Adviseur Astrid vertelt ...

Elke middag ga ik met een paar collega's lunchen in de refter. Het is geen restaurant met drie sterren, maar de meeste collega’s vinden het eten daar beter dan wat ze 's avonds thuis krijgen. Door ’s middags op het werk warm te eten, moeten ze ’s avonds geen warme maaltijd meer binnenspelen. Zo vermijden ze ook de opmerkingen van hun vrouwen, die tien keer wil horen dat ze het eten lekker vinden. Vrouwen zijn erg onzeker op dat vlak. Zeg thuis dus nooit dat je het eten niet lekker vindt!

Stipt om kwart voor twaalf vertrekken we naar de refter. Pas om twee uur komen we terug op kantoor en schrijven een half uur pauze in. Want ‘tijdens de lunch wordt er toch ook vergaderd.’

In de refter heeft iedereen een vaste plek. Mijn plekje geeft uit op een beige muur met drie schilderijen. Op het uiterst linkse schilderij staat een mevrouw met ingevallen wangen en een aftands kapsel. Daarnaast hangt een andere mevrouw met kort haar en veel make-up. Het schilderij rechts toont een meneer met een druilerige blik, grote oorlellen, een bril uit de jaren stilletjes en grijze plukken haar. Samen zijn zij en hun familie jaarlijks goed voor 13,3 miljoen euro.

Die schilderijen hangen niet alleen in de refter, maar ook in vergaderzalen en andere plaatsen. Het hadden net zo goed drie kruisbeelden kunnen zijn. Want wat is het verschil of je nu de koninklijke familie of de kerk onderhoudt? Welke meerwaarde heeft het om zoveel geld te steken in een symbool? En als het geen symbolen zijn, is België dan wel een democratie?

‘Community policing’ betekent dat de bevolking uitmaakt hoe je je als politie moet gedragen. Vandaag hebben we er de hele ochtend over vergaderd. Ik kreeg er zelfs hoofdpijn van!

Het thema was de kleur van de streep op onze patrouillewagens. Voorlopig is die blauw, maar binnen afzienbare tijd zou ze groen worden. De kleur blauw zou bij bepaalde groepen namelijk felle reacties uitlokken. Groen daarentegen is rustgevend en zou de kans op vandalisme op onze patrouillewagens verkleinen. Alle aanwezigen hadden hun mening. Ikzelf vond de theorie zo gek nog niet. Bij onze oosterburen hebben de patrouillewagens al een groene streep. Anderzijds was ik toch ook verbaasd. Wie had ooit gedacht dat de kleur blauw problematisch zou worden?

Binnen onze dienst werden eerlijk gezegd al heel wat inspanningen geleverd om rekening te houden met de vele gevoeligheden binnen de gemeenschap. Zo wordt in enkele straten niet meer gepatrouilleerd tijdens bepaalde feestdagen. Huiszoekingen worden zoveel mogelijk door mannen uitgevoerd in buurten waar men bezwaren heeft tegen vrouwen als gezagsdragers. En personeelsleden trekken hun schoenen uit als dit voor de bewoners belangrijk is.

Na de discussie over de groene streep op de patrouillewagens, vraag ik me af of mijn collega's straks ook in een groen uniform moeten rondlopen? Ik koop voor de zekerheid alvast een kilo aspirines voor mezelf en mijn arme collega’s. Zo zijn we voorbereid op een eventuele vergadering over de kleur van de uniformen.

Gisteren dineerde ik met een collega die erg veel weet over bepaalde vormen van criminaliteit. Zijn dienst krijgt veel vragen van andere diensten en rechercheurs, maar toch stelt hij zijn meerwaarde in vraag. Omdat hij geen spoor van zijn adviezen terugvindt in de dossiers die uiteindelijk voor de rechtbank verschijnen, begint hij gestaag af te haken. Hij heeft een job, maar voelt zich werkloos.

Voor werkzoekenden lijkt dit misschien een schijnprobleem. Maar de gevoelens van mijn collega herken ik. Ook ik vraag me wel eens af wat voor zin mijn werk heeft. Zin geven aan wat we doen en aan het leven zelf, is eigen aan de menselijke natuur. En sinds God in de moderne samenleving terecht dood werd verklaard, moeten we daar zelf naar op zoek. We willen weten wat het leven ons biedt en liefst zo snel mogelijk.

Een kennis vertelde me dat de zin van het leven elke dag opnieuw moet worden uitgevonden. Eerst vond ik dat hij gemakkelijk praten had, want hij kan terugblikken op een glansrijke loopbaan. Maar zijn leven was niet altijd gemakkelijk: zijn vader hield emotioneel afstand van hem, zijn vrouw verliet hem en hij twijfelde of hij niet beter zijn diploma rechten had gebruikt in plaats van hoogleraar filosofie te worden. Als jurist had hij immers tonnen meer kunnen verdienen.

Ik moet hem toch gelijk geven: de zin van je leven moet je, net als de zin van je job, steeds opnieuw uitvinden. Soms is het ‘zin geven’ een strijd. Zoals ook werk zoeken kan aanvoelen als een strijd. Dat kan goed zijn: iemand zei ooit dat alle dingen uit de strijd worden geboren. Maar altijd vechten maakt een mens moe. Dit houd ik in gedachten als ik mij werkloos voel in mijn job.

Sommige lezers vragen wat ik nu eigenlijk 'doe' in mijn job. Dit is een terechte vraag die ik niet wil negeren. Maar wie verwacht dat ik nu mijn taken ga opsommen, zal bedrogen uitkomen.

In mijn blogteksten beschrijf ik liever hoe de gebeurtenissen op mijn werk op mij inwerken. Het meegeven van de beleving van mijn job vind ik belangrijker dan mijn taken een naam te geven. Daarmee wil ik zeggen dat ik het geheel interessanter vind dan een opsomming van de kleinere deeltjes. Een verhaal om dat te illustreren:

De Amerikaan Feynman* beschreef in zijn autobiografie hoe een jeugdvriendje de soortnamen van vogels uit een boek leerde opdreunen. Hij was erg fier op dit ‘talent’ dat hij van zijn vader leerde. Feynman kon dit niet en zijn vriendje vond hem daarom traag van begrip. In de natuur kon zijn vriendje echter amper de ene vogel van de andere onderscheiden! Wat heb je eraan om te weten hoe een vogel heet als je hem in de natuur niet kan herkennen? De kleine Feynman vond dat zíjn vader hem iets veel belangrijker leerde: nadenken over hoe de dingen werken in het groter geheel. Aan dat ‘talent’ heeft Feynman later veel meer gehad.

Hoe komt het toch dat we steeds moeten weten wat mensen 'doen' als we ze (virtueel) ontmoeten? Ik heb nergens zien staan dat ik over mijn takenpakket moest schrijven, want anders had ik het aanbod nooit aanvaard. Ik wil niemand overtuigen dat mijn zienswijze de juiste is, maar ik wil mij evenmin door anderen laten dwingen dat hun zienswijze de juiste is. Ik hoop enkel dat mijn blog stof tot nadenken geeft, zoals iemand het zo mooi zei.

*Richard Feynman was een invloedrijk geleerde op het gebied van de kwantumelektrodynamica. In 1965 won hij de Nobelprijs voor Natuurkunde.

Er blijft me iets achtervolgen de laatste twee dagen. Toen ik woensdag na een goede werkdag vrolijk naar huis liep, merkte ik aan de overkant van de straat een man op die een vrouw voorttrok aan haar linkerpols. Ik knipperde met mijn ogen om zeker te zijn van wat ik zag. Daarna kruisten het koppel en ik elkaar op het zebrapad.

De vrouw droeg een zwarte hoofddoek, had een gerimpeld gelaat en uitgesproken oogkassen. Meestal kijken deze vrouwen mij helemaal niet aan, maar zij richtte haar blik op mij alsof ze me wilde vastgrijpen. De wanhoop en angst in haar ogen beukten op mij in als een hamer.

In een paar seconden schoten er tientallen vragen door mij heen. Zag ik wanhoop of beeldde ik het me in? Moest ik hen tegen houden en haar vragen of alles in orde was? Wellicht sprak ik haar taal niet eens. Wat zou het gevolg zijn als ik hen aansprak? Ik kon het erger maken. Mijn veiligheid? Daar dacht ik niet aan.

Sindsdien komt de blik van de vrouw af en toe terug opdoemen. Ik sus mezelf door te denken dat ik niet verantwoordelijk ben voor een onbekende ziel. Ik hoef toch niet het leed van de hele wereld op mijn schouders te dragen? Nee, maar deze vrouw woont wellicht een paar straten verder. En ik had net zo goed in haar schoenen kunnen staan als ik geen eigen inkomen had of meende dat ik als gelovige vrouw mijn man moest gehoorzamen.

Je zou kunnen zeggen dat ik mijn verantwoordelijkheid niet heb opgenomen door niet te reageren. Maar als ik dat wel had gedaan, had ik haar misschien nodeloos lastiggevallen. Daarom blog ik erover. Om het bespreekbaar te maken…

Bolle buiken overspoelen mijn werkomgeving. Veel jonge collega's stralen van geluk! Of zo lijkt het toch, want het is een truc van de natuur om je te laten denken dat een (ongeboren) baby iets fijns is. Al dat gedoe rond zwangerschap snap ik echt niet. Hoe kale, krijsende en onzindelijke zuigelingen bijdragen tot 'geluk', kan ik alleen maar begrijpen als een illusie van ons brein.

Een kroost hebben is het enige beroep ter wereld waarvoor je vandaag geen enkele vaardigheid moet aantonen. Dat is onverantwoord in een hoogtechnologische samenleving als de onze. Ondertussen gaat er wel aandacht naar pseudo-problemen, zoals de leeftijd van moeders. Het lijkt wel of je knettergek of crimineel bent als je een kind krijgen wilt uitstellen tot de leeftijd van vijfendertig of veertig.

Eens de kinderen geboren zijn, moeten ze al snel naar de crèche. De ukkepukken moeten immers 'sociale vaardigheden' leren en dat kan nooit vroeg genoeg! Maar die vaardigheden gelden blijkbaar niet voor de ouders. Sommige van mijn collega's scheiden al als de kinderen de pampers nog niet zijn ontgroeid. Ik vind niet dat partners ten koste van alles gehuwd moeten blijven. Maar als ze vlak na de geboorte scheiden, hoe goed was de relatie dan voor ze eraan begonnen?

Kinderen kunnen fantastisch lijken, maar ze zijn dag en nacht werk. Als moreel mens zou ik ze niet in de opvang lozen. En zelf heb ik wel wat beters te doen dan kinderen baren. Bijvoorbeeld mezelf en m’n loopbaan ontwikkelen. Daarom heb ik geen kinderen. Maar of ik ontwikkeld ben, laat ik aan anderen over om te oordelen…

Een vlinder die even met zijn vleugels klapt, kan een tornado in Zuid-Amerika veroorzaken. Dat klinkt absurd maar het is wel het hoofdprincipe van de chaostheorie. Natuurlijk komt zo'n tornado niet tot stand als de vlinder maar één keer de spieren oefent. Er moeten enkele randvoorwaarden vervuld zijn.

Bij de politie was dit onlangs ook het geval. Een lid van de politie verloor een gsm en gaf die op als gestolen om kosteloos een nieuwe te krijgen. Dit is een heuse tornado geworden dankzij de nodige randvoorwaarden: ex-collega's die op wraak zonnen, bereidwillige media en een politicus die zijn jong partijtje wat leven wou inblazen. De teneur van de heisa: ‘wie voor een gsm liegt, zal dit zeker ook doen voor een erger feit.’

Liegen is erg. Ik zal dat niet ontkennen. Maar schrijnender vind ik het dat daar zoveel heisa rond gemaakt wordt in een falend staatsbestel dat belangrijker dingen aan zijn hoofd heeft. Als dit voortaan het niveau is van discussie in de politiek en media…

Eigenlijk vind ik dit een storm in een glas water. Het is niet omdat je eens liegt over een gsm dat je ook ergere dingen gaat doen. Je kan het een beetje vergelijken met diëten. Als je altijd strikt op je eten let, kan je er op een dag niet meer tegen en speel je tijdens een zwak moment een berg snoep binnen. Dat betekent daarom niet dat je erna nooit meer gezond zal eten of nog een grotere berg snoep zal verorberen.

www.demorgen.be/.../Topman-Comite-P-deed-valse-aangifte-diefstal.dhtml

Honden zijn betrouwbaarder dan mensen. Elke hondenliefhebber zal dat bevestigen. En wie een beetje mensenkennis heeft, ook. Honden houden onvoorwaardelijk van je. Ze bedriegen je niet en ze zijn altijd blij als je thuiskomt.

Jammer genoeg waardeert lang niet iedereen onze trouwe viervoeters. Ooit kende ik een lieve hond, Nicky. Het beest dook ineen als je je hand nog maar een beetje omhoog bracht. Dat kwam omdat hij als pup gebeten was. De angst die hij toen voelde, was blijven hangen. Voor het leven, want een dier vergeet zoiets niet. Bovendien werd het nooit beter omdat hij elke dag uitgekafferd werd door zijn baasje.

Gelukkig zijn er ook goede baasjes die hun hond wel vertroetelen. Zoals één van onze speurders. Hij houdt zielsveel van zijn herder. ‘Maar’, zo zegt hij ‘als het beest me ooit een haar op mij hoofd krenkt, help ik hem eigenhandig naar de eeuwige jachtvelden!’ Of hij dat meent of alleen maar indruk wil maken, weet ik niet. Ik heb alleszins diepe bewondering voor die man, want geen inspanning is hem teveel.

Maar als je zegt dat je zelf kan doden wat je lief is, dan schort er iets. En niet zo'n klein beetje. Misschien is hij hard geworden door zijn vak: het vangen van moordenaars. Of werd hij ooit diep gekwetst en trok hij daarom een Chinese muur op rond zijn hart. Ook voor het leven, net als Nicky. In tegenstelling tot een hond, heb je als mens echter wel de keuze om je zo op te stellen… of juist niet. En hoewel ik de keuze van mijn collega respecteer, betreur ik ze. Maar dat heb ik hem niet gezegd.

Vanmiddag gaan we een zieke collega bezoeken. Ik heb lekkere bonbons voor hem gekocht want hij is opgenomen voor een depressie. Hij vecht al jaren tegen zichzelf, maar onlangs is het weer heel erg geworden. De dokters geven hem medicijnen en gesprekstherapie. Maar dat zijn doekjes voor het bloeden, vrees ik. Bij elk bezoek neem ik andere bonbons mee, maar ik heb het gevoel dat ik ze net zo goed uit het raam kan gooien. Zijn glimlach is nooit oprecht wanneer hij ze in ontvangst neemt.

Ik zou willen dat die collega er bovenop komt. Niet voor eventjes, maar voor altijd. Hij is een lange, knappe man. En heel gemoedelijk. Als hij weggezakt in zijn fauteuil en uit het raam staart, voel ik medelijden. Zijn blik is dof. Sommigen zeggen dat hij zo geworden is, omdat hij niet kon verhinderen dat een overvaller een vrouw doodschoot vlak voor zijn ogen. Maar er zijn mensen die ergere dingen meemaken en zich toch een weg weten te banen uit hun pijn en verdriet. Zij leren hun angsten onder ogen zien.

Volgens mij maken mensen met een blijvende depressie de fout om zich aan hun angsten vast te klampen. Op den duur worden ze het gewoon bang te zijn. Net zoals ze het gewoon zijn om te slapen en te eten. Ik geloof dat je vastklampen aan je angst je een veilig gevoel kan geven. Dat je zelfs bang kan worden om niet meer bang te kunnen zijn.

Velen zien het anders, maar ik denk dat angst de beste vriend van mijn zieke collega is geworden. Niet helemaal verwonderlijk als je weet dat het motto binnen mijn werkomgeving is dat je geen angst mag voelen. En als je al angst zou voelen, moet je dit gevoel zo snel mogelijk bannen. Politiemensen zijn de meest angstige mensen die ik ken...

Er komt een tijd in je leven dat je nieuwe dingen moet proberen. Dat leerde ik van een beroepsfilosoof. Hij was zijn moeder verloren. Ik vroeg hem hoe hij het verlies verwerkte. ‘Door nieuwe dingen te proberen’, zei hij. 'Wat doe je dan?' wilde ik weten. 'Hang je een tweede jachttrofee in je huis? Of ga je jagen in het Red Light District een kilometer verderop?' Hij moest erover denken.

Vandaag heb ik ook iets te verwerken: het verlies van mijn plant. Die kreeg ik van een vriendin voor mijn verjaardag. Ik besluit de methode van de filosoof te testen. Mijn nieuw ding wordt: surfen op de interne website van mijn bedrijf. Ik heb er nooit veel aandacht aan besteed, dus het lijkt me wel spannend.

Ik klik op het bedrijfsicoontje op mijn computerscherm. Er opent zich een lelijk, kaal venster. Ik tik mijn paswoord in een vakje, klik nog een paar keer en laat mijn oog dan vallen op de prachtige zin: 'Het moment bij uitstek voor een werkelijke dialoog tussen verantwoordelijke en medewerker'. Het gaat over evaluaties en competenties. Ik val bijna op de grond van het schaterlachen, maar houd me recht met het besef dat het eigenlijk om te wenen is. Want als je goed leest, zegt die zin dat er op andere momenten geen echte gesprekken zijn met je verantwoordelijke!

En dat is eigenlijk ook zo. Ik ken maar enkele collega's die echt kunnen praten en dat zijn geen bazen. Het bedrijf heeft waarschijnlijk verschrikkelijk veel geld gestoken in die hele evaluatieprocedure. Maar ingewikkelde competentieprofielen en mooie woorden veranderen niets aan het meest fundamentele van human resources: praten met je medewerkers. Dàt wordt alleen terloops aangeraakt in een zin die eigenlijk zelf geëvalueerd moet worden. Maar… wie evalueert de evaluatoren?

Vanmorgen kan ik me amper uit bed hijsen. Mijn lichaam ligt hier goed tussen de warme lakens en het is bepaald niet zinnens om een poot te verzetten. Mijn lakens van gekamd katoen zijn zo zacht dat ik van blijheid lig te stralen zoals het reclamebeertje van een wasproduct, waarvan de naam me nu niet te binnen schiet. Dat merk gebruik ik overigens niet, want mijn huid heeft een afkeer van niet-biologische wasmiddelen.

Daar lig ik dan, langs weerskanten ingeduffeld door de zachtste lakens in de wereld. Wie wil zo'n heerlijkheid nou verlaten voor een bureaustoel? Alleen al om die reden zou ik het fantastisch vinden mocht telethuiswerk een realiteit worden voor alle personeelsleden. Dan strompelde ik mijn warme nest enkel nog uit voor een lekkere kop Arabica. Of beter nog: dan zou ik de koffiezet op mijn nachtkastje plaatsen, een bedpan ernaast, en het raam op een kier voor frisse lucht zodat ik de hele ochtend ongestoord vanuit mijn bed kan werken.

Uiteindelijk kan ik mijn lichaam tot beweging verleiden met de gedachte aan kletterende warme waterstralen op mijn huid. Met veel tegenzin kruip ik de douche in… waar ik ontdek dat ik geen shampoo meer heb! Dat is een lichte ramp, want als ik mijn haar niet kan wassen, voel ik mij helemaal ongewassen, zelfs al heb ik een half uur onder de douche gestaan. ‘Was ik maar onder de wol gebleven’, denk ik. Maar ja, het werk doet zichzelf niet, helaas.

Mijn naam is Astrid. Ik ben ongeveer zesendertig. Ongeveer zeg ik, want soms vergeet ik hoeveel jaar ik al rondloop op deze aardbol. Geregeld verlies ik de tijd helemaal uit het oog. Dan zie ik opeens dat het buiten donker is, terwijl ik net dacht te gaan lunchen. Maar wat ik altijd weet, is dat ik minstens achtendertig uren per week in een bewaakt gebouw verblijf.

Ik verslijt mijn broek als adviseur op een dienst met politiemensen en burgers en ik geef beleidsondersteunende adviezen. Nieuwe mensen die ik ontmoet, vragen me al eens met ingehouden adem wanneer ze mijn pistool te zien krijgen. 'Dat heb ik niet,' zeg ik dan, 'want ik kan niet arresteren en fouilleren. Ik ben een burger en ik probeer politiemensen te ondersteunen. Dat is niet altijd gemakkelijk, want ik merk dat ze de dingen vaak heel anders zien dan ik.

Af en toe volgen we een cursus. Dan hebben we doorgaans meer pauze dan les, dus brengen we veel tijd door in de cafetaria in de buurt van de leslokalen. Het is een leuke plek. Aan de kassa krijg je een heerlijk koekje bij je koffie, maar je mag er alleen met gepast geld -lees: één muntstuk- betalen. Als je er twee boven haalt, volgt er een tirade. Dat muntjes zoveel kwaad konden doen, wist ik niet. Het is eigenlijk nog het meest interessante wat ik tijdens al die cursussen tot nu toe heb geleerd: ook muntfobie kan een manier zijn om het hoofd boven water te houden.

Mijn manier is koffie drinken en schrijven. Daarom zal ik een maand lang bloggen. Wat onwennig, want ik heb nog nooit zo’n relatie gehad met anonieme lezers. Als een weke blogger zal ik morgen op kantoor verschijnen...