Coördinator Lucie vertelt ...

Gisteren heb ik, dankzij deze blog, een wonderlijke ontmoeting gehad met een mooie maar ietwat verdwaalde jongeman.
Er stond een volle maan.
Vandaag heb ik, samen met Double Voice, gewerkt aan het componeren van een ToeKan-lied dat in het najaar uitkomt.
Straks komt mijn lieve zoon thuis, die me gisteren belde om te vragen of het allemaal wel goed ging. Ik was echt vertederd.
Ik kreeg een mail van de vrt dat mijn vorige blog, op sam.be, één van de meest gelezen blogs was.
Een vriendelijke vrijwilliger, Jeroen, is de harde schijf van mijn pc komen redden.
Zondag zie ik mijn ex-collega een laatste keer omdat ik haar wasmachine ga halen voor bij mij thuis.
Straks ben ik jarig en komen de bloesems in overvloed. Niet elke bloesem moet een vrucht worden, maar net voldoende oogst, daar gaan we voor.

Het leven klinkt opnieuw als muziek in de oren, terwijl ik luister naar de dames van Double Voice. Het is goed zo. Het is goed geweest deze blog te schrijven. Ik hoop, beste lezer, dat jij het ook goed vond. En dat jouw leven je ook als muziek in de oren mag klinken. Ik nodig je  uit de ander te willen ontmoeten, met een focus op de krachten en de mogelijkheden van die ander. Begroet elkaar met de verwachting van het goede.

Tot een volgende keer …

Het is maandag. Na een zondag met kater. Na een zaterdag met drank. Na een vrijdag met een moeilijke maar constructieve vergadering.

Door die vergadering had ik dit weekend namelijk redenen om te feesten: Monster.be wil met ToeKan samenwerken! Wat mij doet denken aan Fons Leroy, de grote baas van het huis waar ik te gast ben, die schrijft in Vacature: "We zullen moeten leren alle soorten vogels aan te werven, ook die met een grijze vleugel, een gekleurde vleugel of een gekneusde vleugel. En daarom moeten de kanalen en instrumenten op de arbeidsmarkt worden verbeterd." Wij, ToeKan, zouden daar graag een bijdrage aan leveren.

Maar vandaag is dus maandag. En heb ik de blues. Omdat de harde schijf van mijn computer volzit en mijn pc dus niet meer werkt. Omdat minister Vervotte op de radio een 'experiment' aankondigt, dat heel erg lijkt op wat wij met ToeKan doen, zonder ons daarin te kennen. Omdat mijn onderbenen blauw zijn, want ik ben gevallen op de stalen trap op weg naar kantoor. Omdat ik slecht geslapen heb en uitkeek naar 'l'heure bleue', het uur waarop de nacht plaats maakt voor de dag.

Misschien moet ik vanavond vroeg gaan slapen en in mijn dromen grote daden stellen. Vandaag kom ik niet verder dan triviale maar noodzakelijke administratie. En een zoektocht naar vrije schijfruimte. En een kop thee. Ik ben mijn Franstalige collega, die heel lief is en mee de kantoorafwas doet, dus heel dankbaar.

Het leven kan er niet altijd roze uitzien. Ik laat het blauw gewoon blauw en zie morgen wel weer.

Ik lees veel en ik schrijf veel. Als ik niet op stap ben om te netwerken of een workshop te geven, tokkel ik de hele dag op een klavier. En tussendoor - op de trein, de tram of in bad - lees ik boeken. Geen romans maar vakliteratuur. Ik neus vaak rond in De Slegte, waar ik 'dure kennis' voor een prikje kan kopen.

Zo las ik onlangs 'De paradox van het Belgisch kapitalisme', over kapitaalvorming in België. Waarom geraken werk, werkvolk en kapitaal zo slecht op elkaar afgestemd terwijl er toch heel wat meerwaarde ligt te wachten om gerealiseerd te worden? Volgens dit boek nemen beleggers weinig of geen risico met hun kapitaal. Ik vind trouwens dat we ook met 'menselijk kapitaal' te weinig risico's nemen. Gisteren las ik in Vacature bijvoorbeeld een bijdrage over de moeilijkheden van 'jongens met een verleden' op de arbeidsmarkt. In diezelfde Vacature stond gelukkig ook een hoopvol bericht, over een Deens ICT-bedrijf dat autisten aanwerft. Dat is pas ondernemerschap: berekende risico’s durven nemen.

In mijn handtas zit ook 'Cradle to cradle', een boek over ecologische productontwikkeling. Dit houdt in dat men een product ontwerpt waarvan de afvalstoffen voedend zijn voor de aarde, of waarvan de afvalstoffen de grondstof vormen voor de ontwikkeling van een nieuw product. Het boek zélf is het fysieke bewijs dat dit echt werkt: het is namelijk gedrukt op een plasticsoort waarvan de inkt kan verwijderd worden. Op die manier kan er later een nieuw boek van gemaakt worden. Een staaltje van slimme marketing eigenlijk.

Verder lees ik nog 'Bruggen over Woelig Water' over de sociale mobiliteit van kansarmen, en 'Bind-Kracht in armoede', dat nagaat in welke mate de hulpverlener de armoede versterkt of vermindert.

En na al dat lezen ga ik weer de 'echte wereld' in. Op zoek naar geld. Zodat we het denkwerk kunnen omzetten in een maatschappelijke meerwaarde. Zodat we de volgende tien jongeren een kans kunnen geven op een toekomst.

Het boekenlijstje:

• De paradox van het Belgisch kapitalisme - Herbert Daems, Lannoo, 1998.
• Cradle to cradle - William McDonough & Michael Braungart, North Point Press, 2002.
• Bruggen over woelig water – Rebecca Thys, Wies De Raedemaecker & Jan Vranken, Acco, 2004.
• Bind-Kracht in armoede – Kristel Driessens & Tine van Regenmortel, Lannoo, 2006

Tijdsdruk. Ik kan niet zonder, maar ik word er soms ook wel een beetje gek van. Ondanks het feit dat ik aan timemanagement doe, blijft het moeilijk twee jobs te combineren: mijn voltijdse job bij ToeKan en m'n zelfstandig bijberoep als 'marketeer van duurzame ontwikkeling'. Ik houd een agenda bij en ik maak overal lijstjes van: 'te doen', 'te bellen', 'te kopen' … Vroeger hield ik ook een dagboek bij, met aantekeningen over de activiteiten van die dag. Maar toen het schrift vol was en ik niet direct een ander vond, heb ik het opgegeven.

Ik vind het moeilijk om privé- en werktijd te scheiden. Of ik nu op de trein of op kantoor zit, tv kijk, boeken lees of kook: altijd zit mijn werk er voor iets tussen. Zo won ik een tijdje geleden de receptenwedstrijd ‘Duurzaam met Smaak’, georganiseerd door Velt (Vereniging voor Ecologische Leef- en Teeltwijze). Toen ik dat vertelde in mijn favoriete kroeg annex eethuisje, werd ik prompt uitgenodigd om dit recept als dagschotel klaar te maken. Zo gezegd, zo gedaan. Die kookervaring viel zo goed mee dat ik nu elke derde zaterdag van de maand als gastkok een duurzame maaltijd klaarmaak in de Fabula Rasa in Gent. Of hoe privétijd plots werktijd wordt.

Door al dat werk heb ik het voorbije jaar bitter weinig geïnvesteerd in mijn sociaal leven, wat een aantal vrienden mij kwalijk neemt. Ik begrijp dat ook. Maar ik kan het mij eenvoudigweg niet veroorloven minder te werken. Eén inkomen volstaat niet om een huishouden 'fatsoenlijk' recht te houden.

Tja, soms wou ik dat ik de lotto won. Dan zou ik vooral tijd kopen. Tijd om al die andere dingen te doen. Wat dan ongetwijfeld weer tijdsdruk zou veroorzaken.

Het is belangrijk om ook eens de positieve inspanningen en aanpak van kansarmen te belichten. Een sociaal doel kan ook gekoppeld zijn aan een fijn evenement en een artistieke omgeving.

Art Brussels is zo'n voorbeeld. Dit feest van de hedendaagse kunst vindt elk jaar plaats op de Heizel, nu van 20 tot en met 23 april. Wat heeft dit met ToeKan te maken? Wel, ToeKan en Art Brussels organiseren er samen het project Young Lives. Jonge kunstenaars, leerlingen van kunstopleidingen of avondacademies schenken een kunstwerk aan ToeKan ten voordele van de werking met kansarme jongeren. Die kunstwerken worden tentoongesteld op Art Brussels en verkocht voor een symbolische prijs (50 of 100 euro bijvoorbeeld).

Tijdens de vernissage, de openingsavond van de tentoonstelling, heeft Young Lives bovendien een bedrijf te gast. Dit bedrijf ontvangt er met de nodige plichtplegingen klanten en genodigden en trakteert hen op een drankje. De opbrengst hiervan gaat naar de werking van ToeKan. Wij zijn het enige ‘goede doel’ op die beurs.

Goed doel of niet: alles moet verzorgd en stijlvol zijn, en prettig verlopen. Dat vergt meer tijd, moeite, en zin voor detail dan ik gewoon ben. Gelukkig heb ik de bevallige assistentie van 2 stagiairs vanaf maart. Voordien moet ik het in mijn eentje klaren: de sponsor, de tekeningen, de opbouw van de stand,... Ik leer elke dag wel iets bij. Saai zou ik mijn job zeker niet durven noemen.

Een fijn evenement dus. Met kunst en champagne. En laat dat nu mijn lievelingsdrank zijn. Met mate.

Vanmorgen begon de drukte al vroeg. Nog voor ik mijn jas uithad, hing ik aan de telefoon met een Nederlander. Een manager van een multinational, die maatschappelijk verantwoord wil ondernemen. In het vakjargon heet dit 'Corporate Social Responsibility'.
Hij vertelde me dat zijn bedrijf wil werken rond mens en milieu, maar zonder de winst uit het oog te verliezen.

Zomaar in het wilde weg goede doelen steunen, zag hij niet zitten. Te vrijblijvend. Maar, zijn bedrijf wil wel inspanningen doen op het vlak van mens en milieu als die gekoppeld worden aan hun kwaliteitsmanagementsysteem en bedrijfsprocessen. Dat juich ik toe. Om te weten te komen of het steunen van ToeKan past binnen hun visie, stelde de manager een tweede gesprek voor. Een 'stakeholderinterview', zoals hij het noemde.

Hoera! Ik ben binnen! Dit is het begin van een voorzichtige tango om tot een samenwerking te komen die voor iedereen een win-winsituatie is.

Na dat geslaagde telefoongesprek, was de verkoper in mij helemaal wakker. Ik besloot gebruik te maken van deze gemoedstoestand en belde meteen nog enkele instanties die ons financieel zouden kunnen steunen. Door te bellen, probeer ik hun interesse te wekken. 't Is een echte kunst om organisaties zo ver te krijgen dat ze je een 'welgemeende ja' geven. En het is ook een kunst om de 'nee' te verwerken waarmee je vaak te maken krijgt.

Het was vandaag een komen en gaan. Enerzijds hebben we er met een beetje geluk een nieuwe organisatie bij die ons financieel wil steunen. Anderzijds vertrekt er iemand: mijn collega. Ze ruilt onze eenvoudige werkplek in voor de bergen in Guatemala.

Het was haar voorlaatste werkdag. Tijd om samen te overlopen wie haar taken zal overnemen. En ook om even stil te staan bij belangrijke zaken. Wat zou zij veranderen aan ons project 'Eigen Initiatief'? Hoe heeft ze ToeKan als organisatie ervaren? Wat vond ze van mijn functioneren? Wat zijn de sterktes en wat de uitdagingen? Is het de moeite dat ik blijf vechten? Het antwoord op de laatste vraag was: ja. Omwille van de jongeren en van de collega's. En ook wel omdat ik het vechten niet kan laten.

Tot slot hebben we samen nog wat foto's bekeken. Ja, dat is weggaan…

Mijn prachtcollega vertrekt naar het andere eind van de wereld en ik moet dus op zoek naar vervanging. Dat betekent: een vacature lanceren, brieven afwachten, alles lezen en een eerste selectie maken. Dan mailen en bellen naar mensen voor een gesprek. Gesprekken voeren en een beperkte selectie voorleggen aan de raad van bestuur. Een hoop werk, naast alle andere taken, én met de verantwoordelijkheid die ene witte raaf te vinden. Want een kleine organisatie kan zich niet veroorloven de 'verkeerde' aan te werven.

Er wordt gesolliciteerd, heel veel zelfs, en soms ook door sollicitanten die hoe dan ook niet in aanmerking komen. Ik vind het belangrijk die sollicitanten feedback te geven. Als ik ze opbel om tekst en uitleg te geven, merk ik dat zo'n afwijzing zwaar aankomt. Er schuilt soms veel leed achter een cv.

Onvermijdelijk vraag ik me dan af hoe het 'onze jongeren' zou vergaan bij een sollicitatie. Hoe gaan zij om met afwijzing en uitsluiting, en hoe kunnen we hen leren communiceren over hun competenties?

Maar ik vraag me ook af hoe we werkgevers kunnen aanmoedigen om mensen uit kansengroepen aan te nemen. Want soms lijkt het alsof ook de arbeidsmarkt een handicap heeft: mensen met een arbeidshandicap zijn bereid om aan het werk te gaan, maar werkgevers begrijpen hen niet voldoende om hen aan te werven. Op die manier blijft de kloof tussen vraag en aanbod bestaan.

Ik ga zo dadelijk koffie zetten, met een koekje erbij, en hopen dat de witte raaf hier om de hoek woont en straks zomaar binnenwaait. Maar zo werkt het niet, natuurlijk. Zullen we samen nadenken over hoe dan wel?

Een vriendin zat naast me aan de keukentafel en zei bij een kop koffie: "Lucie, je bent een non: je hebt principes, je leeft ernaar en je predikt ze". Ze sprak op strenge toon en mijn eerste reactie was er een van verontwaardiging. "Ik ben geen non en al helemaal niet celibatair".

Maar… bij nader inzien lijk ik misschien toch een non. Ik heb nu eenmaal principes waarnaar ik leef en ik ga overal vertellen over de 'goede doelen' waarvoor ik werk. Ik ben vaak eenvoudig gekleed, zonder veel kleur of franje. Niet dat ik zo graag met een non geassocieerd wil worden. Maar de franje kan mij niet echt boeien.

De goede doelen waarover ik vertel, zijn allerlei ecologische organisaties waar ik bij betrokken ben. 's Avonds trek ik door Vlaanderen en vertel ik mensen uit het verenigingsleven over een ecologische en duurzame levensstijl. Ik praat over eerlijke voeding en de biolandbouw, over ecologisch poetsen en verven, over katoenen luiers en over energiebesparing.

En verder praat ik over ToeKan, de liga voor kansarme jongeren waarvan ik coördinator ben. Ik vertel over kansarmoede, zonder het over 'die sukkelaars' te hebben en zonder met een beschuldigende vinger te wijzen. Ik vertel over gekwetste mensen. Over het verschil tussen een warm nest en de instellingen, de zogenaamde homes, die wel zorg geven maar toch nooit het gezin kunnen vervangen.

Ik leg er de nadruk op dat het belangrijk is de mensen niet alleen te bekijken alsof ze een probleem of een risico zijn. Bij ToeKan proberen we hen vooral vanuit hun mogelijkheden en krachten te bekijken. En die krachten spreken we aan om hen er bovenop te helpen.

Ja, ja, ik geef toe: ik ben een nieuwe non. En zolang ik het celibaat er niet bij moet nemen, vind ik alles best.

Organisaties, ook zij die geen winst moeten maken, focussen steeds vaker op de klant. En dat doet me even stilstaan bij wie mijn klanten zijn. Nu lijkt dat op het eerste gezicht vanzelfsprekend: de jongeren die wij vooruit helpen. En dat is ook zo.

Maar, daarnaast zijn er nog een heleboel mensen en organisaties die door ToeKan worden beïnvloed of waarvan ToeKan invloed ondervindt. Ik denk hierbij aan de instellingen waarmee we samenwerken en de mensen die zich als vrijwilliger inzetten voor ToeKan. Verder heb je de raad van beheer en onze aandeelhouders. Ook de arbeidsmarktconsulenten, zoals VDAB, zijn belangrijk voor ons. Zij krijgen met de jongeren te maken tijdens en na de begeleiding. En tot slot zijn er de zorgverstrekkers, die hen leren om op eigen benen te staan.

Het vergt heel wat energie om al deze klanten/partners de nodige aandacht te geven. Hoe ik het volhoud? Door zorg te dragen voor mijn collega's en mijn dierbaren. Want dat is de bron waaraan ik me laaf. En uiteraard ook door voor mezelf te zorgen. Af en toe mijn batterijen opladen, bijvoorbeeld tijdens een cursus 'zorg voor de zorgenden'. Zo blijf ik alert, elke dag opnieuw, of ik nu met een bedrijfsleider of een ervaringsdeskundige in de armoede te maken heb. Want het zijn allemaal onze klanten.

Een nieuw jaar, een schone lei. Daar heb ik mij op toegelegd de voorbije weken. Welke centen moeten nog betaald worden aan de jongeren en hun begeleiders? Welke communicatie moet er gebeuren met de instellingen die een aanvraag indienen om een jongere een EI-begeleiding te geven? (EI staat voor Eigen Initiatief. Het is de naam van ons project waarbij we jongeren die uit een instelling komen, ondersteuning geven. Zowel op materieel als niet-materieel vlak.) Hoeveel jongeren kunnen we begeleiden in 2007 en hoeveel jongeren wíllen we begeleiden? Hoe bedanken we de sponsors voor hun bijdrage in 2006? En waar zijn de sponsors in 2007? Wie zal surfen naar toekan.be?

Een nieuw jaar, ook voor 'onze' EI-jongeren. Ik vind het logisch dat ik even stil sta bij hén. Op hun lei staat vaak al veel geschreven, gekerfd zelfs, en is er eigenlijk niet veel plaats meer om ervaringen van uitsluiting en van mislukken op te schrijven. De beste manier om de lei 'schoon' te krijgen, is succeservaringen hebben. Niet de grote successen, zoals in de boekjes of de tv-series, maar een beleving van wat het is om ergens goed in te zijn en dat te horen van anderen.

Daarom is mijn goede voornemen voor 2007: benoemen wat goed gaat! Mijn zoon een complimentje geven, m'n collega positief bekrachtigen, meer echte dialoog voeren met kansarme jongeren en aan de slag gaan met wat zij aanbrengen. Veel ontmoetingen hebben met de bedrijfswereld en een positieve, oplossingsgerichte aanpak aanreiken. We weten wat de problemen zijn. 2007 wordt een jaar van 'gewoon dóen'!