet meer. Geen ellenlange lyrische mijmeringen meer om uiteindelijk een derderangs tv-programma subtiel met de grond gelijk te maken.

Ik las Dwarskijker graag. De mening van (rv) was vaak ook de mijne -al geef ik graag toe dat hij me gemakkelijk kon beïnvloeden. Soms was het trouwens niet erg duidelijk wat hij van een bepaalde BV of quiz vond; hij viel niemand rechtstreeks, laat staan platvloers, aan. Meestal relativeerde hij de boel met weinig ter zake doende maar geniale bedenkingen helemaal kapot; zijn afscheid stond dan ook in de sterren geschreven.

(rv) blijft wel schrijven voor Humo (zijn interviews kan je er blindelings uithalen), maar toch is het jammer. Opnieuw een reden -en ditmaal een erg grote- om ons abonnement niet te verlengen. Sommige mensen behoren tot de ziel van een medium, of het nu geschreven of audiovisuele pers is. Zonder hen is de meerwaarde van een blad of zender compleet verdwenen. Wat is De Morgen zonder Hugo Camps of Zak? Woestijnvis zonder Bart De Pauw? Knack zonder Bladspiegel? Vijftv zonder romantische kutfilms?

De Werkgroep TV vervangt nu Dwarskijker. Korte, overdreven grappig geschreven recensies (voor de luie lezer handig vertaald in aantal sterren) in plaats van hoogstaande laagcultuurliteratuur. Een format dat al in elk tijdschrift verschijnt en over eender welke kunstvorm kan gaan (muziek, film, boek, …) in plaats van een unieke en hyperpersoonlijke gedachtegang waar tienduizenden lezers wekelijks naar uitkeken. Waar moeten tv-makers nu nog bang voor zijn? Voor wie moeten ze nu nog tv maken?

Afgelopen zondag was het weer zover: de Graaimarkt, excuseer, Cultuurmarkt van Vlaanderen bracht in Antwerpen een staalkaart van het komende cultuurjaar. Wij waren ook aanwezig, met buttons, stickers, flyers, tijdschriften en ballonnen. Oude vrouwtjes die met fonkelende ogen alles meenemen wat gratis is (‘ge weet nooit wanneer de oorlog opnieuw begint’) en kleine kindjes waren de belangrijkste bezoekers.

Binnen onze organisatie woedt al een tijdje de discussie of de Cultuurmarkt al dan niet de moeite waard is om er met een infostand en eventueel wat optredens te staan. Ikzelf was voorstander: het is een vorm van aanwezigheidspolitiek. Onze jonge sector wil erkend worden als volwaardige kunstvorm, dus moeten we toch wel op de Cultuurmarkt staan zeker. Maar zondag werd ik ziek. Niet alleen van de regen en de wind, ook van de nutteloosheid die mijn lijf bekroop. En ik ben misschien wel een communicatiemens, aan infostandjes staan is totaal niet mijn cup of tea.

Bovendien bereik je hoofdzakelijk de lokale bevolking en mag je de vraag stellen of de echte cultuurganger effectief zijn inspiratie komt opdoen op zo’n parade van cultuurhuizen en -huisjes. Zoeken zij niet gewoon op internet wat er de komende dagen te doen is? Zijn zij niet sowieso geabonneerd op het regionale cultuurcentrum? Gaan zij niet naar de academie of de dansschool om de hoek om informatie in te winnen? Is het concept ‘cultuurmarkt’ niet volledig achterhaald? Ik heb alleszins geen enkel boeiend gesprek gevoerd zondag. De langste dialogen waren monologen van vereenzaamde oudjes die een neefje hadden in het Waasland die ook in mijn sector zat. Jip, ’t was een zalige zondag!

Mensen die deze blog volgen, weten dat ik eigenlijk niet louter copywriter ben, maar communicatieverantwoordelijke. En als communicatieman van een culturele organisatie -met al bij al een beperkt budget- is het behalen van media-aandacht een belangrijke opdracht.

Even tussendoor: ‘communicatieman’ vind ik nogal vreemd klinken. Vooral met het woordje ‘man’ heb ik moeite. Ik ben dan wel 28 en heb twee kinderen, maar ik voel me meestal nog gewoon een braaf jongetje of een simpele student die nog geen enkele verantwoordelijkheid moet torsen.

Maar soit, de pers halen, daar gaat het in mijn functie dus vaak om. Zeker als we ‘zichtbare’ projecten hebben, zoals bijvoorbeeld tijdens de Gentse Feesten. Ruim een maand op voorhand contacteer ik talloze redacties: De Standaard, De Morgen, Het Laatste Nieuws, De Gentenaar, AVS, Eén, VTM, De Zondag, Radio 1, Radio 2, Klara, Urgent.fm, Zone09, De Bond, Knack, De Mensen, Ketnet, Libelle en ga zo maar door. Eerst stuur ik een mailtje met het persbericht. Een paar dagen later pleeg ik een telefoontje met de vraag of ze mijn mail goed ontvangen hebben. En een paar weken later bel ik nog eens. Ik voel me soms een gehaaide commerçant -genre opdringerige Proximus-vertegenwoordiger-, maar uiteindelijk doet het wel deugd om resultaat te zien.

Het probleem is dat je als communicatiemens een project op den duur alleen nog maar afrekent op basis van de bereikte media-aandacht. Een mooi artikel in een belangrijke krant of een item in het één-journaal wordt belangrijker dan de kwaliteit van hetgeen je organiseert. En ergens klopt dat trouwens ook: met de juiste media-aandacht kan je sponsors en beleidsmakers over de streep halen om jouw organisatie te (blijven) ondersteunen. Niet onbelangrijk in een zwaar gesubsidieerde sector, zeker in tijden van crisis.

Hoe je het best de pers bespeelt? Naar mijn gevoel benader je journalisten best zo naturel en vriendschappelijk mogelijk; het zijn ook maar mensen die hun job doen. Op een luchtige manier eerlijk zijn over je beweegredenen helpt ook: ‘ik bel nog eens om te pushen’, ‘’t was om te vragen of jullie iets over ons gingen schrijven of niet’, ‘natuurlijk beslissen jullie, maar ons initiatief is echt wel superuniek en ongelooflijk fantastisch’ -gevolgd door een lachje, uiteraard.

Tot slot: probeer de juiste mensen te pakken te krijgen. Sommige journalisten beloven veel, maar worden op de redactievergadering steevast overruled, waarna ze geen stukje over jou, maar wel over het acute gebrek aan condooms in Zwevezele moeten maken. Andere journalisten slagen er dan weer keer op keer in om jouw boodschap binnen te smokkelen. Hen moet je koesteren!

Terwijl het niveau en de spanning van het WK gestaag stijgen en de vuvuzela’s iets minder dominant schallen, kunnen we het alleen nog maar over Zuid-Afrika zelf hebben. Het land geniet van een ongeziene aandacht, hetgeen het toerisme de komende maanden en jaren normaliter een enorme boost moet geven. Elk land dat het WK organiseert pompt er miljoenen euro’s, dollars of ponden in, maar houdt zichzelf -en vooral haar bevolking- voor dat dit bedrag binnen de kortste keren dubbel en dik terugverdiend wordt. In hoofdzaak dankzij het toegenomen toerisme.

Dat het WK altijd in juni plaatsvindt, tijdens een bloedhete maand, zorgt inderdaad voor mooie beelden die het land in kwestie een positief imago meegeven: vrouwelijke supporters met bikini’s, decolletés, minirokjes en witte Colgate-tanden dansen uitbundig en laten hun kostbare bezittingen heen en weer zwiepen. De cameramannen en fotografen houden zich meer bezig met het zoeken naar dergelijke stoeipoezen dan met hetgeen zich op het veld afspeelt. Liever een verleidelijke verschijning dan een zoveelste sliding tackle. Is ook meer geld waard, zeker als de Britse tabloids toehappen.

Maar laat het in Zuid-Afrika nu toevallig putje winter zijn. Het is er vijf graden en het regent er oude wijven. Overdag is er soms een zonnestraal, waarna één rondborstige supporter van Paraguay of een bende ingehuurde kortgerokte ‘Hollandse’ dames in no time de wereldpers halen. Maar verder zijn er vooral mutsen, sjaals en dikke winterjassen te spotten. Jammer voor de media, maar bovenal nefast voor Zuid-Afrika zelf. Het land krijgt een verkeerde connotatie mee: dat van kil, regenachtig en onherbergzaam gebied dat inspiratieloos voetbal, irritante toeters en, wat erger is, totaal onsexy dames voortbrengt. Wie wil daarnaar op reis?

Na een aantal dagen Wereldbeker voetbal staat nu al vast dat dit het saaiste tornooi sinds de uitvinding van de boekdrukkunst is. Telkens opnieuw hoop je op een spectaculaire match, maar tot hiertoe toonde enkel Duitsland aangenaam voetbal. Duitsland begot.

Kenners zoeken de oorzaak bij het moderne voetbal: ploegen analyseren elkaar op voorhand tot in het kleinste detail, waardoor er geen verrassingen meer kunnen zijn. Elke ploeg vertrekt vanuit een ijzersterke organisatie; enkel individuele flitsen kunnen het verschil maken. Dus als de weinige voetballers die daartoe in staat zijn hun dagje niet hebben-of een dubbele mandekking krijgen- is het resultaat: een gesloten match.

Dat kan allemaal waar zijn, maar volgens mij ligt de oorzaak van het bedroevende niveau van dit WK toch vooral bij de vuvuzela. Dit blaasinstrument -op zich wel een tof ding- brengt een tergend hard en monotoon geluid voort. Zeker wanneer tienduizend opgefokte supporters er negentig minuten aan een stuk hun longen in uitpersen. Dit heeft als gevolg dat de traditionele reacties van het publiek (zingen, fluitconcerten, zuchten bij een afstandsshot dat net naast gaat, scheidsrechter bashen, applaus na een geslaagde tackle…) verzwelgen in het eentonige kabaal van de vuvuzela.

De dynamiek van een voetbalmatch gaat volledig verloren. Voor de kijkers is het verschrikkelijk, maar voor de spelers zelf is het volgens mij ook hels. Ze worden te weinig opgejut, aangespoord, aangemoedigd, uitgedaagd, pisnijdig gemaakt. Ze kunnen evengoed in een leeg stadion spelen; de match zal even lam en inspiratieloos zijn. Schaf die toeter af en Holland, Italië, Portugal, Brazilië, Engeland, Frankrijk en Argentinië schitteren als nooit tevoren.

Wereldnieuws in de gespecialiseerde pers afgelopen week: Tia Hellebaut start haar tweede carrière zonder druk. Fijn voor haar, maar mij kan het geen bal schelen. Ik heb iets tegen Kim, Justine en Tia, die onverwachts en met veel bombarie afscheid nemen van de topsport om na vijf minuten al luidkeels aan te kondigen dat ze aan hun comeback beginnen. Eerst het volk in collectieve rouw duwen en vervolgens -als de rouwperiode nog maar net verwerkt is- doodleuk uit het sportersgraf opstaan met de melding dat ze er weer zin in hebben, dat de supporters weer idolaat naar hen mogen juichen, dat ze niets liever willen dan een roodgloeiende telefoon van opdringerige journalisten.

In hun volledig zelf gekozen vervroegd pensioen beseften ze waarschijnlijk dat ze vaarwel hebben gezegd aan dat ene ding dat hen al jaren geld, succes, bekendheid en, niet te vergeten, persoonlijkheid opleverde: hun job. Van jongs af bouwden ze aan hun carrière, obsessief begeleid door enkele naasten, en optimaliseerden ze hun talent tot een uniek niveau. Een niveau dat zo niet de wereld, dan toch ons landje in extase bracht. Maar op het hoogtepunt van hun sportieve bestaan hadden ze er plots genoeg van, en dachten ze dat ze dit o zo lastige leven zonder probleem konden achterlaten.

Gretig opgejut door de media, maakten ze van hun definitief afscheid een groots evenement. Hun collega’s -sporters die eveneens van jongs af obsessief aan hun carrière bouwden, maar de wereldtop om verschillende redenen nooit bereikt hebben en dus niet de financiële vrijheid hebben om op vervroegd pensioen te gaan- veinsden oprecht verdriet. Maar stiekem waren ze dolgelukkig dat zíj eindelijk eens wat aandacht gingen krijgen, dat hún sport eindelijk eens in de picture ging komen, dat het sportminnende volk eindelijk hén zou toejuichen.

Maar het mocht niet zijn. Nog voor de Belgen goed en wel beseften dat er ook andere sporters bestaan, won Kim alweer een tennistornooi (met dochtertje in de tribune) en stonden Justine en Tia te blinken voor de verzamelde pers, met de glimlach uitleggend dat de sabbatperiode hen gelouterd en gesterkt heeft, dat ze weer zin hebben om aan de top mee te draaien. Dat ze thuis depressief werden van verveling en gebrek aan aandacht, vertelden ze er natuurlijk niet bij (de afkickverschijnselen van roem en succes zijn niet te onderschatten). Ze doen natuurlijk wat ze willen, Kim, Justine en Tia. Maar ik bid elke dag tot God dat ze de volgende keer niet zo een ‘fuzz’ maken als ze ander werk zoeken. En de vraag blijft natuurlijk wanneer Kim Gevaert haar mega-onverwachte terugkeer aankondigt.

Wij zijn zo een koppel dat alles tegelijk doet: kinderen krijgen, oud huis kopen en verbouwen, werken, familie en vrienden onderhouden, tijd voor elkaar maken en zo veel mogelijk koken (als mijn vriendin kookt is het biologisch, vegetarisch of wortelstoemp met worst, als ik kook is het pizza van Dr. Oetker).

Voor het moment zitten we met twee zieke kindjes, een bouwwerf als tuin (vorige week zijn de werken voor onze uitbouw begonnen) en allerhande belangrijke job- en vrijetijdstoestanden die samenvallen. ’t Is niet voor niets mei, de maand bij uitstek waarin iedereen koste wat kost iets wil organiseren.

In dezelfde filosofie als het ontstaan van onze kinderen (‘helemaal zelf gedaan’), trachtten we in het begin ook ons huis zo veel mogelijk zelf te verbouwen. ’t Is te zeggen, met de welgekomen hulp van mijn schoonvader (dit komt -voor alle duidelijkheid- niét overeen met de ontstaansfilosofie van onze kinderen). Nieuwe vloeren, nieuw sanitair, nieuwe waterleiding, nieuwe elektriciteit, nieuwe badkamer, nieuwe plafonds… Allemaal zelf gebricoleerd.

Maar voor de uitbouw doen we beroep op vakmannen. Geen tijd om er zelf aan te beginnen en geen zin om met een schots en scheef bouwwerk te eindigen. De vakmannen doen hun werk zoals gewenst: vakkundig.

Het prijskaartje is natuurlijk het grote nadeel. Op voorhand dachten we: we laten alles aan hen over. Maar na het zien van de offerte willen we toch weer zo veel mogelijk klusjes op ons nemen, met alle bouwkundige risico’s van dien... Gelukkig heeft de imperfectie ook zijn charme, nietwaar? (Retorische vraag, beste lezer, je hoeft niet te antwoorden. Maar je màg wel antwoorden; een steunbetuiging is altijd fijn. Al zou een paar duizend euro nog fijner zijn.)

In wezen ben ik een onzeker ventje, steeds op zoek naar bevestiging. Geef mij kritiek en ik loop er twee dagen niet goed van. Na die twee dagen heb ik mijn zelfbeeld aangepast en voel ik mij bijgevolg minder geniaal dan ervoor. Krijg ik echter positieve commentaren, dan stijgt mijn zelfvertrouwen weer tot een niveau dat ik me beter voel dan de massa, het plebs, de onwetende bevolking. Zo leef ik van piek naar dal, van overmoedige held naar onbenullig kneusje.

Ik heb geluk: de belangrijkste vrouw in mijn leven, na koningin Fabiola, geeft mij praktisch elke dag wel een of ander compliment. Maar ik heb ook pech: de vrouw die op het werk samen met mijn baas de touwtjes in handen heeft, is extreem karig met positieve signalen. Lichtjes overdreven: het is een oude zuurpruim die alles en iedereen bekritiseert (zeker als ze de avond ervoor te veel gedronken heeft), maar het zelf niet beter kan. Het gebeurt vaak dat ik opgefokt naar huis rijd door een misplaatste opmerking van harentwege. Het komt helaas ook voor dat ik mijn creativiteit niet ten volle kan benutten uit angst om neergesabeld te worden.

Maar ik laat mij niet doen. Als ze een onterechte of onbeleefde opmerking geeft, laat ik dat duidelijk blijken. En soms heeft ze gewoon gelijk en leer ik dus bij. Bovendien is het de kunst om in alle mogelijke situaties creatief te blijven, jezelf niet te laten begrenzen door dominante of onhebbelijke personen. Want ik vermoed dat er in elke onderneming, ook in sectoren waar je per definitie origineel en creatief moet zijn, een omhooggevallen drol rondloopt die het nodig acht zijn of haar persoonlijke frustraties te botvieren op het onschuldige personeel.

Maar hoe krijg je die kunst van het creatief blijven in de vingers? Hoe hervorm je negatieve kritiek die je lam slaat tot een nuttige tip die je verder helpt? Misschien dat de vrouw der vrouwen, koningin Fabiola, raad weet; dat dutske moet het ook niet gemakkelijk gehad hebben met dominante Boudewijn aan haar zijde, maar ze slaagde er toch keer op keer in om haar kapsel hyperorigineel, ja zelfs innovatief, vorm te geven. Respect!

Ondanks alle interessante zaken die ik meemaak op m’n werk (promotekstjes schrijven, vormgevers en drukkers aan het werk zetten, nieuwe website van de grond proberen te krijgen en ondertussen de huidige blijven updaten, opstart van het volgende tijdschrift, dringend de maandelijkse nieuwsbrief versturen…), heb ik toch even de behoefte om over het dossier Brussel-Halle-Vilvoorde te schrijven.

Ik ken BHV langs geen kanten. Ik weet alleen dat het al lang aansleept en dat er voldoende wederzijdse toegevingen nodig zijn om het enigszins op te lossen. Ik zag de aflevering van Phara waarin Alexander De Croo meldde dat Open VLD -na haar terugtrekking uit de regering- toch nog bereid was te onderhandelen, waarna CVP-dinosaurus Mark Eyskens en Oostende-dictator Johan Vande Lanotte hem belachelijk probeerden te maken en hem onverantwoordelijk, dan wel strategisch gedrag verweten. De pot verwijt de ketel; een oud zeer in politieke kringen.

Het blauwe gedachtegoed kan mij over het algemeen gestolen worden en ik heb het niet zo voor al die zonen en dochters van (wat kennen zij nu van de wereld, opgegroeid in een veilig en vooral rijk nest?), maar ik heb toch een zekere sympathie voor Alexander De Croo. Hij kan het goed uitleggen en maakt zijn redeneringen af. Hij blijft sereen en probeert de discussie intellectueel eerlijk te houden, in tegenstelling tot de oude garde die te pas en te onpas komt opdraven met populistische uitspraken, gevolgd door een lachsalvo of applaus van het (meestal oude) publiek.

Alle respect voor de oudere politieke generatie (dertig jaar geleden waren zij jong en belangrijk), maar het wordt tijd dat ze blijven waar ze horen: op pensioen. Wat hebben Eyskens, Martens, Tobback of Dehaene nog te bieden, naast incontinentie en stramme spieren? Dat ze af en toe achter de schermen wat advies geven, tot daartoe. Maar dat ze in de media als experts worden beschouwd en vanuit hun comfortabele positie de nieuwe generatie trachten neer te sabelen, gaat mij toch een stap te ver. En dat ze het land ook nog effectief moeten ‘redden’, zonder hiervoor verkozen te zijn geweest, vind ik ontoelaatbaar. Kan iemand hen een ticket enkel naar Benidorm cadeau doen?

Laat de legitieme volksvertegenwoordigers hun werk doen, laat hen fouten maken, laat hen een eigen politieke cultuur creëren. Laat hen de toekomst van dit land bepalen, niet de dinosaurussen: binnen enkele jaren liggen die toch allemaal onder graszoden. En wie moeten we dan ter verantwoording roepen als alles naar de kloten is?

Hierboven staat ‘copywriter’, maar eigenlijk is m’n job communicatieverantwoordelijke van een vzw in de culturele sector. Al is het niet zo dat ik voor alles de (eind)verantwoordelijkheid draag. Bovendien is ons team zodanig klein (een zevental personeelsleden) dat ik zowel copywriter, communicatieverantwoordelijke als communicatiehulpje ben. Van mezelf wel te verstaan. En van de baas, natuurlijk. Fijne baas, trouwens. Lieve man, heel respectvol.

M’n vorige baas was een dikke blaas, letterlijk en figuurlijk. Het personage uit de nieuwste reclame van Randstad lijkt volledig op hem gebaseerd (“Dag bedrijf van mij! Dag vulmachine met diverse plooimogelijkheden! Dag eikenhouten bureau met laptop en breedbeeld-tv!” Of zoiets). Da’s waarschijnlijk typisch voor de privésector: mensen die van nul begonnen zijn en door toeval, geluk en gehaaid ondernemerschap een serieuze onderneming uitbouwden. Ze hebben meer oog voor hun persoonlijke verwezenlijkingen en luxueuze leventje dan voor hun personeel. Dat gespuis mag al blij zijn dat hij hen werk verschaft.

Alhoewel, in de culturele sector kom je ze ook tegen: mensen wiens vzw’tje na enkele jaren zodanig groeit (bv. door subsidies) dat er extra personeel nodig is. Plots worden ze werkgever, iets waar ze nooit de ambitie voor hadden, laat staan de capaciteiten. Hun luxueuze leventje willen ze niet beschermen, want luxueus is het geenszins (om geld te scheppen moet je niet in de culturele sector zijn). Maar toch hebben ze het extreem lastig om hun personeel op een respectvolle en open manier te behandelen. Althans, dat is mijn ervaring.

Dus, om mijn betoog op fantastische wijze te besluiten: veel mensen (m/v) met een zelf opgerichte onderneming (in eender welke sector) hebben geen kaas gegeten van een warm (en bijgevolg efficiënt) personeelsbeleid. Welk psychologisch mechanisme hieraan ten grondslag ligt, moet je niet aan mij vragen. En welk psychologisch mechanisme de oorzaak is van dit blogberichtje moet je zéker niet aan mij vragen. Ik ben slechts het communicatiehulpje.

Met mij alles goed, en met u? Nog niet depressief door uw aanslepende werkloosheid? Nog niet wanhopig door het spaargeld dat zienderogen slinkt? Het huis dat niet afbetaald geraakt? Schulden die zich opstapelen?

Ik woon in een klein dorp en regelmatig vraag ik me af welke bewoners binnenkort hun huis zullen moeten verkopen als gevolg van de crisis. Ik geef het toe, ’t is niet flink van mij, maar ik ben zelfs benieuwd of er ook ‘rijken’ bij zullen zijn. Je kent ze wel, en misschien hoor je er zelf bij: de mensen met zo’n typische moderne villa waarvan er ondertussen al dertien in een dozijn zijn (de wijken staan er vol van), met een paar chique auto’s voor de carport en een mooi aangelegde tuin. Maar nee, voorlopig nog geen schrijnende toestanden hier.

Ook in mijn familie- en vriendenkring slaat de crisis vooralsnog niet toe, tenzij ze het heel goed kunnen verbergen. Iedereen blijft rustig verder werken bij zijn huidige werkgever of als zelfstandige, de ene al wat gelukkiger dan de andere. Substantieel minder uitgeven lijkt me niet aan de orde: feestjes, verbouwingen en reizen à volonté. En dan zwijg ik nog van de dagelijkse files van en naar de centrumsteden. Naast verloren gereden bejaarden is het toch vooral de werkende bevolking die hieraan deelneemt?

Behoor ik tot de sociale en demografische klasse die buiten schot blijft (voor alle duidelijkheid: rijk ben ik geenszins, en mijn vrienden en familie helaas ook niet)? Slaat de crisis hoofdzakelijk toe in de industriële sector? In Brussel? In Wallonië? Of valt de werkloosheidsuitkering al bij al nog wel mee? Kan je er nog voldoende mee rond komen? Moet je er je huis en kinderen niet voor verkopen, laat staan je dikke BMW?

Werken is niet alles, dat weet iedereen. Natuurlijk moet er geld in het laatje komen en natuurlijk is het allemaal gemakkelijk spreken als je wél werk hebt. En ja, een job zorgt ook voor een zekere voldoening, zowel mentaal als fysiek; je voelt je nuttig, zelfvoorzienend en volwassen. Je kan ’s avonds zonder schuldgevoel in de zetel neerploffen en niets meer doen behalve zappen. En okay, de rottige maandag is rottig omdat je moet werken, maar het zorgt er tenminste wel voor dat je de andere weekdagen veel meer apprecieert. En inderdaad, je baas is een zelfingenomen blaas die op de kap van anderen rijk geworden is, maar daardoor besef je wel hoe waardevol de fijne mensen in je omgeving zijn.

Maar toch, werken is niet alles. Eén klein voorbeeldje. Zoals de aandachtige lezer al heeft vernomen, heb ik twee kinderen. De oudste, een meisje van vier, gaat naar school, maar de jongste, een jongen van twee, gaat naar een kinderdagverblijf. Wij, zijn ouders, zijn niet honderd procent tevreden over dat kinderdagverblijf. Ook geen tachtig procent. Laat ons zeggen: zestig procent. Onze zoon gaat dus 4,5 dag per week naar mensen waar we ons niet echt goed bij voelen.

Een andere crèche of onthaalouder is niet aan de orde (alles in de omgeving is volzet), met het kinderdagverblijf praten of een klacht indienen is nog minder een optie, want het zijn zeker geen kinderbeulen. Het is er allemaal piekfijn in orde. Wat is dan het probleem? 't Is niet zo gemakkelijk te verwoorden, want erg objectief of rationeel is het niet. Ze geven naar ons gevoel te weinig liefde aan de kinderen (niet alleen aan de onze), ze staan er te ver van af, ze doen hun job louter op routine, ze reclameren en berispen meer dan iets anders. Althans, zo lijkt het toch. Het is niet fijn om je kleine, schattige spruit daar achter te laten. Maar toch moet het, elke dag opnieuw: hem met pijn in het hart afzetten, je vermannen en naar je werk rijden. Nee, werken is niet alles.

Ben ik een zielige kwast omdat ik graag naar de melige ziekenhuisserie Grey’s Anatomy kijk (op dvd welteverstaan)? Verwaarloos ik mijn vrienden omdat ik liever thuis ‘op den buiten’ zit dan de stad in te trekken? Heb ik geen karakter omdat ik een zak snoep van de Colruyt in één avond leeg eet?

Langs de andere kant kijk ik het liefst naar ‘hardere’ tv-programma’s als Phara en films vol droge humor, zoals die van de Coen brothers. En sowieso ben ik al vaak genoeg van huis, zowel overdag als ‘s avonds. En niet élke keer als ik naar de Colruyt ga, neem ik een zak snoep mee. Laat ons zeggen dat er een evenwicht heerst tussen de zwakke en de sterke ik, de luie en de energieke, de introverte en de extraverte. Veel hangt van mijn maandstonden af (ja, ook mannen hebben recht op terugkerende hormonale dipjes).

Consequent joggen lukt mij echter langs geen kanten, zelfs niet in een sterke, energieke en extraverte periode. Van zodra het weer een beetje tegenzit, ik net iets te moe ben, een verkoudheidje voel opkomen, te lang heb moeten werken of de kindjes later dan gewoonlijk in bed liggen, sla ik het loophalfuurtje over. De laatste twee maanden heb ik dus niet gelopen (terwijl ik nog maar een maand begonnen was). Zwak? Inderdaad! En ik probeer me er niet al te slecht bij te voelen.